Ramz Bobojon
O'zbek shoiri va dramaturgi, O'zbekiston SSR xalq shoiri, «Obi hayot» dostoni uchun SSSR Davlat mukofoti laureati, ko'plab she'riy kitoblar va komediyalar muallifi.
Biografiya
Ramz Bobojon (asl ismi Ramz Nosirovich Bobojonov) 1921-yil 2-dekabrda Toshkentda tug'ilgan. She'r yozishni 1936-yilda boshlagan, birinchi she'riy to'plami — «She'rlar» — 1939-yilda nashr etilgan. 1944-yilda Toshkent pedagogika institutida (til va adabiyot fakulteti) o'qishni tugatgan, 1955-yilda shu institutda aspiranturani yakunlagan.
Hayoti davomida u jurnalistika, adabiy va nashriyot ishlarida xizmat qilgan: «Lenin uchquni» gazetasida bo'lim mudiri va muharrir bo'lgan, radioda ham ishlagan. 1949–1959-yillarda Yozuvchilar uyushmasida maslahatchi, 1960–1963 va 1968–1980-yillarda uyushma boshqaruvining kotibi bo'lgan, 1963–1967-yillarda badiiy adabiyot nashriyotiga rahbarlik qilgan. 1981–1986-yillarda O'zbekiston «Vatan» jamiyati boshqaruvi raisi lavozimida ishlagan.
Ramz Bobojonning ijodida lirik she'rlar bilan bir qatorda liro-epik dostonlar muhim o'rin tutadi: «Qadrdon do'stlar» (1948), «Birinchi parvoz» (1955), «Bobom bilan suhbat» (1967), «Obi hayot» (1969). Ruboiylar to'plami «Yangi ruboiylar» 1966-yilda chop etilgan. «Obi hayot» dostoni uchun unga 1972-yilda SSSR Davlat mukofoti berilgan.
U dramaturg sifatida ham tanilgan: «Tog'a-jiyanlar» (1961), «Insu jins yoki Tirik murdalar» (1972), «Zuhraning maktublari» (1975) komediyalari respublika teatrlarida qo'yilgan; «Zuhraning maktublari» Moskvadagi «Romen» teatrida «Lo'lini aldab bo'lmaydi» nomi bilan sahnalashtirilgan. «Yusuf va Zulayho» musiqali dramasi (1981) asosida besh seriyali televizion film yaratilgan. Shoir G. Ibsenning «Arvohlar» pyesasini, A. Tvardovskiyning «Vasiliy Tyorkin» poemasini, M. Aligerning «Zoya» asarini hamda A. Pushkin, M. Lermontov va N. Nekrasov asarlarini o'zbek tiliga tarjima qilgan.
Ramz Bobojon O'zbekiston SSR xizmat ko'rsatgan san'at arbobi (1971) va O'zbekiston SSR xalq shoiri (1981) unvonlariga sazovor bo'lgan; Mehnat Qizil Bayrog'i ordeni (1981) va ikkita «Hurmat belgisi» ordeni bilan mukofotlangan. Mustaqillik yillarida unga «El-yurt hurmati» ordeni topshirilgan. Shoir 2008-yil 31-dekabrda Toshkentda vafot etgan.
Ta'lim
- Nizomiy nomidagi Toshkent davlat pedagogika universitetiOliygoh · Toshkent · 1944 · Til va adabiyot fakulteti
Karyera
- O'zbekiston Yozuvchilar uyushmasiMaslahatchi, keyinchalik boshqaruv kotibi · Toshkent · 1949–1980
- G'afur G'ulom nomidagi Adabiyot va san'at nashriyotiDirektor · Toshkent · 1963–1967Bu lavozimda bo'lganlar →
- «Lenin uchquni» gazetasiBo'lim mudiri, muharrir · Toshkent
Mukofotlar
"El-yurt hurmati" ordeniO'zbekiston- O'zbekiston SSR xalq shoiri1981 · O'zbekiston SSR
- O'zbekiston SSR san'at arbobi1971 · O'zbekiston SSR
Mehnat Qizil Bayroq ordeni1981 · SSSR
«Hurmat belgisi» ordeni1959 · SSSR
SSSR Davlat mukofoti1972 · SSSR
Hayot yo'li
- 1936Ijodning boshlanishi
She'rlarini nashr ettirishni boshlagan.
- 1939Birinchi to'plam
«She'rlar» nomli birinchi she'riy kitobi chop etilgan.
- 1944Pedagogika institutini bitirishi
Til va adabiyot fakultetini Toshkent davlat pedagogika institutida tugatgan.
- 1949–1959Yozuvchilar uyushmasida maslahatchi
O'zbekiston Yozuvchilar uyushmasida maslahatchi bo'lib ishlagan.
- 1955Aspirantura va «Birinchi parvoz»
Pedagogika institutining aspiranturasini bitirgan; «Birinchi parvoz» dostoni chop etilgan.
- 1960–1963, 1968–1980Uyushma boshqaruvi kotibi
Yozuvchilar uyushmasi boshqaruvining kotibi lavozimida ishlagan.
- 1963–1967Nashriyot direktori
Badiiy adabiyot nashriyotiga rahbarlik qilgan.
- 1972SSSR Davlat mukofoti
«Obi hayot» dostoni uchun SSSR Davlat mukofoti berilgan.
- 1981Xalq shoiri
O'zbekiston SSR xalq shoiri unvoni va Mehnat Qizil Bayrog'i ordeni berilgan; «Yusuf va Zulayho» musiqali dramasi yozilgan.
- 1981–1986«Vatan» jamiyati raisi
O'zbekiston «Vatan» jamiyati boshqaruvi raisi bo'lgan.
- 2008Vafoti
31-dekabrda Toshkentda vafot etgan.
Kitoblar
- «She'rlar»1939 · She'riy to'plam
Birinchi she'riy kitobi.
- «Qadrdon do'stlar»1948 · Liro-epik doston
Liro-epik doston.
- «Oltin kamalak»1949 · She'riy to'plam
She'riy to'plam.
- «Birinchi parvoz»1955 · Liro-epik doston
Liro-epik doston.
- «Tog'a-jiyanlar»1961 · Komediya
Respublika teatrlarida qo'yilgan komediya.
- «Sevgi sirlari»1963 · She'riy to'plam
She'riy to'plam.
- «Yangi ruboiylar»1966 · Ruboiylar
Ruboiylar to'plami.
- «Obi hayot»1969 · Liro-epik doston
Shu doston uchun 1972-yilda SSSR Davlat mukofoti berilgan.
- «Insu jins yoki Tirik murdalar»1972 · Komediya
Respublika teatrlarida qo'yilgan komediya.
- «Zuhraning maktublari»1975 · Komediya
Moskvadagi «Romen» teatrida «Lo'lini aldab bo'lmaydi» nomi bilan sahnalashtirilgan.
- «Yusuf va Zulayho»1981 · Musiqali drama
Asosida besh seriyali televizion film yaratilgan.
- «Sening mehring»1997 · She'riy to'plam
She'riy to'plam.
