Sulton Ali Mirzo
Samarqandning so'nggi Temuriy hukmdori (1498–1500), Sulton Mahmud Mirzoning o'g'li; Shayboniyxon Samarqandni olgach qatl etilgan.
- Faoliyat:
- Tarixiy shaxs, Siyosatchi, Hukmdor
- Hayot yillari:
- taxminan 1479 — 1500
- Otasi:
- Sulton Mahmud Mirzo
- Onasi:
- Zuhra begim
Biografiya
Sulton Ali Mirzo Samarqandni 1498–1500-yillarda boshqargan Temuriy shahzoda, Movarounnahrdagi so'nggi Temuriy hukmdor hisoblanadi. U Sulton Mahmud Mirzoning uchinchi o'g'li va Abu Said Mirzoning nabirasi; onasi Zuhra begim. Tug'ilgan yili manbalarda turlicha: 1479 yoki 1483.
Otasi vafot etgach (1495), Ali Mirzo Qarshi viloyati hokimi bo'ldi, keyin Buxoroga ega chiqdi. 1496-yilda fitnachilar uni Samarqand taxtiga ko'tardi, ammo akasi Boysunqor Mirzo tez orada vaziyatni o'ngladi va hukmronlik atigi ikki kun davom etdi. 1497-yilda Bobur bilan ittifoq tuzib, Samarqandni Boysunqordan olishda qatnashdi; Bobur ona yurti Andijonga shoshilganda (1498) Samarqandni Ali Mirzo egalladi.
Taxtda o'zini mustahkamlagach, u shahar moliyasini qo'lida tutgan Muhammad Mozid tarxon bilan ziddiyatga bordi va tarxon Samarqanddan chiqib ketdi. Toshkent hokimi Sulton Mahmudxon jiyani Xon Mirzoni (Ali Mirzoning ukasi) mo'g'ul qo'shini bilan yubordi, biroq Ali Mirzo Yoryaloq yonidagi jangda g'olib keldi.
1500-yilda Samarqandga Shayboniyxon yaqinlashdi. Manbalarga ko'ra, onasi Zuhra begimning yozgan nomasi tufayli shahar jangsiz taslim bo'ldi. Sulton Ali Mirzo asir olinib, Qo'lba yaloqligida qatl etildi. Shu bilan Samarqanddagi Temuriylar hukmronligi tugadi.
Hayot yo'li
- 1495Qarshi hokimi
Otasi vafotidan keyin Qarshi viloyatini boshqargan, so'ng Buxoroni olgan.
- 1496Ikki kunlik taxt
Fitnachilar Samarqand taxtiga ko'targan; Boysunqor Mirzo tezda taxtni qaytarib olgan.
- 1497Boburga ittifoqchi
Bobur bilan birga Samarqandni Boysunqordan olishda qatnashgan.
- 1498Samarqandni egallagan
Bobur Andijonga ketganida Samarqandda hokimiyatni qo'lga olgan.
- 1499Mozid tarxon bilan nizo
Tarxon Samarqanddan chiqib ketgan; mo'g'ul qo'shini Yoryaloq yonida yengilgan.
- 1500Taslim bo'lish va qatl
Shayboniyxon Samarqandni egalladi; Ali Mirzo asir olinib qatl etildi.