Asosiy qismga o'tish
SHAXS
Temur Po'latov
Tuzatish taklif qilish

Temur Po'latov

O'zbekistonlik va rossiyalik nosir hamda ssenariynavis, rus tilida yozadi; O'zbekiston SSR xalq yozuvchisi (1989), 1994–2000-yillarda yozuvchilar uyushmalari xalqaro jamiyati raisi.

Faoliyat:
Yozuvchi, Nosir, Ssenariynavis
Tug'ilgan:
22 iyul 1939(87 yosh) ♋
Tug'ilgan joy:
Buxoro
Otasi:
Isxoq
  • Hamza nomidagi O'zbekiston SSR Davlat mukofoti

Biografiya

Temur Po'latov 1939-yil 22-iyulda Buxoroda tug'ilgan. Otasi o'qituvchi bo'lgan; o'n to'rt yoshida u poyabzal fabrikasida, so'ng cho'ldagi qurilish tashkilotida ishlagan. 1963-yilda Buxoro pedagogika institutini tamomlab, qishloq maktabida dars bergan.

Adabiyotga 1964-yilda «Zvezda Vostoka» jurnalida bosilgan «Ne xodi po obochine» qissasi bilan kirib kelgan. Po'latov rus tilida yozadi, asarlari Toshkent va Moskvada nashr etilgan. 1967-yilda Moskvadagi Oliy ssenaristlar va rejissyorlar kurslarini bitirgan, «O'zbekfilm» kinostudiyasida bosh muharrir bo'lib ishlagan. U bir necha badiiy film ssenariysi muallifi: «Qo'mondonning qaytishi» (1968, rejissyor D. Salimov; «Bo'lak manzilgohlar» qissasi asosida), «Bu kelishgan yigit» (1972, E. Xachaturov) va «G'oyibning so'nggi sayohati» (1991, F. Davletshin).

Yozuvchining asosiy asarlari orasida «G'oyibning ikkinchi safari», «Storojevye bashni», «Vladeniya» qissalari, o'rta asrlik buxorolik olim haqidagi «Taroziy toshbaqasi» va «Plavayushchaya Yevraziya» romanlari, «Buxoro xonadonining kechmishlari» trilogiyasi bor. Ba'zi asarlari senzura sabab O'zbekistonda bosilmay qolgan, Rossiyada esa yillar o'tib chop etilgan. Asarlari jumladan arab, urdu, fors, hind va ingliz tillarida nashr etilgan; nemis tilidagi kitoblari 1981–1988-yillarda Berlinda chiqqan.

1968-yilda SSSR Yozuvchilar uyushmasiga a'zo bo'lgan. 1989-yilda unga O'zbekiston SSR xalq yozuvchisi unvoni berilgan; shuningdek, u Hamza nomidagi O'zbekiston SSR Davlat mukofoti laureati va Tojikiston xalq yozuvchisi. Gruziyaning Vaja Pshavela, Armanistonning Sayot-Nova adabiy mukofotlari va 1997-yilda Sholoxov nomidagi xalqaro mukofot sohibi.

1991-yilda SSSR Yozuvchilar uyushmasi boshqaruvining birinchi kotibi etib saylangan. Uyushma 1992-yilda Rossiya va MDH yozuvchilar uyushmalarining xalqaro jamiyatiga aylangach, Po'latov uning Ijroiya qo'mitasi birinchi kotibi, 1994-yildan 2000-yilgacha esa raisi bo'lgan. Shu yillarda jamiyat milliy mukofotlar joriy etgan, 1998-yildan rus tilidagi «Literaturnaya Yevraziya» gazetasi chiqa boshlagan.

2000-yilda rais lavozimini tark etib, ijodga qaytgan. 1996-yilda «Sovremenny pisatel» nashriyotida uch tomlik tanlangan asarlari, 1999-yilda esa to'rtinchi tomi chiqqan. 1991-yildan Moskvada yashaydi. Ijodi haqida Rossiya, Germaniya va boshqa mamlakatlarda tadqiqotlar yozilgan, jumladan, E. F. Shafranskayaning 2005-yildagi monografiyasi.

Ta'lim

Karyera

Mukofotlar

Hayot yo'li

  1. 1939
    Buxoroda tug'ilgan

    1939-yil 22-iyulda Buxoroda o'qituvchi oilasida dunyoga kelgan.

  2. 1963
    Buxoro pedagogika instituti

    Buxoro pedagogika institutini tamomlagan, qishloq maktabida o'qituvchi bo'lgan.

  3. 1964
    Birinchi qissa

    «Zvezda Vostoka» jurnalida «Ne xodi po obochine» qissasi bosilgan.

  4. 1967
    Moskvada ssenaristlar kurslari

    Moskvadagi Oliy ssenaristlar va rejissyorlar kurslarini bitirgan.

  5. 1968
    SSSR Yozuvchilar uyushmasiga a'zo

    Yozuvchilar uyushmasiga qabul qilingan; shu yili uning qissasi asosidagi «Qo'mondonning qaytishi» filmi chiqqan.

  6. 1989
    O'zbekiston SSR xalq yozuvchisi

    O'zbekiston SSR xalq yozuvchisi unvoni berilgan.

  7. 1991
    Yozuvchilar uyushmasining birinchi kotibi

    SSSR Yozuvchilar uyushmasi boshqaruvining birinchi kotibi etib saylangan; Moskvaga ko'chib o'tgan.

  8. 1992–2000
    Yozuvchilar uyushmalarining xalqaro jamiyati

    Jamiyat Ijroiya qo'mitasining birinchi kotibi (1992), raisi (1994–2000) bo'lgan.

  9. 1996–1999
    Tanlangan asarlar

    «Sovremenny pisatel» nashriyotida uch tomlik tanlangan asarlari (1996) va to'rtinchi tom (1999) chiqqan.

  10. 1997
    Sholoxov nomidagi xalqaro mukofot

    Sholoxov nomidagi xalqaro adabiyot va san'at mukofoti bilan taqdirlangan.

Kitoblar

  • «Ne xodi po obochine»
    1964 · Qissa

    Yozuvchining ilk qissasi, «Zvezda Vostoka» jurnalida bosilgan.

  • «Bo'lak manzilgohlar»
    · Qissa

    Shu qissa asosida «Qo'mondonning qaytishi» filmi (1968) ishlangan.

  • «G'oyibning ikkinchi safari»
    · Qissa

    Kaip haqidagi qissalar asosida «G'oyibning so'nggi sayohati» filmi (1991) suratga olingan.

  • «Storojevye bashni»
    · Qissa

    Yozuvchining mashhur qissalaridan biri.

  • «Vladeniya»
    · Qissa

    Rus tilida chop etilgan qissa.

  • «Taroziy toshbaqasi»
    · Roman

    O'rta asrlik buxorolik olim haqida roman; nemis tilida 1988-yilda chiqqan.

  • «Plavayushchaya Yevraziya»
    · Roman

    Fantastika va haqiqat, satira va tarix qorishgan roman; voqea zilzila kutilayotgan O'rta Osiyodagi katta shaharda kechadi.

  • «Buxoro xonadonining kechmishlari»
    · Trilogiya

    Buxoro hayotiga bag'ishlangan trilogiya.

  • «Tanlangan asarlar» (uch tom)
    1996 · To'plam

    «Sovremenny pisatel» nashriyotida chiqqan; 1999-yilda to'rtinchi tom qo'shilgan.

Filmografiya

NomiYil
Yaxshi yigit1972
Karavan1973
Uch kun-u ikki yil1981
Temur Po'latov (1939) — Yozuvchi | Shaxs.uz