Sa'dixon Tabibullayev
Hamza nomidagi teatrning yetakchi aktyori, O'zbekiston SSR xalq artisti, Stalin va Hamza nomidagi Davlat mukofotlari laureati; Mansur, Masxaraboz rollari va ko'plab kino obrazlari ijrochisi.
- Faoliyat:
- Aktyor, Kino aktyori, Teatr aktyori
- Tug'ilgan:
- 1906 — 1992
- Tug'ilgan joy:
- Buxoro
Biografiya
Sa'dixon Tabibullayev (rus manbalarida — Sagdi Tabibullayev) 1906-yilda Buxoroda tug'ilgan. Buxoro pedagogika texnikumida o'qigan, o'sha yillarda havaskor drama to'garagining faol qatnashchisi bo'lgan.
1924–1927-yillarda Moskvadagi O'zbek drama studiyasida tahsil olgan. 1927-yilda Samarqand teatri truppasiga qabul qilingan; bu truppa keyinchalik Hamza nomidagi teatrga aylandi. Aktyor 1992-yilgacha, deyarli butun umri davomida shu teatrda ishlagan.
Teatrshunoslar uni keng diapazonli xarakter aktyori deb ta'riflaydi. Sahnada Komil Yashinning «Nomus va muhabbat» (1936) spektaklida Yaxshivoy, Uyg'un va Izzat Sultonning «Alisher Navoiy» spektaklida Mansur, «Lyubov Yarovaya» spektaklida Yarovoy va Elisatov, «Hamza» spektaklida Giyos xo'ja rollarini o'ynagan; 1940-yilda Pogodinning «Miltiqli odam» spektaklida o'zbek sahnasida Leninning birinchi ijrochisi bo'lgan. Ayni paytda kichik rollarning mohir ijrochisi hisoblangan: Chexovning «Vanya tog'a»sida Telegin, «Revizor»da Gibner, A. Qahhorning «Tobutdan tovush»ida Suxsurov rollari shular jumlasidan.
Eng mashhur ishlaridan biri — Shekspirning «Qirol Lir» spektaklidagi Masxaraboz (1966): bu rol uchun 1967-yilda Hamza nomidagi O'zbekiston SSR Davlat mukofotini olgan. «Alisher Navoiy»dagi Mansur roli uchun esa 1949-yilda Stalin mukofotining ikkinchi darajasi berilgan.
1940-yillardan boshlab kinoda ham suratga tushgan. «Tohir va Zuhra» (1945), «Alisher Navoiy» (1947, Jomiy), «Boy ila xizmatchi» (1953, ellikboshi), «Amirlikning qulashi» (1955), «Shum bola» (1977, Safar ota) kabi o'nlab filmlarda, asosan epizodik va xarakterli rollarni ijro etgan.
O'zbekiston SSR xalq artisti (1949), Lenin ordeni (1967), Mehnat Qizil Bayroq ordeni (1959), «Hurmat belgisi» ordeni (1951) va boshqa mukofotlar sohibi. Sa'dixon Tabibullayev 1992-yilda Toshkentda vafot etgan.
Ta'lim
- Buxoro pedagogika texnikumiKollej, texnikum · Buxoro · 1922–1924 · O'qituvchi
- Moskvadagi O'zbek davlat drama studiyasiBoshqa · 1924–1927 · Drama aktyori
Karyera
- O'zbek Milliy akademik drama teatriAktyor · Toshkent · 1927–1992
Mukofotlar
O'zbekiston SSR xalq artisti1949 · O'zbekiston SSR
Hamza nomidagi O'zbekiston SSR Davlat mukofoti1967 · O'zbekiston SSR
Lenin ordeni1967 · SSSR
Mehnat Qizil Bayroq ordeni1959 · SSSR
«Hurmat belgisi» ordeni1951 · SSSR
«Mehnatdagi jasorati uchun» medali1945 · SSSR
Stalin mukofoti1949 · SSSR
Hayot yo'li
- 1906Tug'ilishi
Buxoroda tug'ilgan.
- 1922–1924Buxoro pedagogika texnikumi
Havaskor drama to'garagida qatnashgan.
- 1924–1927Moskvadagi O'zbek drama studiyasi
Aktyorlik kasbini o'rgangan.
- 1927Samarqand teatri truppasi
Truppaga qabul qilingan; u keyinchalik Hamza nomidagi teatrga aylangan.
- 1936Yaxshivoy
Komil Yashinning «Nomus va muhabbat» spektaklidagi rol.
- 1940Lenin roli
Pogodinning «Miltiqli odam» spektaklida o'zbek sahnasida Leninning birinchi ijrochisi.
- 1945Medal va dastlabki filmlar
«Mehnatdagi jasorati uchun» medali bilan taqdirlangan; «Tohir va Zuhra» filmida suratga tushgan.
- 1949Xalq artisti va Stalin mukofoti
O'zbekiston SSR xalq artisti unvoni va «Alisher Navoiy»dagi Mansur roli uchun Stalin mukofoti.
- 1951–1959Davlat ordenlari
1951-yilda «Hurmat belgisi», 1959-yilda Mehnat Qizil Bayroq ordeni bilan taqdirlangan.
- 1966–1967Masxaraboz va Hamza mukofoti
«Qirol Lir»dagi rol uchun 1967-yilda Hamza nomidagi Davlat mukofotini va Lenin ordenini olgan.
- 1977«Shum bola»
Safar ota rolini ijro etgan.
- 1992Vafoti
Toshkentda vafot etgan.
