To'ti Yusupova

To'ti Yusupova 1936-yil 10-martda Samarqandda tug'ilgan. A. N. Ostrovskiy nomidagi Toshkent teatr va rassomlik institutini tamomlagan; O'zbekiston Milliy akademik drama teatri saytiga ko'ra, uning ustozlari rejissyor A. Tinzburg va aktyor Toshxo'ja Xo'jayev bo'lgan.

1957-yildan umrining oxirigacha Hamza nomidagi Toshkent drama teatrida (hozirgi O'zbek Milliy akademik drama teatri) ishlagan. Sahnada yuzga yaqin rol ijro etgan: Abdulla Qahhorning «Shohi so'zana»sida Hafiza va «Tobutdan tovush»ida Hojar, Chexovning «Vanya tog'a»sida Sonya, Uyg'unning «Shubha»sida Qorasoch, Oybekning «Qutlug' qon»ida Nuri, Hamzaning «Boy ila xizmatchi»sida Xonzoda va «Paranji sirlari»da Mastura, Shillerning «Makr va muhabbat»ida Luiza, O'tkir Umarbekovning «Komissiya»sida Rahima va boshqa obrazlar. Tomoshabinlar orasida eng mashhur roli — Said Ahmadning «Kelinlar qo'zg'oloni» spektaklidagi Sotti.

Teatrdan tashqari radio va televideniye spektakllarida ham qatnashgan, teatr ma'lumotiga ko'ra radio uchun o'nlab rol ijro etgan. Ijodini tanqidchilar obrazlarning ijtimoiy va ruhiy tomonlarini ochishi bilan ajratib ko'rsatadi.

Kinoda 1980-yillardan suratga tushgan. Zulfiqor Musoqovning «Abdullajon» (1991) lirik komediyasidagi Xolida roli, shuningdek «Otamdan qolgan dalalar» (1997), «Oyijon» (2001), Yusup Razikovning «Dilxiroj» (2002), «Shabnam» (2008), «Berlin–Oqqo'rg'on» (2018) kabi filmlardagi onaxon va buvi obrazlari bilan tanilgan. Ommaviy axborot vositalari uning kinoda yuzga yaqin rol o'ynaganini yozgan.

1970-yilda O'zbekiston SSRda xizmat ko'rsatgan artist, 1993-yilda O'zbekiston xalq artisti unvonlariga sazovor bo'lgan (ayrim manbalarda 1994-yil ko'rsatilgan). «El-yurt hurmati» (2000), «Fidokorona xizmatlari uchun» (2014) va «Mehnat shuhrati» (2020) ordenlari bilan taqdirlangan.

To'ti Yusupova 2022-yil 15-martda 86 yoshida vafot etdi; bu haqda O'zbek Milliy akademik drama teatri matbuot xizmati xabar qildi.