Sobir Yunusov

Sobir Yunusovich Yunusov 1909-yil 18-martda Toshkentda tug'ilgan. 1935-yilda O'rta Osiyo davlat universitetini (hozirgi O'zbekiston Milliy universiteti) tugatgan. 1930-yillarning o'rtalaridan 1941-yilgacha Butunittifoq kimyo-farmatsevtika institutida ishlagan, so'ng O'zbekiston SSR Fanlar akademiyasi Kimyo institutida; 1950–1952-yillarda shu institut direktori bo'lgan.

1952-yilda O'zbekiston SSR Fanlar akademiyasining akademigi, 1952–1962-yillarda uning vitse-prezidenti bo'lgan; 1958-yilda SSSR Fanlar akademiyasining muxbir a'zosi etib saylangan. Kimyo fanlari doktori. 1956-yilda O'zbekiston SSR Fanlar akademiyasi O'simlik moddalari kimyosi institutini tashkil etgan va uni boshqargan. Nemis Leopoldina akademiyasining a'zosi bo'lgan.

Ilmiy faoliyati asosan alkaloidlar kimyosiga bag'ishlangan: Markaziy Osiyo o'simliklaridagi alkaloidlarni izlash, ajratib olish va tuzilishini aniqlash bo'yicha ilmiy maktab yaratgan; manbalarga ko'ra, uning rahbarligida yuzlab alkaloidlar ajratib olingan. Shogirdlari orasida N. K. Abubakirov, X. A. Abduazimov, F. Yu. Yuldashev, S. T. Akramov bor. O'g'li Marat Yunusov ham kimyogar va Rossiya Fanlar akademiyasi akademigi.

1971-yilda alkaloidlar kimyosidagi tadqiqotlari uchun D. I. Mendeleyev oltin medali bilan mukofotlangan. 1969-yilda Sotsialistik Mehnat Qahramoni unvoni va Lenin ordeni, 1967-yilda Beruniy nomidagi O'zbekiston SSR Davlat mukofoti berilgan; shuningdek Oktyabr inqilobi, Mehnat Qizil Bayroq, Xalqlar do'stligi, «Hurmat belgisi» ordenlari va medallar bilan taqdirlangan. 1995-yil 29-noyabrda Toshkentda vafot etgan; vafotidan keyin 2002-yilda «Buyuk xizmatlari uchun» ordeni va 2007-yilda fan va texnika sohasidagi O'zbekiston Respublikasi Davlat mukofoti berilgan. Institut hozir uning nomi bilan ataladi.