
O'zbek folklorshunos olimi, filologiya fanlari doktori, akademik; xalq dostonlari va baxshilar epik repertuarini o'rgangan, «Alpomish» va «Go'ro'g'li» turkumi nashrlarini tayyorlagan.
- Faoliyat:
- Olim, Filolog
- Hayot yillari:
- 6 mart 1936(84 yosh) ♓ — 29 sentabr 2020
- Tug'ilgan joy:
- Shofirkon tumani, Buxoro
Biografiya
To'ra Mirzayev — folklorshunos olim, filologiya fanlari doktori va akademik. U 1936-yil 6-martda Buxoro viloyatining Shofirkon tumanida tug'ilgan. Buxoro pedagogika institutini 1957-yilda bitirgan va 1960-yilgacha Jarqo'rg'on tumanidagi maktablarda o'qituvchilik hamda o'quv bo'limi mudirligi qilgan.
Ilmiy yo'li O'zbekiston Fanlar akademiyasining Til va adabiyot institutida aspiranturadan (1961–1963) boshlangan. Keyin 1964–1966-yillarda kichik, 1966–1971-yillarda esa katta ilmiy xodim lavozimida ishlagan, 1971–2002-yillarda folklor bo'limiga boshchilik qilgan. 1991-yilda institut direktori etib tayinlangan (1991–1998-yillarda muassasa Adabiyot instituti nomi bilan yuritilgan), 2001-yildan akademiyaning vitse-prezidenti. 1988-yilda filologiya fanlari doktori, 1991-yilda professor bo'lgan, 2017-yilda esa akademik etib saylangan.
Olimning asosiy mavzusi — xalq dostonlari va baxshilar ijro etadigan epik repertuar. U «Alpomish» (1999), «Go'ro'g'li» dostonlari (1996–1997), «Uzbekskaya narodnaya poeziya» (1990) hamda «Bulbul taronalari» (1971–1973) va «Pesni Bulbulya» (1974–1977) kabi yirik nashrlarni tayyorlagan hamda tahrir qilgan. O'zbek qahramonlik eposi «Alpomish»ning nemischa nashrini ham (Visbaden, 2001, hammualliflikda) amalga oshirgan.
Uning qalamiga mansub 600 dan ziyod ilmiy, uslubiy va ommabop asar e'lon qilingan: besh monografiya, beshta darslik va o'quv qo'llanma, qirq beshta kitob va folklor to'plami shular jumlasidandir. Asarlari Turkiya, Germaniya, Rossiya, Qozog'iston, Tojikiston, Turkmaniston va yana bir qancha mamlakatlarda bosilgan.
Mirzayev Beruniy nomidagi davlat mukofoti sovrindori (1973), faxriy «O'zbekiston Respublikasi fan arbobi» unvoniga ega bo'lgan, «Do'stlik» va «Fidokorona xizmatlari uchun» ordenlari bilan mukofotlangan. U 2020-yil 29-sentabrda Toshkentda dunyodan o'tgan. Uning nomi bilan atalgan folklor konferensiyasi har yili Toshkent va Buxoroda o'tkaziladi.
Ta'lim
- Buxoro davlat pedagogika institutiOliygoh · Buxoro · 1957
Karyera
- O'zbekiston Fanlar akademiyasiVitse-prezident (2001 yildan), akademik (2017) · Toshkent · 2001–…
- Til va adabiyot institutiAspirant, ilmiy xodim, folklor bo'limi mudiri (1971–2002), direktor (1991–1998) · Toshkent · 1961–1998
Mukofotlar
O'zbekiston fan arbobiO'zbekiston
«Fidokorona xizmatlari uchun» ordeniO'zbekiston
«Do'stlik» ordeniO'zbekiston
Beruniy nomidagi O'zbekiston SSR Davlat mukofoti1973 · O'zbekiston SSR
Hayot yo'li
- 1936Tug'ilgan
6-mart, Shofirkon tumani.
- 1957Institutni tamomlagan
Buxoro pedagogika instituti; Jarqo'rg'on tumani maktablarida ishlagan (1957–1960).
- 1961–1963Aspirantura
Til va adabiyot instituti.
- 1971–2002Folklor bo'limi mudiri
Til va adabiyot instituti.
- 1973Beruniy nomidagi davlat mukofoti
- 1988Fan doktori
Filologiya fanlari doktori; 1991-yilda professor.
- 1991–1998Institut direktori
Til va adabiyot (Adabiyot) instituti.
- 2001Akademiya vitse-prezidenti
O'zbekiston Fanlar akademiyasi.
- 2017Akademik
Akademiyaning haqiqiy a'zosi etib saylangan.
- 2020Vafot etgan
29-sentabr, Toshkent.
Asarlar
- «Bulbul taronalari» (1973)Nashrga tayyorlagan, tahrir (1971–1973)
- «Pesni Bulbulya» (1977)Nashrga tayyorlagan, tahrir (1974–1977)
- «Uzbekskaya narodnaya poeziya» (1990)To'plam
- «Go'ro'g'li» dostonlari (1997)Nashrga tayyorlagan (1996–1997)
- «Alpomish» (1999)Doston nashri
- «Alpomish» (nemis tilida, Visbaden) (2001)Hamkorlikda nashr