Sa'dullaxo'ja Tursunxo'jayev
Toshkentlik jadid, Turkiston va Buxoro respublikalarining davlat va jamoat arbobi, Turkiston ASSR xalq komissari; 1938-yilda otib tashlangan, 1957-yilda oqlangan.
- Faoliyat:
- Siyosatchi
- Hayot yillari:
- 1891 — 4 oktabr 1938
- Tug'ilgan joy:
- Toshkent
Biografiya
Sa'dullaxo'ja Tursunxo'jayev — Turkistondagi jadidchilik harakati namoyandalaridan biri, Turkiston, Buxoro va Xorazm respublikalarida yuqori lavozimlarni egallagan davlat va jamoat arbobi. U 1891-yilda Toshkentda tug'ilgan va 1938-yilda qatl etilgan; vafotidan keyin, 1957-yil 1-avgustda, oqlangan.
Dastlab 1898–1901-yillarda rus-tuzem maktabida o'qigan. 1908–1917-yillarda «Taraqqiyparvar» tashkiloti a'zosi sifatida jadidlar harakatida faol qatnashgan va Abdulla Avloniy, Munavvarqori, Nizomiddin Xo'jayev hamda boshqalar bilan birga ishlagan.
Turkiston ASSRda faoliyati. 1917–1918-yillarda u Moskvada Turkiston o'lkasining Oziq-ovqat xalq komissarligini vakillik qildi, 1918-yilda esa Eski shahar Soveti (Toshkent) ijroiya qo'mitasi raisining o'rinbosari bo'ldi. Xalq komissari sifatida avval Sog'liqni saqlash (1918–1919), keyin, 1919-yilda, Milliy ishlar hamda Tashqi ishlar vazifalarini boshqargan. 1921–1922-yillarda Markaziy xalq xo'jaligi Kengashi raisining o'rinbosari bo'lgan.
Buxoroda 1920–1921-yillarda Turkiston Kompartiyasi MK kotibi bo'lish bilan birga Buxoro Kompartiyasi MK mas'ul kotibi vazifasini bajargan. Xuddi shu yillarda «Milliy ittihod» Markaziy qo'mitasi a'zosi sifatida Buxoro Xalq Sovet Respublikasida ko'p tashkiliy ish qilgan; 1921-yilda shu respublikaning savdo va sanoat xalq noziri bo'lgan. 1922–1923-yillarda Pomir viloyati inqilobiy qo'mitasiga rahbarlik qilgan.
Xorazm Xalq Sovet Respublikasida 1923–1924-yillarda ijtimoiy ta'minot, savdo va sanoat noziri lavozimida ishlagan. 1924-yilda u shu respublikada Nozirlar Shurosi raisining o'rinbosari, Davlat reja komissiyasi raisi va Markaziy Ijroiya Qo'mitasi raisi bo'lgan; 1924–1925-yillarda Xorazm viloyati inqilobiy qo'mitasini boshqargan.
O'rta Osiyoda milliy-hududiy chegaralanishdan keyin 1925–1926-yillarda O'zbekiston SSR bo'yicha SSSR Mehnat va Mudofaa Kengashining vakili bo'lib ishladi. So'ngra suv xo'jaligi bilan shug'ullandi: 1927-yilda O'rta Osiyo suv xo'jaligi qurilishi tashkilotiga boshchilik qildi, 1928–1934-yillarda SSSR Yer ishlari xalq komissarligining O'rta Osiyodagi vakili, 1935–1937-yillarda Qozog'iston SSRda suv xo'jaligi bo'yicha Bosh boshqarmani boshqardi.
Podsho Rossiyasi va sovet tuzumiga qarshi siyosiy faoliyati sababli bir necha bor hibsga olingan: 1911-yilda Qo'qonda, 1922-yilda va 1937-yil 27-aprelda Olmaotada. Toshkentda o'tgan SSSR Oliy Sudi Harbiy kollegiyasi majlisi uni otuvga hukm qilgan va hukm o'sha kuni ijro etilgan; manbada vafot sanasi sifatida 1938-yil 4-oktabr ko'rsatilgan.
Karyera
- Toshkent Eski shahar ijroiya qo'mitasiRaisning o'rinbosari · Toshkent · 1918–1918
- Buxoro Xalq Sovet Respublikasi Xalq Nozirlari KengashiSavdo va sanoat xalq noziri · Buxoro · 1921–1921
- Xorazm Xalq Sovet Respublikasi hukumatiNozir; Nozirlar Shurosi raisining o'rinbosari; Markaziy Ijroiya Qo'mitasi raisi · Xorazm · 1923–1925
Hayot yo'li
- 1891Tug'ilgan
Toshkentda.
- 1898–1901Rus-tuzem maktabi
Shu maktabda o'qigan.
- 1908–1917«Taraqqiyparvar»
Jadidchilik harakatida faol qatnashgan.
- 1917–1918Moskvada vakil
Turkiston o'lkasi Oziq-ovqat xalq komissarligining Moskvadagi vakili.
- 1918–1919Turkiston ASSR xalq komissari
Sog'liqni saqlash, so'ng Milliy ishlar va Tashqi ishlar xalq komissari.
- 1920–1921Kompartiya kotibi
Turkiston Kompartiyasi MK kotibi va Buxoro Kompartiyasi MK mas'ul kotibi.
- 1921BXSR noziri
Savdo va sanoat xalq noziri.
- 1922–1923Pomir viloyati
Viloyat inqilobiy qo'mitasi raisi.
- 1923–1925Xorazm XSR
Nozir, Nozirlar Shurosi raisi o'rinbosari, MIQ raisi, viloyat inqilobiy qo'mitasi raisi.
- 1925–1937Suv xo'jaligi va yer ishlari
SSSR vakili, O'rta Osiyo suv xo'jaligi qurilishi boshlig'i, Qozog'iston SSR Suv xo'jaligi Bosh boshqarmasi boshlig'i.
- 1937Qamoqqa olingan
27-aprel, Olmaota.
- 1938Hukm va o'lim
SSSR Oliy Sudi Harbiy kollegiyasi hukmi bilan otilgan; sana manbada 4-oktabr deb ko'rsatilgan.
- 1957Oqlangan
1-avgust.