Равшан Миртожиев
Ўзбек ҳайкалтарош, Бобур, Қодирий, Фитрат, Навоий ва Улуғбек ҳайкаллари муаллифи; Ўзбекистон халқ рассоми (2003), Бадииёт академияси раиси ўринбосари.
Биография
Жалолиддин (Равшан) Турсунович Миртожиев 1954-йил 15-февралда Тошкентда туғилган. У 1968-йилда П. Бенков номидаги республика рассомлик билим юртининг ҳайкалтарошлик бўлимига ўқишга кириб, 1972-йилда Ф. Гришченко синфида тамомлаган, 1977-йилда А. Островский номидаги Тошкент театр ва рассомлик институтини битирган.
1979–1996-йилларда Андижонда ишлаган. Айнан шу йилларда, мустақиллик арафасида ва ундан кейин, унинг ижоди юксак поғонага кўтарилган: 1993-йилда Андижонда Бобур, 1994-йилда Тошкентда Абдулла Қодирий ҳайкаллари ўрнатилган, 1996–1997-йилларда Бухорода Абдурауф Фитрат, 1997-йилда Андижонда Абдулҳамид Чўлпон ҳайкаллари яратилган. Илк асарлари орасида «Лола», «Нигора», «Профессор Расулов», «Шум бола» бор.
Ҳайкалтарош Тошкентда Зулфия, Ғофур Ғулом, Ойбек, Беруний ҳамда Саид Аҳмад ва Саида Зуннунова, Самарқандда Рудакий ва Мирзо Улуғбек, Ғазалкентда Элбек ҳайкалларини, шунингдек пойтахтдаги «Ватанга қасамёд» ёдгорлигини ва Жиззах, Андижон ҳамда Фарғонадаги «Мотамсаро она» ёдгорликларини яратган.
2000-йилларда унинг асарлари хорижда ҳам ўрнатилган: Москвада Алишер Навоий ва Мирзо Улуғбек, Ригада Улуғбек ва Ибн Сино, Боку ва Токиода Навоий, Қоҳирада ал-Фарғоний ҳайкаллари, Хитойда — Камолиддин Беҳзод ҳайкали (2003, Чанчун). Навоий ҳайкалининг модели Вашингтондаги АҚШ Конгресс кутубхонасида сақланади. У Шанхай университетининг фахрий профессори бўлган.
1983-йилдан Ўзбекистон рассомлар уюшмаси аъзоси, 1997-йилдан Бадииёт академияси ҳузуридаги рассомларнинг ижодий бирлашмаси аъзоси эди. 2005–2015-йилларда Ўзбекистон Бадииёт академияси раисининг ўринбосари бўлган, 2011-йилда академия раисининг вазифасини вақтинча бажарган. 1998-йилда Ўзбекистонда хизмат кўрсатган маданият ходими, 2003-йилда Ўзбекистон халқ рассоми унвонларига сазовор бўлган, 2009-йилда йилнинг энг яхши ҳайкалтароши деб эътироф этилган.
Равшан Миртожиев 2015-йил 6-февралда Тошкентда вафот этган ва Минор қабристонига дафн этилган. 2021-йилда мустақилликнинг 30 йиллиги муносабати билан унга вафотидан кейин «Фидокорона хизматлари учун» ордени берилган.
Таълим
- П. Бенков номидаги Республика рассомлик билим юртиКоллеж, техникум · Тошкент · 1968–1972 · Ҳайкалтарошлик бўлими
- Ўзбекистон давлат санъат ва маданият институтиОлийгоҳ · Тошкент · 1977 · Ҳайкалтарош
Карьера
- Ўзбекистон рассомлар уюшмасиАъзо · Тошкент · 1983–…
- Ўзбекистон Бадииёт академиясиРаиснинг ўринбосари · Тошкент · 2005–2015
Мукофотлар
Ўзбекистон халқ рассоми2003 · Ўзбекистон
Ўзбекистонда хизмат кўрсатган маданият ходими1998 · Ўзбекистон
«Фидокорона хизматлари учун» ордени2021, вафотидан кейин · Ўзбекистон
Ҳаёт йўли
- 1968–1972Бенков номидаги рассомлик билим юрти
Ҳайкалтарошлик бўлимида Ф. Гришченко синфида ўқиган.
- 1977Театр ва рассомлик институтини тамомлаган
А. Островский номидаги Тошкент театр ва рассомлик институтини битирган.
- 1979–1996Андижонда ишлаган
Ҳайкалтарош сифатида Андижонда фаолият юритган.
- 1983Рассомлар уюшмаси аъзоси
Ўзбекистон рассомлар уюшмасига қабул қилинган.
- 1993Андижонда Бобур ҳайкали
Мустақиллик йилларидаги биринчи йирик ёдгорликларидан бири.
- 1994Тошкентда Абдулла Қодирий ҳайкали
Ёзувчи ҳайкали пойтахтда ўрнатилган.
- 1996–1997Бухорода Абдурауф Фитрат ҳайкали
Фитрат ёдгорлиги Бухорода яратилган.
- 1998Хизмат кўрсатган маданият ходими
Ўзбекистонда хизмат кўрсатган маданият ходими унвони берилган.
- 2003Ўзбекистон халқ рассоми
Халқ рассоми унвони берилган; шу йили Хитойнинг Чанчун шаҳрида Камолиддин Беҳзод ҳайкали ўрнатилган.
- 2005–2015Бадииёт академияси раиси ўринбосари
2011-йилда академия раисининг вазифасини вақтинча бажарган.
- 2015Вафоти
6-февралда Тошкентда вафот этган.
- 2021«Фидокорона хизматлари учун» ордени
Вафотидан кейин мукофотланган.
Асарлар
- «Бобур» ҳайкали (1993)Ёдгорлик
Андижон шаҳрида ўрнатилган.
- «Абдулла Қодирий» ҳайкали (1994)Ёдгорлик
Тошкентда ўрнатилган.
- «Абдурауф Фитрат» ҳайкали (1997)Ёдгорлик
Бухорода яратилган (1996–1997).
- «Абдулҳамид Чўлпон» ҳайкали (1997)Ёдгорлик
Андижон шаҳрида ўрнатилган.
- «Алишер Навоий» ҳайкалиЁдгорлик
Москва, Боку ва Токиода ўрнатилган; модели АҚШ Конгресс кутубхонасида сақланади.
- «Камолиддин Беҳзод» ҳайкали (2003)Ёдгорлик
Хитойнинг Чанчун шаҳрида ўрнатилган.
- «Мирзо Улуғбек» ҳайкалиЁдгорлик
Самарқанд, Москва ва Ригада ўрнатилган.
- «Ватанга қасамёд»Ёдгорлик
Тошкентдаги монументал мажмуа.
- «Мотамсаро она»Ёдгорлик
Жиззах, Андижон ва Фарғонадаги ёдгорликлар.
