Асосий қисмга ўтиш

Тўти Юсупова

Ўзбек театр ва кино актрисаси, Ўзбекистон халқ артисти; 1957-йилдан Ҳамза номидаги драма театрида ишлаган, «Абдуллажон» филмидаги Холида роли билан танилган.

Фаолият:
Актриса, Кино актёри, Театр актёри
Туғилган:
10 март 1936(86 ёш) ♓ — 15 март 2022
Туғилган жой:
Самарқанд
  • Ўзбекистон халқ артисти
  • "Эл-юрт ҳурмати" ордени
  • «Фидокорона хизматлари учун» ордени
  • Меҳнат шуҳрати ордени
  • Ўзбекистон ССРда хизмат кўрсатган артист

Биография

Тўти Юсупова 1936-йил 10-мартда Самарқандда туғилган. А. Н. Островский номидаги Тошкент театр ва рассомлик институтини тамомлаган; Ўзбекистон Миллий академик драма театри сайтига кўра, унинг устозлари режиссёр А. Тинзбург ва актёр Тошхўжа Хўжаев бўлган.

1957-йилдан умрининг охиригача Ҳамза номидаги Тошкент драма театрида (ҳозирги Ўзбек Миллий академик драма театри) ишлаган. Саҳнада юзга яқин рол ижро этган: Абдулла Қаҳҳорнинг «Шоҳи сўзана»сида Ҳафиза ва «Тобутдан товуш»ида Ҳожар, Чеховнинг «Ваня тоға»сида Соня, Уйғуннинг «Шубҳа»сида Қорасоч, Ойбекнинг «Қутлуғ қон»ида Нури, Ҳамзанинг «Бой ила хизматчи»сида Хонзода ва «Паранжи сирлари»да Мастура, Шиллернинг «Макр ва муҳаббат»ида Луиза, Ўткир Умарбековнинг «Комиссия»сида Раҳима ва бошқа образлар. Томошабинлар орасида энг машҳур роли — Саид Аҳмаднинг «Келинлар қўзғолони» спектаклидаги Сотти.

Театрдан ташқари радио ва телевидение спектаклларида ҳам қатнашган, театр маълумотига кўра радио учун ўнлаб рол ижро этган. Ижодини танқидчилар образларнинг ижтимоий ва руҳий томонларини очиши билан ажратиб кўрсатади.

Кинода 1980-йиллардан суратга тушган. Зулфиқор Мусоқовнинг «Абдуллажон» (1991) лирик комедиясидаги Холида роли, шунингдек «Отамдан қолган далалар» (1997), «Ойижон» (2001), Юсуп Разиковнинг «Дилхирож» (2002), «Шабнам» (2008), «Берлин–Оққўрғон» (2018) каби филмлардаги онахон ва буви образлари билан танилган. Оммавий ахборот воситалари унинг кинода юзга яқин рол ўйнаганини ёзган.

1970-йилда Ўзбекистон ССРда хизмат кўрсатган артист, 1993-йилда Ўзбекистон халқ артисти унвонларига сазовор бўлган (айрим манбаларда 1994-йил кўрсатилган). «Эл-юрт ҳурмати» (2000), «Фидокорона хизматлари учун» (2014) ва «Меҳнат шуҳрати» (2020) орденлари билан тақдирланган.

Тўти Юсупова 2022-йил 15-мартда 86 ёшида вафот этди; бу ҳақда Ўзбек Миллий академик драма театри матбуот хизмати хабар қилди.

Таълим

Карьера

Мукофотлар

Ҳаёт йўли

  1. 1936
    Туғилиши

    10-мартда Самарқандда туғилган.

  2. 1957
    Театрга келиши

    Тошкент театр ва рассомлик институтини тамомлаб, Ҳамза номидаги Тошкент драма театри (ҳозирги Ўзбек Миллий академик драма театри) труппасига қўшилган.

  3. 1970
    Унвон

    Ўзбекистон ССРда хизмат кўрсатган артист унвони берилган.

  4. 1982
    Кинодаги дастлабки ишлар

    «Рошча памяти» филмида суратга тушган.

  5. 1991
    «Абдуллажон»

    Зулфиқор Мусоқовнинг «Абдуллажон» комедиясида Холида ролини ўйнаган; филм Ўзбекистондан ташқарида ҳам танилган.

  6. 1993
    Халқ артисти

    Ўзбекистон халқ артисти унвони берилган (айрим манбаларда 1994-йил).

  7. 1997
    Кинодаги онахон образлари

    Шуҳрат Аббосовнинг «Отамдан қолган далалар» ва Зулфиқор Мусоқовнинг «Яратганга шукур» филмларида суратга тушган.

  8. 2000
    «Эл-юрт ҳурмати» ордени

    «Эл-юрт ҳурмати» ордени билан тақдирланган.

  9. 2002
    «Дилхирож»

    Юсуп Разиков филмида доно буви ролини ижро этган.

  10. 2014
    «Фидокорона хизматлари учун» ордени

    «Фидокорона хизматлари учун» ордени билан тақдирланган.

  11. 2018
    «Берлин–Оққўрғон»

    Зулфиқор Мусоқовнинг уруш мавзусидаги филмида суратга тушган.

  12. 2020
    «Меҳнат шуҳрати» ордени

    «Меҳнат шуҳрати» ордени билан тақдирланган.

  13. 2022
    Вафоти

    15-мартда 86 ёшида вафот этган.

Фильмография

НомиЙил
Свата не видели?—
Тўланган қарз—
Ипак дарахти—
Рошча памяти1982
«Қора мушук» ниқоби остида1991
Абдуллажон1991
Отамдан қолган далалар1997
Яратганга шукур1997
Воиз1999
Оратор1999
Ойижон2001
Дилхирож2002
Кичкина одамлар2007
Янги бой2007
Шабнам2008
Гулим2010
Қудамни кўрмадингизми?2013
Назира2017
Берлин–Оққўрғон2018
Бегунўҳ2018