Саъдихон Табибуллаев
Ҳамза номидаги театрнинг етакчи актёри, Ўзбекистон ССР халқ артисти, Сталин ва Ҳамза номидаги Давлат мукофотлари лауреати; Мансур, Масхарабоз роллари ва кўплаб кино образлари ижрочиси.
- Фаолият:
- Актёр, Кино актёри, Театр актёри
- Туғилган:
- 1906 — 1992
- Туғилган жой:
- Бухоро
Биография
Саъдихон Табибуллаев (рус манбаларида — Сагди Табибуллаев) 1906-йилда Бухорода туғилган. Бухоро педагогика техникумида ўқиган, ўша йилларда ҳаваскор драма тўгарагининг фаол қатнашчиси бўлган.
1924–1927-йилларда Москвадаги Ўзбек драма студиясида таҳсил олган. 1927-йилда Самарқанд театри труппасига қабул қилинган; бу труппа кейинчалик Ҳамза номидаги театрга айланди. Актёр 1992-йилгача, деярли бутун умри давомида шу театрда ишлаган.
Театршунослар уни кенг диапазонли характер актёри деб таърифлайди. Саҳнада Комил Яшиннинг «Номус ва муҳаббат» (1936) спектаклида Яхшивой, Уйғун ва Иззат Султоннинг «Алишер Навоий» спектаклида Мансур, «Любов Яровая» спектаклида Яровой ва Элисатов, «Ҳамза» спектаклида Гиёс хўжа ролларини ўйнаган; 1940-йилда Погодиннинг «Милтиқли одам» спектаклида ўзбек саҳнасида Лениннинг биринчи ижрочиси бўлган. Айни пайтда кичик ролларнинг моҳир ижрочиси ҳисобланган: Чеховнинг «Ваня тоға»сида Телегин, «Ревизор»да Гибнер, А. Қаҳҳорнинг «Тобутдан товуш»ида Сухсуров роллари шулар жумласидан.
Энг машҳур ишларидан бири — Шекспирнинг «Қирол Лир» спектаклидаги Масхарабоз (1966): бу рол учун 1967-йилда Ҳамза номидаги Ўзбекистон ССР Давлат мукофотини олган. «Алишер Навоий»даги Мансур роли учун эса 1949-йилда Сталин мукофотининг иккинчи даражаси берилган.
1940-йиллардан бошлаб кинода ҳам суратга тушган. «Тоҳир ва Зуҳра» (1945), «Алишер Навоий» (1947, Жомий), «Бой ила хизматчи» (1953, элликбоши), «Амирликнинг қулаши» (1955), «Шум бола» (1977, Сафар ота) каби ўнлаб филмларда, асосан эпизодик ва характерли ролларни ижро этган.
Ўзбекистон ССР халқ артисти (1949), Ленин ордени (1967), Меҳнат Қизил Байроқ ордени (1959), «Ҳурмат белгиси» ордени (1951) ва бошқа мукофотлар соҳиби. Саъдихон Табибуллаев 1992-йилда Тошкентда вафот этган.
Таълим
- Бухоро педагогика техникумиКоллеж, техникум · Бухоро · 1922–1924 · Ўқитувчи
- Москвадаги Ўзбек давлат драма студиясиБошқа · 1924–1927 · Драма актёри
Карьера
- Ўзбек Миллий академик драма театриАктёр · Тошкент · 1927–1992
Мукофотлар
Ўзбекистон ССР халқ артисти1949 · Ўзбекистон ССР
Ҳамза номидаги Ўзбекистон ССР Давлат мукофоти1967 · Ўзбекистон ССР
Ленин ордени1967 · СССР
Меҳнат Қизил Байроқ ордени1959 · СССР
«Ҳурмат белгиси» ордени1951 · СССР
«Меҳнатдаги жасорати учун» медали1945 · СССР
Сталин мукофоти1949 · СССР
Ҳаёт йўли
- 1906Туғилиши
Бухорода туғилган.
- 1922–1924Бухоро педагогика техникуми
Ҳаваскор драма тўгарагида қатнашган.
- 1924–1927Москвадаги Ўзбек драма студияси
Актёрлик касбини ўрганган.
- 1927Самарқанд театри труппаси
Труппага қабул қилинган; у кейинчалик Ҳамза номидаги театрга айланган.
- 1936Яхшивой
Комил Яшиннинг «Номус ва муҳаббат» спектаклидаги рол.
- 1940Ленин роли
Погодиннинг «Милтиқли одам» спектаклида ўзбек саҳнасида Лениннинг биринчи ижрочиси.
- 1945Медал ва дастлабки филмлар
«Меҳнатдаги жасорати учун» медали билан тақдирланган; «Тоҳир ва Зуҳра» филмида суратга тушган.
- 1949Халқ артисти ва Сталин мукофоти
Ўзбекистон ССР халқ артисти унвони ва «Алишер Навоий»даги Мансур роли учун Сталин мукофоти.
- 1951–1959Давлат орденлари
1951-йилда «Ҳурмат белгиси», 1959-йилда Меҳнат Қизил Байроқ ордени билан тақдирланган.
- 1966–1967Масхарабоз ва Ҳамза мукофоти
«Қирол Лир»даги рол учун 1967-йилда Ҳамза номидаги Давлат мукофотини ва Ленин орденини олган.
- 1977«Шум бола»
Сафар ота ролини ижро этган.
- 1992Вафоти
Тошкентда вафот этган.
