To'lqin Tojiyev

To'lqin Jo'rayevich Tojiyev 1936-yil 13-aprelda Toshkentda tug'ilgan. Aktyorlar oilasida o'sgan: otasi — O'zbekiston xalq artisti Jo'ra Tojiyev. 1959-yilda A. N. Ostrovskiy nomidagi Toshkent teatr va rassomlik institutining aktyorlik fakultetini tamomlagan.

1959-yildan 1996-yilgacha Hamza nomidagi O'zbek davlat akademik drama teatrida (hozirgi O'zbek milliy akademik drama teatri) ishlagan. Sahnada Gogolning «Revizor»ida Xlestakov va Bobchinskiy, Shekspirning «Qirol Lir»ida Edgar, «Otello»sida Yago rollarini o'ynagan. Shuningdek, «Alisher Navoiy» spektaklida Mansur va Jomiy, «Imon»da Orif, «Mirzo Ulug'bek»da Abdullatif, «Sarvqomat dilbarim»da Jontoy obrazlarini yaratgan.

Kinoda 1950-yillarning o'rtalaridan suratga tushgan. Uning kino sohasidagi dastlabki ishlaridan biri — «Abu Ali ibn Sino» filmidagi Juzjoniy roli; «Plamennye gody» (1958) filmida Haydar rolini bosh rolda ijro etgan. Keyingi yillarda «Hayot sening qo'lingda», «Ikkinchi bahor», «Mahallada duv-duv gap», «Sayyod qo'ng'irog'i», «Bu yerdan chegara o'tadi», «Zapovednyi xolm», «Siz kimsiz?», «Jimjitlik kodeksi 2: Qora baliq izidan» kabi filmlarda rol o'ynagan.

Aktyor o'zbek dublyaji ustasi sifatida ham keng tanilgan: «O'zbekfilm» studiyasida xorijiy va sovet filmlarini o'zbek tiliga ovozlashtirishda qatnashgan — manbalarda 500 dan ortiq (ba'zilarida mingdan ortiq) film nomi keltiriladi. Ovoz bergan filmlar orasida «Qilich va qalqon», «Afonya», «Ivan Vasilyevich kasbini o'zgartiradi», «"Y" operatsiyasi va Shurikning boshqa sarguzashtlari», «Arshin mol olon», «Ahmad qayerda?», «Avtomobildan saqlaning», «Kavkaz asirasi» bor.

1988-yilda O'zbekiston SSR xalq artisti unvonini olgan; undan oldin unga O'zbekiston SSRda xizmat ko'rsatgan artist unvoni berilgan. 1997-yilda «Do'stlik» ordeni bilan mukofotlangan. 2024-yil 13-dekabrda Toshkentda 88 yoshida vafot etgan. 2026-yil may oyida Prezident farmoniga ko'ra, madaniyat va san'at rivojiga qo'shgan hissasi uchun vafotidan keyin «Mehnat shuhrati» ordeni bilan taqdirlangan.