Асосий қисмга ўтиш

Хато ҳақида хабар бериш

Рўйхатдан ўтиш шарт эмас. Таҳририят текшириб, саҳифани тузатади.

Саъдуллахўжа Турсунхўжаев

Сиёсатчи · Тошкент

Тошкентлик жадид, Туркистон ва Бухоро республикаларининг давлат ва жамоат арбоби, Туркистон АССР халқ комиссари; 1938-йилда отиб ташланган, 1957-йилда оқланган.

Фаолият:
Сиёсатчи
Ҳаёт йиллари:
1891 — 4 октабр 1938
Туғилган жой:
Тошкент

Биография

Саъдуллахўжа Турсунхўжаев — Туркистондаги жадидчилик ҳаракати намояндаларидан бири, Туркистон, Бухоро ва Хоразм республикаларида юқори лавозимларни эгаллаган давлат ва жамоат арбоби. У 1891-йилда Тошкентда туғилган ва 1938-йилда қатл этилган; вафотидан кейин, 1957-йил 1-августда, оқланган.

Дастлаб 1898–1901-йилларда рус-тузем мактабида ўқиган. 1908–1917-йилларда «Тараққийпарвар» ташкилоти аъзоси сифатида жадидлар ҳаракатида фаол қатнашган ва Абдулла Авлоний, Мунавварқори, Низомиддин Хўжаев ҳамда бошқалар билан бирга ишлаган.

Туркистон АССРда фаолияти. 1917–1918-йилларда у Москвада Туркистон ўлкасининг Озиқ-овқат халқ комиссарлигини вакиллик қилди, 1918-йилда эса Эски шаҳар Совети (Тошкент) ижроия қўмитаси раисининг ўринбосари бўлди. Халқ комиссари сифатида аввал Соғлиқни сақлаш (1918–1919), кейин, 1919-йилда, Миллий ишлар ҳамда Ташқи ишлар вазифаларини бошқарган. 1921–1922-йилларда Марказий халқ хўжалиги Кенгаши раисининг ўринбосари бўлган.

Бухорода 1920–1921-йилларда Туркистон Компартияси МК котиби бўлиш билан бирга Бухоро Компартияси МК масъул котиби вазифасини бажарган. Худди шу йилларда «Миллий иттиҳод» Марказий қўмитаси аъзоси сифатида Бухоро Халқ Совет Республикасида кўп ташкилий иш қилган; 1921-йилда шу республиканинг савдо ва саноат халқ нозири бўлган. 1922–1923-йилларда Помир вилояти инқилобий қўмитасига раҳбарлик қилган.

Хоразм Халқ Совет Республикасида 1923–1924-йилларда ижтимоий таъминот, савдо ва саноат нозири лавозимида ишлаган. 1924-йилда у шу республикада Нозирлар Шуроси раисининг ўринбосари, Давлат режа комиссияси раиси ва Марказий Ижроия Қўмитаси раиси бўлган; 1924–1925-йилларда Хоразм вилояти инқилобий қўмитасини бошқарган.

Ўрта Осиёда миллий-ҳудудий чегараланишдан кейин 1925–1926-йилларда Ўзбекистон ССР бўйича СССР Меҳнат ва Мудофаа Кенгашининг вакили бўлиб ишлади. Сўнгра сув хўжалиги билан шуғулланди: 1927-йилда Ўрта Осиё сув хўжалиги қурилиши ташкилотига бошчилик қилди, 1928–1934-йилларда СССР Ер ишлари халқ комиссарлигининг Ўрта Осиёдаги вакили, 1935–1937-йилларда Қозоғистон ССРда сув хўжалиги бўйича Бош бошқармани бошқарди.

Подшо Россияси ва совет тузумига қарши сиёсий фаолияти сабабли бир неча бор ҳибсга олинган: 1911-йилда Қўқонда, 1922-йилда ва 1937-йил 27-апрелда Олмаотада. Тошкентда ўтган СССР Олий Суди Ҳарбий коллегияси мажлиси уни отувга ҳукм қилган ва ҳукм ўша куни ижро этилган; манбада вафот санаси сифатида 1938-йил 4-октабр кўрсатилган.

Карьера

Ҳаёт йўли

  1. 1891
    Туғилган

    Тошкентда.

  2. 1898–1901
    Рус-тузем мактаби

    Шу мактабда ўқиган.

  3. 1908–1917
    «Тараққийпарвар»

    Жадидчилик ҳаракатида фаол қатнашган.

  4. 1917–1918
    Москвада вакил

    Туркистон ўлкаси Озиқ-овқат халқ комиссарлигининг Москвадаги вакили.

  5. 1918–1919
    Туркистон АССР халқ комиссари

    Соғлиқни сақлаш, сўнг Миллий ишлар ва Ташқи ишлар халқ комиссари.

  6. 1920–1921
    Компартия котиби

    Туркистон Компартияси МК котиби ва Бухоро Компартияси МК масъул котиби.

  7. 1921
    БХСР нозири

    Савдо ва саноат халқ нозири.

  8. 1922–1923
    Помир вилояти

    Вилоят инқилобий қўмитаси раиси.

  9. 1923–1925
    Хоразм ХСР

    Нозир, Нозирлар Шуроси раиси ўринбосари, МИҚ раиси, вилоят инқилобий қўмитаси раиси.

  10. 1925–1937
    Сув хўжалиги ва ер ишлари

    СССР вакили, Ўрта Осиё сув хўжалиги қурилиши бошлиғи, Қозоғистон ССР Сув хўжалиги Бош бошқармаси бошлиғи.

  11. 1937
    Қамоққа олинган

    27-апрел, Олмаота.

  12. 1938
    Ҳукм ва ўлим

    СССР Олий Суди Ҳарбий коллегияси ҳукми билан отилган; сана манбада 4-октабр деб кўрсатилган.

  13. 1957
    Оқланган

    1-август.

Хато топдингизми?

Хато ҳақида хабар бериш

Рўйхатдан ўтиш шарт эмас. Таҳририят текшириб, саҳифани тузатади.

Тузатиш таклиф қилиш
Саъдуллахўжа Турсунхўжаев биографияси (1891–1938) — Сиёсатчи | Shaxs.uz