Shavkat Rahmon

Shavkat Rahmon (asl ismi — Shavkat Rahmonov) 1950-yil 12-sentyabrda O'sh viloyati Qorasuv tumanidagi Pomir mahallasida xizmatchi oilasida dunyoga kelgan. 1966-yilda o'rta maktabni tamomlab, qurilishlarda, viloyat bosmaxonasi va gazetasida ishlagan. Dastlabki she'rlari ham O'sh viloyati gazetalarida e'lon qilingan.

So'ng Moskvadagi M. Gorkiy nomidagi Adabiyot institutida tahsil olgan. O'qishni bitirgach Toshkentga ko'chib kelib, G'afur G'ulom nomidagi Adabiyot va san'at nashriyotida muharrir, keyin bo'lim boshlig'i bo'lib ishlagan (1975–1982, 1985–1990). 1982–1984-yillarda O'zbekiston Yozuvchilar uyushmasida mas'ul xodim bo'lgan.

Birinchi to'plami «Rangin lahzalar» 1970-yillarning oxirida bosilgan. Undan keyin «Yurak qirralari» (1981), «Ochiq kunlar» (1984), «Gullayotgan tosh» (1985), «Uyg'oq tog'lar» (1986) va «Hulvo» (1988) kitoblari chiqqan. Uning she'riyati 1980-yillar o'zbek adabiyotida sezilarli bo'lgan lirik-falsafiy, isyonkor ruhdagi yo'nalishga mansub deb baholanadi. Shoir kutilmagan o'xshatish va obrazlar izlagan, barmoq vaznida ritmni erkin qurgan, tarixga murojaat qilish orqali o'z zamoniga tanqidiy nazar tashlagan.

Tarjimon sifatida o'zbek o'quvchisini XX asr ispan she'riyati bilan tanishtirgan: Federiko Garsia Lorka she'rlarini ispan va rus tillaridan o'girib, 1979 va 1989-yillarda ikki marta nashr ettirgan, Xuan Ramon Ximenes va Rafael Alberti she'rlarini ham tarjima qilgan.

1996-yilda unga «O'zbekistonda xizmat ko'rsatgan madaniyat xodimi» unvoni berilgan. Uzoq davom etgan og'ir kasallikdan so'ng Shavkat Rahmon 1996-yil 2-oktyabrda Toshkentda 46 yoshida vafot etgan. O'zi tuzib qo'ygan, xastalik yillarida yozilgan she'rlari ham kirgan «Saylanma»si 1997-yilda, vafotidan keyin nashr etilgan. 2021-yilda O'zbekiston Prezidentining farmoni bilan vafotidan keyin «Fidokorona xizmatlari uchun» ordeni bilan taqdirlangan.