Tolib Yo'ldosh

Tolib Yo'ldosh Toshkentning Gulbozor mahallasida (manbalarda Chilonzor mavzesi deb yoziladi) oddiy mehnatkash oilasida tug'ilgan. Tug'ilgan yili ko'p manbalarda 1918 deb ko'rsatiladi, ayrimlarida 1919. Maktab ko'rmagan, qirq yoshdan keyin ilm olishga qaror qilib, tayyorlov va kechki kurslarda o'qigan.

Biroq she'r yozishni ancha oldin boshlagan: «Saylayman» nomli birinchi she'ri 1937-yilda, 18 yoshida e'lon qilingan. Birinchi to'plami «Bo'ri bilan chol» 1943-yilda chiqqan. O'z tarjimai holida shundan buyon qirqqa yaqin to'plam nashr ettirganini, yarmi bolalar, yarmi kattalar uchun ekanini yozgan.

Bolalar uchun yozgan she'rlarida sodda, ravon til, topishmoq usuli, ertak va ertak-dostonlar ko'p uchraydi: «Ovchi», «To'qlikka sho'xlik», «Xumcha bilan nimcha», «Qo'rqoq quyon», «O'rmonliklar orzusi», «Toshmat uchgan». «Baxtiyorlar qo'shig'i», «Porloq erta», «Polizda», «Do'mboqlar», «Koptok nega qochadi?», «Quyosh bilan suhbat» kabi yigirmaga yaqin to'plami bolalarga bag'ishlangan.

Kattalar uchun asosan falsafiy mazmundagi to'rtlik va sakkizliklar yozgan; ular «Oshiq ko'ngil» (1974) to'plamidagi «Yetuklik» va «Yillar va o'ylar» turkumlarida jamlangan. Hajviyot ham ijodining katta qismini tashkil etadi: hajviy asarlari «Mushtum» kutubxonasi turkumida alohida chop etilgan, «Ajabsanda» to'plamidagi «Hech kim bilmasin», «Sayoq», «Moda», «Bali-bali» kabi she'rlar radio va televideniye miniatyuralarida qo'llanilgan. G'azallari va hajviy qo'shiqlari taniqli san'atkorlar ijrosida yangragan.

1989-yilda unga xizmat ko'rsatgan madaniyat xodimi unvoni berilgan, 1998-yilda, mustaqillikning yetti yilligida «El-yurt hurmati» ordeni bilan taqdirlangan. Tolib Yo'ldosh 2002-yilda vafot etgan.