Тўти Юсупова
Ўзбек театр ва кино актрисаси, Ўзбекистон халқ артисти; 1957-йилдан Ҳамза номидаги драма театрида ишлаган, «Абдуллажон» филмидаги Холида роли билан танилган.
- Фаолият:
- Актриса, Кино актёри, Театр актёри
- Туғилган:
- 10 март 1936(86 ёш) ♓ — 15 март 2022
- Туғилган жой:
- Самарқанд
Биография
Тўти Юсупова 1936-йил 10-мартда Самарқандда туғилган. А. Н. Островский номидаги Тошкент театр ва рассомлик институтини тамомлаган; Ўзбекистон Миллий академик драма театри сайтига кўра, унинг устозлари режиссёр А. Тинзбург ва актёр Тошхўжа Хўжаев бўлган.
1957-йилдан умрининг охиригача Ҳамза номидаги Тошкент драма театрида (ҳозирги Ўзбек Миллий академик драма театри) ишлаган. Саҳнада юзга яқин рол ижро этган: Абдулла Қаҳҳорнинг «Шоҳи сўзана»сида Ҳафиза ва «Тобутдан товуш»ида Ҳожар, Чеховнинг «Ваня тоға»сида Соня, Уйғуннинг «Шубҳа»сида Қорасоч, Ойбекнинг «Қутлуғ қон»ида Нури, Ҳамзанинг «Бой ила хизматчи»сида Хонзода ва «Паранжи сирлари»да Мастура, Шиллернинг «Макр ва муҳаббат»ида Луиза, Ўткир Умарбековнинг «Комиссия»сида Раҳима ва бошқа образлар. Томошабинлар орасида энг машҳур роли — Саид Аҳмаднинг «Келинлар қўзғолони» спектаклидаги Сотти.
Театрдан ташқари радио ва телевидение спектаклларида ҳам қатнашган, театр маълумотига кўра радио учун ўнлаб рол ижро этган. Ижодини танқидчилар образларнинг ижтимоий ва руҳий томонларини очиши билан ажратиб кўрсатади.
Кинода 1980-йиллардан суратга тушган. Зулфиқор Мусоқовнинг «Абдуллажон» (1991) лирик комедиясидаги Холида роли, шунингдек «Отамдан қолган далалар» (1997), «Ойижон» (2001), Юсуп Разиковнинг «Дилхирож» (2002), «Шабнам» (2008), «Берлин–Оққўрғон» (2018) каби филмлардаги онахон ва буви образлари билан танилган. Оммавий ахборот воситалари унинг кинода юзга яқин рол ўйнаганини ёзган.
1970-йилда Ўзбекистон ССРда хизмат кўрсатган артист, 1993-йилда Ўзбекистон халқ артисти унвонларига сазовор бўлган (айрим манбаларда 1994-йил кўрсатилган). «Эл-юрт ҳурмати» (2000), «Фидокорона хизматлари учун» (2014) ва «Меҳнат шуҳрати» (2020) орденлари билан тақдирланган.
Тўти Юсупова 2022-йил 15-мартда 86 ёшида вафот этди; бу ҳақда Ўзбек Миллий академик драма театри матбуот хизмати хабар қилди.
Таълим
- А. Н. Островский номидаги Тошкент давлат театр ва рассомлик институтиОлийгоҳ · Тошкент · 1957ҳозирги номи — Ўзбекистон давлат санъат ва маданият институти
Карьера
- Ўзбек Миллий академик драма театриАктриса · Тошкент · 1957–2022
Мукофотлар
Ўзбекистон халқ артисти1993 · Ўзбекистон
"Эл-юрт ҳурмати" ордени2000 · Ўзбекистон
«Фидокорона хизматлари учун» ордени2014 · Ўзбекистон
Меҳнат шуҳрати ордени2020 · Ўзбекистон
Ўзбекистон ССРда хизмат кўрсатган артист1970 · Ўзбекистон ССР
Ҳаёт йўли
- 1936Туғилиши
10-мартда Самарқандда туғилган.
- 1957Театрга келиши
Тошкент театр ва рассомлик институтини тамомлаб, Ҳамза номидаги Тошкент драма театри (ҳозирги Ўзбек Миллий академик драма театри) труппасига қўшилган.
- 1970Унвон
Ўзбекистон ССРда хизмат кўрсатган артист унвони берилган.
- 1982Кинодаги дастлабки ишлар
«Рошча памяти» филмида суратга тушган.
- 1991«Абдуллажон»
Зулфиқор Мусоқовнинг «Абдуллажон» комедиясида Холида ролини ўйнаган; филм Ўзбекистондан ташқарида ҳам танилган.
- 1993Халқ артисти
Ўзбекистон халқ артисти унвони берилган (айрим манбаларда 1994-йил).
- 1997Кинодаги онахон образлари
Шуҳрат Аббосовнинг «Отамдан қолган далалар» ва Зулфиқор Мусоқовнинг «Яратганга шукур» филмларида суратга тушган.
- 2000«Эл-юрт ҳурмати» ордени
«Эл-юрт ҳурмати» ордени билан тақдирланган.
- 2002«Дилхирож»
Юсуп Разиков филмида доно буви ролини ижро этган.
- 2014«Фидокорона хизматлари учун» ордени
«Фидокорона хизматлари учун» ордени билан тақдирланган.
- 2018«Берлин–Оққўрғон»
Зулфиқор Мусоқовнинг уруш мавзусидаги филмида суратга тушган.
- 2020«Меҳнат шуҳрати» ордени
«Меҳнат шуҳрати» ордени билан тақдирланган.
- 2022Вафоти
15-мартда 86 ёшида вафот этган.
Фильмография
| Номи | Йил |
|---|---|
| Свата не видели? | — |
| Тўланган қарз | — |
| Ипак дарахти | — |
| Рошча памяти | 1982 |
| «Қора мушук» ниқоби остида | 1991 |
| Абдуллажон | 1991 |
| Отамдан қолган далалар | 1997 |
| Яратганга шукур | 1997 |
| Воиз | 1999 |
| Оратор | 1999 |
| Ойижон | 2001 |
| Дилхирож | 2002 |
| Кичкина одамлар | 2007 |
| Янги бой | 2007 |
| Шабнам | 2008 |
| Гулим | 2010 |
| Қудамни кўрмадингизми? | 2013 |
| Назира | 2017 |
| Берлин–Оққўрғон | 2018 |
| Бегунўҳ | 2018 |
