
Ўзбек фолклоршунос олими, филология фанлари доктори, академик; халқ достонлари ва бахшилар эпик репертуарини ўрганган, «Алпомиш» ва «Гўрўғли» туркуми нашрларини тайёрлаган.
- Фаолият:
- Олим, Филолог
- Ҳаёт йиллари:
- 6 март 1936(84 ёш) ♓ — 29 сентабр 2020
- Туғилган жой:
- Шофиркон тумани, Бухоро
Биография
Тўра Мирзаев — фолклоршунос олим, филология фанлари доктори ва академик. У 1936-йил 6-мартда Бухоро вилоятининг Шофиркон туманида туғилган. Бухоро педагогика институтини 1957-йилда битирган ва 1960-йилгача Жарқўрғон туманидаги мактабларда ўқитувчилик ҳамда ўқув бўлими мудирлиги қилган.
Илмий йўли Ўзбекистон Фанлар академиясининг Тил ва адабиёт институтида аспирантурадан (1961–1963) бошланган. Кейин 1964–1966-йилларда кичик, 1966–1971-йилларда эса катта илмий ходим лавозимида ишлаган, 1971–2002-йилларда фолклор бўлимига бошчилик қилган. 1991-йилда институт директори этиб тайинланган (1991–1998-йилларда муассаса Адабиёт институти номи билан юритилган), 2001-йилдан академиянинг витсе-президенти. 1988-йилда филология фанлари доктори, 1991-йилда профессор бўлган, 2017-йилда эса академик этиб сайланган.
Олимнинг асосий мавзуси — халқ достонлари ва бахшилар ижро этадиган эпик репертуар. У «Алпомиш» (1999), «Гўрўғли» достонлари (1996–1997), «Узбекская народная поэзия» (1990) ҳамда «Булбул тароналари» (1971–1973) ва «Песни Булбуля» (1974–1977) каби йирик нашрларни тайёрлаган ҳамда таҳрир қилган. Ўзбек қаҳрамонлик эпоси «Алпомиш»нинг немисча нашрини ҳам (Висбаден, 2001, ҳаммуаллифликда) амалга оширган.
Унинг қаламига мансуб 600 дан зиёд илмий, услубий ва оммабоп асар эълон қилинган: беш монография, бешта дарслик ва ўқув қўлланма, қирқ бешта китоб ва фолклор тўплами шулар жумласидандир. Асарлари Туркия, Германия, Россия, Қозоғистон, Тожикистон, Туркманистон ва яна бир қанча мамлакатларда босилган.
Мирзаев Беруний номидаги давлат мукофоти совриндори (1973), фахрий «Ўзбекистон Республикаси фан арбоби» унвонига эга бўлган, «Дўстлик» ва «Фидокорона хизматлари учун» орденлари билан мукофотланган. У 2020-йил 29-сентабрда Тошкентда дунёдан ўтган. Унинг номи билан аталган фолклор конференцияси ҳар йили Тошкент ва Бухорода ўтказилади.
Таълим
- Бухоро давлат педагогика институтиОлийгоҳ · Бухоро · 1957
Карьера
- Ўзбекистон Фанлар академиясиВитсе-президент (2001 йилдан), академик (2017) · Тошкент · 2001–…
- Тил ва адабиёт институтиАспирант, илмий ходим, фолклор бўлими мудири (1971–2002), директор (1991–1998) · Тошкент · 1961–1998
Мукофотлар
Ўзбекистон фан арбобиЎзбекистон
«Фидокорона хизматлари учун» ордениЎзбекистон
«Дўстлик» ордениЎзбекистон
Беруний номидаги Ўзбекистон ССР Давлат мукофоти1973 · Ўзбекистон ССР
Ҳаёт йўли
- 1936Туғилган
6-март, Шофиркон тумани.
- 1957Институтни тамомлаган
Бухоро педагогика институти; Жарқўрғон тумани мактабларида ишлаган (1957–1960).
- 1961–1963Аспирантура
Тил ва адабиёт институти.
- 1971–2002Фолклор бўлими мудири
Тил ва адабиёт институти.
- 1973Беруний номидаги давлат мукофоти
- 1988Фан доктори
Филология фанлари доктори; 1991-йилда профессор.
- 1991–1998Институт директори
Тил ва адабиёт (Адабиёт) институти.
- 2001Академия витсе-президенти
Ўзбекистон Фанлар академияси.
- 2017Академик
Академиянинг ҳақиқий аъзоси этиб сайланган.
- 2020Вафот этган
29-сентабр, Тошкент.
Асарлар
- «Булбул тароналари» (1973)Нашрга тайёрлаган, таҳрир (1971–1973)
- «Песни Булбуля» (1977)Нашрга тайёрлаган, таҳрир (1974–1977)
- «Узбекская народная поэзия» (1990)Тўплам
- «Гўрўғли» достонлари (1997)Нашрга тайёрлаган (1996–1997)
- «Алпомиш» (1999)Достон нашри
- «Алпомиш» (немис тилида, Висбаден) (2001)Ҳамкорликда нашр