Asosiy qismga o'tish
SHAXS
Sergey Borodin
Tuzatish taklif qilish

Sergey Borodin

Rus sovet yozuvchisi, «Dmitriy Donskoy» va «Samarqand osmonida yulduzlar» tarixiy romanlari muallifi; Toshkentda yashagan, O'zbekiston SSR xalq yozuvchisi.

Faoliyat:
Yozuvchi, Nosir
Sahna nomi:
Amir Sargijon
Tug'ilgan:
25 sentabr 1902(71 yosh) ♎ — 22 iyun 1974
Turmush o'rtog'i:
Rauza Hasanova
  • Hamza nomidagi O'zbekiston SSR Davlat mukofoti
  • Mehnat Qizil Bayroq ordeni
  • «Hurmat belgisi» ordeni
  • Stalin mukofoti

Biografiya

Sergey Petrovich Borodin 1902-yil 25-sentabrda (eski uslubda 12-sentabr) Moskvada ziyoli oilasida tug'ilgan. Otasi irsiy dvoryan, onasi tatar knyazlari avlodidan bo'lgan. 1913–1920-yillarda Belyov shahridagi real bilim yurtida o'qigan, so'ng u yerdagi Proletkult studiyasida ishtirok etgan va rassom T. I. Katurkin qo'lida rasm chizgan. Birinchi ocherkini 1915-yilda, o'n ikki yoshida bosdirgan.

1923-yilda Xalqshunoslik markaziy muzeyi uni etnografik to'plamlar yig'ish uchun Buxoroga yuborgan, 1925–1926-yillarda Samarqandda bo'lgan. 1925-yilda Butunrossiya yozuvchilar ittifoqiga qabul qilingan, 1926-yilda V. Ya. Bryusov nomidagi Oliy adabiyot-badiiyot institutini rus folklori yo'nalishida tugatgan. Keyingi yillarda Uzoq Sharqda (1928), Turksib qurilishida (1929), Tojikistonda (1931) va Armanistonda (1933) bo'lgan; 1933-yilda Pomirni kezib chiqqan. 1931-yilgacha «Pereval» adabiy uyushmasiga yaqin turgan.

Boshida Amir Sargijon taxallusi bilan yozgan: do'stlari Sergey ismiga Sharqda odat bo'lgan «-jon» qo'shimchasini qo'shib, uni shunday atashgan. Bu nom ostida Markaziy Osiyo hayotiga bag'ishlangan «Oxirgi Buxoro» romani, «Usta qushchi» hikoyalar to'plami chiqqan. 1941-yildan o'z nomi bilan nashr etgan; Staraya Russada yozilgan «Dmitriy Donskoy» tarixiy romani unga 1942-yilda ikkinchi darajali Stalin mukofotini keltirgan.

1950-yillar boshida Toshkentga ko'chib kelgan va umrining oxirigacha shu yerda yashagan; filolog Rauza Hasanova bilan turmush qurgan. Toshkentda «Samarqand osmonida yulduzlar» turkumini yaratgan: «Oqsoq Temur», «Yurish gulxanlari» va «Chaqmoqdek Boyazid» kitoblarida Amir Temur davri Markaziy Osiyosi va Zakavkaziya tasvirlangan. Turkumning to'rtinchi qismi «Oq ot» ayrim boblari bundan mustasno, tugallanmagan. O'zbekiston milliy ensiklopediyasi bu romanlarda ayrim tarixiy shaxslar obrazi bir yoqlama berilganini ta'kidlaydi.

Borodin 1968-yilda Hamza nomidagi O'zbekiston SSR Davlat mukofotini, 1973-yilda esa O'zbekiston SSR xalq yozuvchisi unvonini olgan. U 1974-yil 22-iyunda Toshkentda vafot etgan va Chig'atoy qabristoniga dafn etilgan. «Dmitriy Donskoy» romani 1941–1994-yillarda yigirma besh chog'li marta, bir milliondan ortiq nusxada chop etilgan; yozuvchining Toshkentdagi uy-muzeyi 1981-yilda ochilgan.

Ta'lim

Mukofotlar

Hayot yo'li

  1. 1902
    Tug'ilishi

    Moskvada ziyoli oilasida dunyoga kelgan.

  2. 1913–1920
    Belyovda o'qishi

    Real bilim yurtida o'qigan, mahalliy Proletkult studiyasida qatnashgan.

  3. 1923–1926
    Buxoro va Samarqandga ekspeditsiyalar

    Etnografik to'plamlar yig'ish uchun Buxoroga, keyin Samarqandga borgan.

  4. 1926
    Bryusov nomidagi institutni tugatishi

    Oliy adabiyot-badiiyot institutini rus folklori yo'nalishida bitirgan.

  5. 1928–1933
    Safarlar

    Uzoq Sharq, Turksib qurilishi, Tojikiston, Pomir va Armaniston; Turksibda «Udarnik» gazetasi muharriri bo'lgan.

  6. 1941
    «Dmitriy Donskoy»

    Birinchi tarixiy romanini o'z nomi bilan nashr ettirgan (avval Amir Sargijon taxallusi bilan yozgan).

  7. 1942
    Stalin mukofoti

    «Dmitriy Donskoy» uchun ikkinchi darajali Stalin mukofotini olgan.

  8. 1950-yillar boshi
    Toshkentga ko'chishi

    Toshkentga ko'chib kelib, «Samarqand osmonida yulduzlar» turkumi ustida ishlagan.

  9. 1968
    Hamza nomidagi mukofot

    Hamza nomidagi O'zbekiston SSR Davlat mukofoti laureati bo'lgan.

  10. 1973
    O'zbekiston SSR xalq yozuvchisi

    O'zbekiston SSR xalq yozuvchisi unvoniga sazovor bo'lgan.

  11. 1974
    Vafoti

    22-iyunda Toshkentda vafot etgan, Chig'atoy qabristoniga dafn etilgan.

Asarlar

  • «Oxirgi Buxoro» (1932)
    Roman

    Amir Sargijon taxallusi bilan chiqqan, Buxoro hayotiga bag'ishlangan asar.

  • «Usta qushchi» (1934)
    Hikoyalar to'plami

    O'rta Osiyo xalqlari hayotiga bag'ishlangan hikoyalar.

  • «Dmitriy Donskoy» (1941)
    Tarixiy roman

    Rus yerlarining Oltin O'rdaga qarshi kurashi davriga bag'ishlangan roman; Stalin mukofoti laureati; eng ko'p nashr etilgan asari.

  • «Utrenka» (1942)
    Asar

    1942-yilda nashr etilgan asar.

  • «Oqsoq Temur» (1955)
    Tarixiy roman

    «Samarqand osmonida yulduzlar» turkumining birinchi kitobi.

  • «Yurish gulxanlari» (1962)
    Tarixiy roman

    «Samarqand osmonida yulduzlar» turkumining ikkinchi kitobi.

  • «Chaqmoqdek Boyazid» (1973)
    Tarixiy roman

    «Samarqand osmonida yulduzlar» turkumining uchinchi kitobi.