Ravshan Mirtojiyev
O'zbek haykaltarosh, Bobur, Qodiriy, Fitrat, Navoiy va Ulug'bek haykallari muallifi; O'zbekiston xalq rassomi (2003), Badiiyot akademiyasi raisi o'rinbosari.
Biografiya
Jaloliddin (Ravshan) Tursunovich Mirtojiyev 1954-yil 15-fevralda Toshkentda tug'ilgan. U 1968-yilda P. Benkov nomidagi respublika rassomlik bilim yurtining haykaltaroshlik bo'limiga o'qishga kirib, 1972-yilda F. Grishchenko sinfida tamomlagan, 1977-yilda A. Ostrovskiy nomidagi Toshkent teatr va rassomlik institutini bitirgan.
1979–1996-yillarda Andijonda ishlagan. Aynan shu yillarda, mustaqillik arafasida va undan keyin, uning ijodi yuksak pog'onaga ko'tarilgan: 1993-yilda Andijonda Bobur, 1994-yilda Toshkentda Abdulla Qodiriy haykallari o'rnatilgan, 1996–1997-yillarda Buxoroda Abdurauf Fitrat, 1997-yilda Andijonda Abdulhamid Cho'lpon haykallari yaratilgan. Ilk asarlari orasida «Lola», «Nigora», «Professor Rasulov», «Shum bola» bor.
Haykaltarosh Toshkentda Zulfiya, G'ofur G'ulom, Oybek, Beruniy hamda Said Ahmad va Saida Zunnunova, Samarqandda Rudakiy va Mirzo Ulug'bek, G'azalkentda Elbek haykallarini, shuningdek poytaxtdagi «Vatanga qasamyod» yodgorligini va Jizzax, Andijon hamda Farg'onadagi «Motamsaro ona» yodgorliklarini yaratgan.
2000-yillarda uning asarlari xorijda ham o'rnatilgan: Moskvada Alisher Navoiy va Mirzo Ulug'bek, Rigada Ulug'bek va Ibn Sino, Boku va Tokioda Navoiy, Qohirada al-Farg'oniy haykallari, Xitoyda — Kamoliddin Behzod haykali (2003, Chanchun). Navoiy haykalining modeli Vashingtondagi AQSH Kongress kutubxonasida saqlanadi. U Shanxay universitetining faxriy professori bo'lgan.
1983-yildan O'zbekiston rassomlar uyushmasi a'zosi, 1997-yildan Badiiyot akademiyasi huzuridagi rassomlarning ijodiy birlashmasi a'zosi edi. 2005–2015-yillarda O'zbekiston Badiiyot akademiyasi raisining o'rinbosari bo'lgan, 2011-yilda akademiya raisining vazifasini vaqtincha bajargan. 1998-yilda O'zbekistonda xizmat ko'rsatgan madaniyat xodimi, 2003-yilda O'zbekiston xalq rassomi unvonlariga sazovor bo'lgan, 2009-yilda yilning eng yaxshi haykaltaroshi deb e'tirof etilgan.
Ravshan Mirtojiyev 2015-yil 6-fevralda Toshkentda vafot etgan va Minor qabristoniga dafn etilgan. 2021-yilda mustaqillikning 30 yilligi munosabati bilan unga vafotidan keyin «Fidokorona xizmatlari uchun» ordeni berilgan.
Ta'lim
- P. Benkov nomidagi Respublika rassomlik bilim yurtiKollej, texnikum · Toshkent · 1968–1972 · Haykaltaroshlik bo'limi
- O'zbekiston davlat san'at va madaniyat institutiOliygoh · Toshkent · 1977 · Haykaltarosh
Karyera
- O'zbekiston rassomlar uyushmasiA'zo · Toshkent · 1983–…
- O'zbekiston Badiiyot akademiyasiRaisning o'rinbosari · Toshkent · 2005–2015
Mukofotlar
O'zbekiston xalq rassomi2003 · O'zbekiston
O'zbekistonda xizmat ko'rsatgan madaniyat xodimi1998 · O'zbekiston
«Fidokorona xizmatlari uchun» ordeni2021, vafotidan keyin · O'zbekiston
Hayot yo'li
- 1968–1972Benkov nomidagi rassomlik bilim yurti
Haykaltaroshlik bo'limida F. Grishchenko sinfida o'qigan.
- 1977Teatr va rassomlik institutini tamomlagan
A. Ostrovskiy nomidagi Toshkent teatr va rassomlik institutini bitirgan.
- 1979–1996Andijonda ishlagan
Haykaltarosh sifatida Andijonda faoliyat yuritgan.
- 1983Rassomlar uyushmasi a'zosi
O'zbekiston rassomlar uyushmasiga qabul qilingan.
- 1993Andijonda Bobur haykali
Mustaqillik yillaridagi birinchi yirik yodgorliklaridan biri.
- 1994Toshkentda Abdulla Qodiriy haykali
Yozuvchi haykali poytaxtda o'rnatilgan.
- 1996–1997Buxoroda Abdurauf Fitrat haykali
Fitrat yodgorligi Buxoroda yaratilgan.
- 1998Xizmat ko'rsatgan madaniyat xodimi
O'zbekistonda xizmat ko'rsatgan madaniyat xodimi unvoni berilgan.
- 2003O'zbekiston xalq rassomi
Xalq rassomi unvoni berilgan; shu yili Xitoyning Chanchun shahrida Kamoliddin Behzod haykali o'rnatilgan.
- 2005–2015Badiiyot akademiyasi raisi o'rinbosari
2011-yilda akademiya raisining vazifasini vaqtincha bajargan.
- 2015Vafoti
6-fevralda Toshkentda vafot etgan.
- 2021«Fidokorona xizmatlari uchun» ordeni
Vafotidan keyin mukofotlangan.
Asarlar
- «Bobur» haykali (1993)Yodgorlik
Andijon shahrida o'rnatilgan.
- «Abdulla Qodiriy» haykali (1994)Yodgorlik
Toshkentda o'rnatilgan.
- «Abdurauf Fitrat» haykali (1997)Yodgorlik
Buxoroda yaratilgan (1996–1997).
- «Abdulhamid Cho'lpon» haykali (1997)Yodgorlik
Andijon shahrida o'rnatilgan.
- «Alisher Navoiy» haykaliYodgorlik
Moskva, Boku va Tokioda o'rnatilgan; modeli AQSH Kongress kutubxonasida saqlanadi.
- «Kamoliddin Behzod» haykali (2003)Yodgorlik
Xitoyning Chanchun shahrida o'rnatilgan.
- «Mirzo Ulug'bek» haykaliYodgorlik
Samarqand, Moskva va Rigada o'rnatilgan.
- «Vatanga qasamyod»Yodgorlik
Toshkentdagi monumental majmua.
- «Motamsaro ona»Yodgorlik
Jizzax, Andijon va Farg'onadagi yodgorliklar.