Sergey Kanash
Sovet g'o'za seleksioneri, Turkiston seleksiya stansiyasi direktori; 8517, 8582, 8427 va S-460 navlari muallifi, VASXNIL va O'zSSR Fanlar akademiyasi akademigi, Stalin mukofoti laureati.
Biografiya
Sergey Stepanovich Kanash 1896-yil 6-oktabrda Toshkentda tug'ilgan. 1923-yilda O'rta Osiyo davlat universitetining qishloq xo'jaligi fakultetini tugatgan va shu yili Turkiston seleksiya stansiyasiga amaliyotchi bo'lib ishga kirgan.
Butun ilmiy hayotini g'o'za bilan bog'lagan. Seleksiya sektori mudiri bo'lgan, 1932–1941-yillarda stansiyaning ilmiy ishlar bo'yicha direktor o'rinbosari, 1942–1958-yillarda direktori bo'lgan. Uning rahbarligida tolasi uzunroq va chiqimi yuqori 8517, 8582, 8427 navlari hamda hosildor va vilt kasalligiga chidamli S-460 navi yaratilgan. Ma'lumotnomalarga ko'ra, 8517 navi tarqalgan davrda 700 ming gektardan ortiq, S-460 navi yarim million gektardan ortiq maydonni egallagan.
Kanash g'o'zaning Gossypium turkumi ichida uzoq turlararo duragaylashni dunyoda birinchilardan bo'lib nazariy asoslagan va amalda qo'llagan. U vilt va gommozga chidamli sanoat navlarini olish uchun yovvoyi shakllardan foydalanish yo'lini ham birinchilardan bo'lib ko'rsatgan. Mexanizatsiyalashgan ishlov berish va terimga mos navlar yaratishga alohida e'tibor bergan. Ilmiy ishlari soni yuzga yaqin.
Mehnati yuqori baholangan: 1937-yilda Lenin ordeni, 1941-yilda g'o'zaning serhosil navlarini yaratgani uchun II darajali Stalin mukofoti, 1944-yilda O'zbekiston SSR, 1946-yilda Tojikiston SSR fan va texnika xizmat ko'rsatgan arbobi unvoni berilgan. 1948-yilda Butunittifoq qishloq xo'jaligi fanlari akademiyasi (VASXNIL) akademigi, 1952-yilda O'zbekiston SSR Fanlar akademiyasining haqiqiy a'zosi bo'lgan; 1956–1960-yillarda akademiyaning biologiya fanlari bo'limiga rahbarlik qilgan. SSSR Oliy Sovetining 2–4-chaqiriq deputati bo'lgan.
1960–1965-yillarda g'o'za seleksiyasi va urug'chiligi ilmiy-tadqiqot instituti direktori, 1965–1968-yillarda shu institutning genetika bo'limi mudiri bo'lgan. 1975-yil 29-noyabrda Toshkentda vafot etgan va Botkin qabristoniga dafn etilgan.
Ta'lim
- O'rta Osiyo davlat universitetiOliygoh · Toshkent · 1923
Karyera
- O'zbekiston Fanlar akademiyasiHaqiqiy a'zo (akademik); 1956–1960-yillarda biologiya fanlari bo'limi rahbari · Toshkent · 1952–1975
- SSSR Oliy SovetiDeputat (2–4-chaqiriq) · 1946–1958
- Turkiston seleksiya stansiyasiAmaliyotchi, seleksiya sektori mudiri, ilmiy ishlar bo'yicha direktor o'rinbosari (1932–1941), direktor (1942–1958) · Toshkent · 1923–1958
- G'o'za seleksiyasi va urug'chiligi ilmiy-tadqiqot institutiDirektor (1960–1965), genetika bo'limi mudiri (1965–1968) · Toshkent · 1960–1968Bu lavozimda bo'lganlar →
Mukofotlar
- O'zbekiston SSR fan arbobi1944 · O'zbekiston SSR
Lenin ordeni1937 · SSSR
Lenin ordeniSSSR
Mehnat Qizil Bayroq ordeni1946 · SSSR
Mehnat Qizil Bayroq ordeni1957 · SSSR

Stalin mukofoti1941 · SSSR
Hayot yo'li
- 1896Tug'ilgan
6-oktabrda Toshkentda tug'ilgan.
- 1923Universitetni tugatgan
O'rta Osiyo davlat universitetining qishloq xo'jaligi fakultetini bitirib, Turkiston seleksiya stansiyasida amaliyotchi bo'lib ish boshlagan.
- 1932–1941Ilmiy ishlar bo'yicha direktor o'rinbosari
Stansiyaning seleksiya sektoriga rahbarlik qilgan va ilmiy bo'lim bo'yicha direktor o'rinbosari bo'lgan.
- 1937Lenin ordeni
G'o'zaning yangi serhosil uzun tolali navlarini yaratishdagi muvaffaqiyatlari uchun mukofotlangan.
- 1941Stalin mukofoti
G'o'zaning yuqori mahsuldor navlarini yaratgani uchun II darajali Stalin mukofoti laureati bo'lgan.
- 1942–1958Stansiya direktori
Turkiston seleksiya stansiyasiga rahbarlik qilgan; shu yillarda 8517, 8582, 8427 va S-460 navlari ishlab chiqarishga joriy etilgan.
- 1944–1946Fan va texnika xizmat ko'rsatgan arbobi
1944-yilda O'zbekiston SSR, 1946-yilda Tojikiston SSR fan va texnika xizmat ko'rsatgan arbobi unvoni berilgan.
- 1946–1958SSSR Oliy Soveti deputati
SSSR Oliy Sovetining 2–4-chaqiriq deputati bo'lgan.
- 1948VASXNIL akademigi
Butunittifoq qishloq xo'jaligi fanlari akademiyasining akademigi etib saylangan.
- 1952–1960O'zSSR Fanlar akademiyasi
1952-yilda akademiyaning haqiqiy a'zosi bo'lgan; 1956–1960-yillarda biologiya fanlari bo'limiga rahbarlik qilgan.
- 1960–1968Ilmiy-tadqiqot instituti
1960–1965-yillarda g'o'za seleksiyasi va urug'chiligi ilmiy-tadqiqot instituti direktori, 1965–1968-yillarda genetika bo'limi mudiri bo'lgan.
- 1975Vafoti
29-noyabrda Toshkentda vafot etgan.
Asarlar
- «G'o'zaning har xil xromosomali turlari ichida turlararo duragaylash» (1932)Ilmiy asar
Moskva–Toshkentda nashr etilgan ish; g'o'za turlarini o'zaro chatishtirish masalalariga bag'ishlangan.
- «Seleksiya ishining metodikasi va texnikasi» (1933)Ilmiy maqola
«G'o'zaning genetikasi, seleksiyasi va urug'chiligi» to'plamida chop etilgan (Moskva–Leningrad).
- «SoyuzNIXI Markaziy seleksiya stansiyasining 25 yillik ishi yakunlari» (1948)Ilmiy maqola
Kanash tahriri ostida Toshkentda chiqqan «G'o'za seleksiyasi» ilmiy to'plamidagi maqola.
- «8517» naviG'o'za navi
Uzun tolali, tola chiqimi yuqori nav; keng maydonlarda ekilgan.
- «8582» va «8427» navlariG'o'za navlari
Tolasining uzunligi va chiqimi bilan ajralib turuvchi navlar.
- «S-460» naviG'o'za navi
Hosildorligi yuqori va vilt kasalligiga chidamli nav.
