Asosiy qismga o'tish

Xato haqida xabar berish

Roʻyxatdan oʻtish shart emas. Tahririyat tekshirib, sahifani tuzatadi.

Ubaydulla Asadullaxo'jayev

Siyosatchi · Toshkent

Jadidchilik harakatining yirik namoyandasi, advokat va jurnalist, «Sadoyi Turkiston» gazetasi asoschisi, Turkiston Muxtoriyati hukumatining harbiy noziri.

Faoliyat:
Siyosatchi
Hayot yillari:
12 may 1878(64 yosh) ♉ — 21 oktabr 1942
Tug'ilgan joy:
Toshkent

Biografiya

Ubaydullaxo'ja Asadullaxo'ja o'g'li (Ubaydulla Xo'jayev) 1878-yil 12-mayda Toshkentda tug'ilgan. Rus-tuzem maktabini bitirgach, sud muassasalarida tarjimon bo'lib ishlagan, so'ng Saratovdagi huquq institutida o'qigan va birinchi o'zbek advokatlaridan biriga aylangan. Talabalik yillarida Lev Tolstoy bilan yozishgan (1909). 1913-yildan Toshkent okrug sudida xususiy advokat sifatida ishlab, chor amaldorlarining poraxo'rligini fosh qilgan.

Jadidchilik harakatiga qo'shilib, «Umid» yashirin jamiyatiga boshchilik qilgan (u keyinchalik «Taraqqiyparvar» deb atalgan) va 1913-yilda «Turon» jamiyatining asoschilaridan biri bo'lgan. 1914-yil 4-aprelda Toshkentda «Sadoyi Turkiston» gazetasiga asos solib, uning muharriri bo'ldi; nashrga Abdulla Avloniy, Munavvarqori Abdurashidxonov, Abdurauf Muzaffarov kabi ma'rifatparvarlarni jalb qildi. Gazeta 1915-yil aprelda yopilgan.

1916-yilda «Turkiston mardikorga olish qo'mitasi»ga raislik qilib, podshoh mansabdorlarining zo'ravonligini fosh etdi; mardikorlikka safarbar etish haqidagi 25-iyun farmonini bekor qildirish uchun Mirkomil Mirmo'minboyev bilan Peterburgga borgan. 1917-yil fevral inqilobidan keyin Toshkent «Shuroyi islomiya» tashkilotiga rais, Butunrossiya musulmon shurosiga a'zo etib saylangan, barcha Turkiston va Butunrossiya musulmonlari s'yezdlarida qatnashgan. Qo'qondagi IV favqulodda o'lka musulmonlari s'yezdi uni Turkiston Muxtoriyati hukumatining harbiy noziri etib sayladi (1917-yil noyabr – 1918-yil fevral).

Muxtoriyat tor-mor etilgach, Orenburgga borib Boshqirdiston Muxtoriyati hukumatini tuzishda ishtirok etgan. 1920–1930-yillarda sovet hokimiyati uni bir necha bor ta'qib ostiga olgan: 1929-yilda mansab vazifasini sustkashlik bilan bajargani uchun bir yilga mehnat jazosiga hukm qilingan, 1931-yilda aksilinqilobiy faoliyatda ayblanib shimolga surgun qilingan, 1938-yil fevralda josuslik va millatchi tashkilotga a'zolikda ayblanib qayta hibsga olingan va sakkiz yillik lagerga hukm qilingan.

Manbalar uning o'limi haqida turlicha yozadi: rus Vikipediyasi (va Vikimalumotlar) bo'yicha u 1942-yil 21-oktabrda Kotlasda (RSFSR) vafot etgan; «Ziyouz» saytidagi maqolada esa 1937-yilda «millatchilik»da ayblanib otib tashlangani, qabri qayerdaligi noma'lumligi aytiladi. Biz Vikipediyadagi sanani asos qilib oldik.

Karyera

Hayot yo'li

  1. 1878
    Tug'ilishi

    Toshkent, 12-may.

  2. 1908–1912
    Saratovda huquq ta'limi
  3. 1913
    Advokat va jadidlar rahbari

    Toshkent okrug sudida xususiy advokat; «Umid» va «Turon» jamiyatlari.

  4. 1914–1915
    «Sadoyi Turkiston» gazetasi

    Asoschisi va muharriri; gazeta 1915-yil aprelda yopilgan.

  5. 1916
    Mardikorlik qo'mitasi

    Mardikorlik farmoniga qarshi Peterburgga borgan.

  6. 1917
    Shuroyi islomiya raisi

    Butunrossiya musulmon shurosi a'zosi.

  7. 1917–1918
    Turkiston Muxtoriyatining harbiy noziri
  8. 1929–1931
    Sovet jazolari

    1929-yil – bir yillik mehnat jazosi; 1931-yil – shimolga surgun.

  9. 1938
    Qayta hibs

    Fevral; sakkiz yillik lagerga hukm.

  10. 1942
    Vafoti

    Kotlas, 21-oktabr (Vikipediya bo'yicha).

Xato topdingizmi?

Xato haqida xabar berish

Roʻyxatdan oʻtish shart emas. Tahririyat tekshirib, sahifani tuzatadi.

Tuzatish taklif qilish
Ubaydulla Asadullaxo'jayev (1878–1942) — Siyosatchi | Shaxs.uz