Толиб Йўлдош

Толиб Йўлдош Тошкентнинг Гулбозор маҳалласида (манбаларда Чилонзор мавзеси деб ёзилади) оддий меҳнаткаш оиласида туғилган. Туғилган йили кўп манбаларда 1918 деб кўрсатилади, айримларида 1919. Мактаб кўрмаган, қирқ ёшдан кейин илм олишга қарор қилиб, тайёрлов ва кечки курсларда ўқиган.

Бироқ шеър ёзишни анча олдин бошлаган: «Сайлайман» номли биринчи шеъри 1937-йилда, 18 ёшида эълон қилинган. Биринчи тўплами «Бўри билан чол» 1943-йилда чиққан. Ўз таржимаи ҳолида шундан буён қирққа яқин тўплам нашр эттирганини, ярми болалар, ярми катталар учун эканини ёзган.

Болалар учун ёзган шеърларида содда, равон тил, топишмоқ усули, эртак ва эртак-достонлар кўп учрайди: «Овчи», «Тўқликка шўхлик», «Хумча билан нимча», «Қўрқоқ қуён», «Ўрмонликлар орзуси», «Тошмат учган». «Бахтиёрлар қўшиғи», «Порлоқ эрта», «Полизда», «Дўмбоқлар», «Копток нега қочади?», «Қуёш билан суҳбат» каби йигирмага яқин тўплами болаларга бағишланган.

Катталар учун асосан фалсафий мазмундаги тўртлик ва саккизликлар ёзган; улар «Ошиқ кўнгил» (1974) тўпламидаги «Етуклик» ва «Йиллар ва ўйлар» туркумларида жамланган. Ҳажвиёт ҳам ижодининг катта қисмини ташкил этади: ҳажвий асарлари «Муштум» кутубхонаси туркумида алоҳида чоп этилган, «Ажабсанда» тўпламидаги «Ҳеч ким билмасин», «Саёқ», «Мода», «Бали-бали» каби шеърлар радио ва телевидение миниатюраларида қўлланилган. Ғазаллари ва ҳажвий қўшиқлари таниқли санъаткорлар ижросида янграган.

1989-йилда унга хизмат кўрсатган маданият ходими унвони берилган, 1998-йилда, мустақилликнинг етти йиллигида «Эл-юрт ҳурмати» ордени билан тақдирланган. Толиб Йўлдош 2002-йилда вафот этган.