To'lepbergen Qayipbergenov

To'lepbergen Qayipbergenov 1929-yil 7-mayda Qoraqalpog'istonning Kegeyli tumanidagi Shortanbay ovulida dehqon oilasida tug'ilgan. 1947-yilda Xo'jayli pedagogika bilim yurtini tamomlab, o'z ovulida o'qituvchilik qilgan; Keyin Qoraqalpoq davlat pedagogika institutida rus tili va adabiyoti yo'nalishida o'qib, 1955-yilda diplom olgan.

Institutdan so'ng «Amudaryo» adabiy jurnalida va Qoraqalpoq radiosida ishlagan, so'ng Yozuvchilar jamiyatining mas'ul kotibi, radio raisining o'rinbosari, «Jas Leninshi» gazetasi muharriri va Qoraqalpoq davlat nashriyoti direktori bo'lgan. 1967-yildan 1980-yilgacha Qoraqalpog'iston MSSR Vazirlar Soveti huzuridagi matbuot, poligrafiya va kitob savdosi davlat qo'mitasi rahbariyatida xizmat qilgan.

Adabiyotga she'r bilan kirgan: birinchi she'ri «Tilegim» 1951-yilda «Jas Leninshi» gazetasida bosilgan, 1956-yilda esa dastlabki qissasi «Sekretar» chiqqan. Shundan keyin asosan nasrda yozgan: «Rahmat, muallim», «Sovuq tomchi», «Uyqusiz tunlar» qissalari va ikki kitobdan iborat «Qoraqalpoq qizi» romani (1963–1965) o'quvchilar e'tiborini tortgan. Oxirgi roman asosida «O'zbekfilm» studiyasi 1981-yilda «Nepokornaya» filmini suratga olgan. Yozuvchi 1967-yilda Berdaq nomidagi Qoraqalpog'iston Davlat mukofotiga, 1971-yilda «Rahmat, muallim» qissasi uchun Hamza nomidagi O'zbekiston SSR Davlat mukofotiga sazovor bo'lgan.

Qoraqalpoq xalqining XVII–XVIII asrlardagi tarixi haqidagi «Qoraqalpoq dostoni» trilogiyasi («Mamanbiy afsonasi», «Baxtsizlar», «Gumrohlar») uchun 1986-yilda SSSR Davlat mukofotini olgan. Keyingi asarlarida Orol fojiasi, ekologik ahvol va turkiy xalqlar qardoshligi mavzulari yetakchi bo'lgan; «Qoraqalpoqnoma» romani-essesi uchun 1995-yilda Mahmud Qashg'ariy nomidagi xalqaro mukofot, «U dunyoga bobomga xatlar» kitobi uchun 2004-yilda Mixail Sholoxov nomidagi xalqaro mukofot berilgan. Kitoblari jami yuzga yaqin nomda qoraqalpoq, o'zbek, rus, turk va boshqa tillarda chop etilgan.

1980-yilda Qoraqalpog'iston Yozuvchilar uyushmasi raisi etib saylanib, umrining oxirigacha shu lavozimda ishlagan; shu yili O'zbekiston Yozuvchilar uyushmasi raisining o'rinbosari ham bo'lgan. 1987-yildan Qoraqalpog'iston Oliy Kengashi raisining o'rinbosari, 1989–1991-yillarda SSSR xalq deputati, 1995-yildan Markaziy Osiyo xalqlari madaniyati assambleyasi jamg'armasi boshqaruvi raisi bo'lgan; Jo'qorg'i Kenges va Nukus shahar Kengashi deputati etib bir necha bor saylangan.

1974-yilda unga Qoraqalpog'iston MSSR xalq yozuvchisi, 1993-yilda O'zbekiston xalq yozuvchisi unvoni berilgan, 2003-yilda O'zbekiston Qahramoni nomini olgan; «Hurmat belgisi», «Do'stlik» va «El-yurt hurmati» ordenlari hamda «Shuhrat» medali bilan taqdirlangan. Naberejnye Chelni (Rossiya) va Qizilo'rda (Qozog'iston) shaharlarining faxriy fuqarosi bo'lgan. 2010-yil 14-sentyabrda vafot etgan.