Султон Али Мирзо
Самарқанднинг сўнгги Темурий ҳукмдори (1498–1500), Султон Маҳмуд Мирзонинг ўғли; Шайбонийхон Самарқандни олгач қатл этилган.
- Фаолият:
- Тарихий шахс, Сиёсатчи, Ҳукмдор
- Ҳаёт йиллари:
- тахминан 1479 — 1500
- Отаси:
- Султон Маҳмуд Мирзо
- Онаси:
- Зуҳра бегим
Биография
Султон Али Мирзо Самарқандни 1498–1500-йилларда бошқарган Темурий шаҳзода, Мовароуннаҳрдаги сўнгги Темурий ҳукмдор ҳисобланади. У Султон Маҳмуд Мирзонинг учинчи ўғли ва Абу Саид Мирзонинг набираси; онаси Зуҳра бегим. Туғилган йили манбаларда турлича: 1479 ёки 1483.
Отаси вафот этгач (1495), Али Мирзо Қарши вилояти ҳокими бўлди, кейин Бухорога эга чиқди. 1496-йилда фитначилар уни Самарқанд тахтига кўтарди, аммо акаси Бойсунқор Мирзо тез орада вазиятни ўнглади ва ҳукмронлик атиги икки кун давом этди. 1497-йилда Бобур билан иттифоқ тузиб, Самарқандни Бойсунқордан олишда қатнашди; Бобур она юрти Андижонга шошилганда (1498) Самарқандни Али Мирзо эгаллади.
Тахтда ўзини мустаҳкамлагач, у шаҳар молиясини қўлида тутган Муҳаммад Мозид тархон билан зиддиятга борди ва тархон Самарқанддан чиқиб кетди. Тошкент ҳокими Султон Маҳмудхон жияни Хон Мирзони (Али Мирзонинг укаси) мўғул қўшини билан юборди, бироқ Али Мирзо Ёрялоқ ёнидаги жангда ғолиб келди.
1500-йилда Самарқандга Шайбонийхон яқинлашди. Манбаларга кўра, онаси Зуҳра бегимнинг ёзган номаси туфайли шаҳар жангсиз таслим бўлди. Султон Али Мирзо асир олиниб, Қўлба ялоқлигида қатл этилди. Шу билан Самарқанддаги Темурийлар ҳукмронлиги тугади.
Ҳаёт йўли
- 1495Қарши ҳокими
Отаси вафотидан кейин Қарши вилоятини бошқарган, сўнг Бухорони олган.
- 1496Икки кунлик тахт
Фитначилар Самарқанд тахтига кўтарган; Бойсунқор Мирзо тезда тахтни қайтариб олган.
- 1497Бобурга иттифоқчи
Бобур билан бирга Самарқандни Бойсунқордан олишда қатнашган.
- 1498Самарқандни эгаллаган
Бобур Андижонга кетганида Самарқандда ҳокимиятни қўлга олган.
- 1499Мозид тархон билан низо
Тархон Самарқанддан чиқиб кетган; мўғул қўшини Ёрялоқ ёнида енгилган.
- 1500Таслим бўлиш ва қатл
Шайбонийхон Самарқандни эгаллади; Али Мирзо асир олиниб қатл этилди.