Рамз Бобожон
Ўзбек шоири ва драматурги, Ўзбекистон ССР халқ шоири, «Оби ҳаёт» достони учун СССР Давлат мукофоти лауреати, кўплаб шеърий китоблар ва комедиялар муаллифи.
Биография
Рамз Бобожон (асл исми Рамз Носирович Бобожонов) 1921-йил 2-декабрда Тошкентда туғилган. Шеър ёзишни 1936-йилда бошлаган, биринчи шеърий тўплами — «Шеърлар» — 1939-йилда нашр этилган. 1944-йилда Тошкент педагогика институтида (тил ва адабиёт факултети) ўқишни тугатган, 1955-йилда шу институтда аспирантурани якунлаган.
Ҳаёти давомида у журналистика, адабий ва нашриёт ишларида хизмат қилган: «Ленин учқуни» газетасида бўлим мудири ва муҳаррир бўлган, радиода ҳам ишлаган. 1949–1959-йилларда Ёзувчилар уюшмасида маслаҳатчи, 1960–1963 ва 1968–1980-йилларда уюшма бошқарувининг котиби бўлган, 1963–1967-йилларда бадиий адабиёт нашриётига раҳбарлик қилган. 1981–1986-йилларда Ўзбекистон «Ватан» жамияти бошқаруви раиси лавозимида ишлаган.
Рамз Бобожоннинг ижодида лирик шеърлар билан бир қаторда лиро-эпик достонлар муҳим ўрин тутади: «Қадрдон дўстлар» (1948), «Биринчи парвоз» (1955), «Бобом билан суҳбат» (1967), «Оби ҳаёт» (1969). Рубоийлар тўплами «Янги рубоийлар» 1966-йилда чоп этилган. «Оби ҳаёт» достони учун унга 1972-йилда СССР Давлат мукофоти берилган.
У драматург сифатида ҳам танилган: «Тоға-жиянлар» (1961), «Инсу жинс ёки Тирик мурдалар» (1972), «Зуҳранинг мактублари» (1975) комедиялари республика театрларида қўйилган; «Зуҳранинг мактублари» Москвадаги «Ромен» театрида «Лўлини алдаб бўлмайди» номи билан саҳналаштирилган. «Юсуф ва Зулайҳо» мусиқали драмаси (1981) асосида беш серияли телевизион филм яратилган. Шоир Г. Ибсеннинг «Арвоҳлар» песасини, А. Твардовскийнинг «Василий Тёркин» поэмасини, М. Алигернинг «Зоя» асарини ҳамда А. Пушкин, М. Лермонтов ва Н. Некрасов асарларини ўзбек тилига таржима қилган.
Рамз Бобожон Ўзбекистон ССР хизмат кўрсатган санъат арбоби (1971) ва Ўзбекистон ССР халқ шоири (1981) унвонларига сазовор бўлган; Меҳнат Қизил Байроғи ордени (1981) ва иккита «Ҳурмат белгиси» ордени билан мукофотланган. Мустақиллик йилларида унга «Эл-юрт ҳурмати» ордени топширилган. Шоир 2008-йил 31-декабрда Тошкентда вафот этган.
Таълим
- Низомий номидаги Тошкент давлат педагогика университетиОлийгоҳ · Тошкент · 1944 · Тил ва адабиёт факултети
Карьера
- Ўзбекистон Ёзувчилар уюшмасиМаслаҳатчи, кейинчалик бошқарув котиби · Тошкент · 1949–1980
- Ғафур Ғулом номидаги Адабиёт ва санъат нашриётиДиректор · Тошкент · 1963–1967Бу лавозимда бўлганлар →
- «Ленин учқуни» газетасиБўлим мудири, муҳаррир · Тошкент
Мукофотлар
"Эл-юрт ҳурмати" ордениЎзбекистон- Ўзбекистон ССР халқ шоири1981 · Ўзбекистон ССР
- Ўзбекистон ССР санъат арбоби1971 · Ўзбекистон ССР
Меҳнат Қизил Байроқ ордени1981 · СССР
«Ҳурмат белгиси» ордени1959 · СССР
СССР Давлат мукофоти1972 · СССР
Ҳаёт йўли
- 1936Ижоднинг бошланиши
Шеърларини нашр эттиришни бошлаган.
- 1939Биринчи тўплам
«Шеърлар» номли биринчи шеърий китоби чоп этилган.
- 1944Педагогика институтини битириши
Тил ва адабиёт факултетини Тошкент давлат педагогика институтида тугатган.
- 1949–1959Ёзувчилар уюшмасида маслаҳатчи
Ўзбекистон Ёзувчилар уюшмасида маслаҳатчи бўлиб ишлаган.
- 1955Аспирантура ва «Биринчи парвоз»
Педагогика институтининг аспирантурасини битирган; «Биринчи парвоз» достони чоп этилган.
- 1960–1963, 1968–1980Уюшма бошқаруви котиби
Ёзувчилар уюшмаси бошқарувининг котиби лавозимида ишлаган.
- 1963–1967Нашриёт директори
Бадиий адабиёт нашриётига раҳбарлик қилган.
- 1972СССР Давлат мукофоти
«Оби ҳаёт» достони учун СССР Давлат мукофоти берилган.
- 1981Халқ шоири
Ўзбекистон ССР халқ шоири унвони ва Меҳнат Қизил Байроғи ордени берилган; «Юсуф ва Зулайҳо» мусиқали драмаси ёзилган.
- 1981–1986«Ватан» жамияти раиси
Ўзбекистон «Ватан» жамияти бошқаруви раиси бўлган.
- 2008Вафоти
31-декабрда Тошкентда вафот этган.
Китоблар
- «Шеърлар»1939 · Шеърий тўплам
Биринчи шеърий китоби.
- «Қадрдон дўстлар»1948 · Лиро-эпик достон
Лиро-эпик достон.
- «Олтин камалак»1949 · Шеърий тўплам
Шеърий тўплам.
- «Биринчи парвоз»1955 · Лиро-эпик достон
Лиро-эпик достон.
- «Тоға-жиянлар»1961 · Комедия
Республика театрларида қўйилган комедия.
- «Севги сирлари»1963 · Шеърий тўплам
Шеърий тўплам.
- «Янги рубоийлар»1966 · Рубоийлар
Рубоийлар тўплами.
- «Оби ҳаёт»1969 · Лиро-эпик достон
Шу достон учун 1972-йилда СССР Давлат мукофоти берилган.
- «Инсу жинс ёки Тирик мурдалар»1972 · Комедия
Республика театрларида қўйилган комедия.
- «Зуҳранинг мактублари»1975 · Комедия
Москвадаги «Ромен» театрида «Лўлини алдаб бўлмайди» номи билан саҳналаштирилган.
- «Юсуф ва Зулайҳо»1981 · Мусиқали драма
Асосида беш серияли телевизион филм яратилган.
- «Сенинг меҳринг»1997 · Шеърий тўплам
Шеърий тўплам.
