To'ychi Oripov

To'ychi Oripov 1924-yilda Toshkentda tug'ilgan. U Toshkent teatr va rassomlik institutini 1953-yilda tugatgan. Ayrim ma'lumotnomalarda uning ismi Mirhosil To'ychi Oripov deb ham yoziladi.

Ish yo'li Hamza nomidagi O'zbek drama teatrida boshlangan (1951–1953). Institutni bitirgach, 1953–1958-yillarda Qo'qon teatrida ishlagan, so'ng Hamza teatriga qaytib, 1987-yilgacha shu sahnada o'ynagan. 1987–1994-yillarda Abror Hidoyatov nomidagi drama teatri aktyori bo'lgan, 1994-yildan yana Hamza teatri (hozirgi O'zbek milliy akademik drama teatri) truppasida xizmat qilgan.

Sahnada u dramatik, fojiaviy va komik rollarni ijro etgan; milliy ensiklopediya uni ayniqsa o'tkir xarakterli, salbiy obrazlar ustasi sifatida ta'riflaydi. Uning rollari orasida Oybekning «Qutlug' qon» spektaklidagi Hakimboyvachcha, Hamzaning «Boy ila xizmatchi»dagi Solihboy, Uyg'unning «Abu Rayhon Beruniy» pyesasidagi Mahmud G'aznaviy, Said Ahmadning «Kelinlar qo'zg'oloni»dagi Mahkam, Pirimqul Qodirovning «Yulduzli tunlar» asaridagi Shayboniyxon bor.

Teatrdan tashqari kinoda ham ko'p suratga tushgan, asosan xarakterli va epizodik rollarda. 1963-yilda «Farg'onalik beshovlon» filmida Eshmatni o'ynagan, keyinchalik «Sayyod qo'ng'irog'i», «Shum bola», «Bomba», «Abdullajon yoki Stiven Spilbergga bag'ishlanadi» kabi filmlarda ishtirok etgan. «Osmondagi bolalar» filmi va uning davomida Bobojon — Baxtiyorning bobosi rolini ijro etgan.

Oripov 1979-yilda O'zbekiston SSR xalq artisti unvoniga sazovor bo'lgan, 1989-yilda Hamza nomidagi O'zbekiston SSR Davlat mukofotini olgan, 1998-yilda «El-yurt hurmati» ordeni bilan taqdirlangan.

To'ychi Oripov 2015-yil 12-iyunda Toshkentda, 91 yoshida vafot etgan.