Асосий қисмга ўтиш

Хато ҳақида хабар бериш

Рўйхатдан ўтиш шарт эмас. Таҳририят текшириб, саҳифани тузатади.

Убайдулла Асадуллахўжаев

Сиёсатчи · Тошкент

Жадидчилик ҳаракатининг йирик намояндаси, адвокат ва журналист, «Садойи Туркистон» газетаси асосчиси, Туркистон Мухторияти ҳукуматининг ҳарбий нозири.

Фаолият:
Сиёсатчи
Ҳаёт йиллари:
12 май 1878(64 ёш) ♉ — 21 октабр 1942
Туғилган жой:
Тошкент

Биография

Убайдуллахўжа Асадуллахўжа ўғли (Убайдулла Хўжаев) 1878-йил 12-майда Тошкентда туғилган. Рус-тузем мактабини битиргач, суд муассасаларида таржимон бўлиб ишлаган, сўнг Саратовдаги ҳуқуқ институтида ўқиган ва биринчи ўзбек адвокатларидан бирига айланган. Талабалик йилларида Лев Толстой билан ёзишган (1909). 1913-йилдан Тошкент округ судида хусусий адвокат сифатида ишлаб, чор амалдорларининг порахўрлигини фош қилган.

Жадидчилик ҳаракатига қўшилиб, «Умид» яширин жамиятига бошчилик қилган (у кейинчалик «Тараққийпарвар» деб аталган) ва 1913-йилда «Турон» жамиятининг асосчиларидан бири бўлган. 1914-йил 4-апрелда Тошкентда «Садойи Туркистон» газетасига асос солиб, унинг муҳаррири бўлди; нашрга Абдулла Авлоний, Мунавварқори Абдурашидхонов, Абдурауф Музаффаров каби маърифатпарварларни жалб қилди. Газета 1915-йил апрелда ёпилган.

1916-йилда «Туркистон мардикорга олиш қўмитаси»га раислик қилиб, подшоҳ мансабдорларининг зўравонлигини фош этди; мардикорликка сафарбар этиш ҳақидаги 25-июн фармонини бекор қилдириш учун Миркомил Мирмўминбоев билан Петербургга борган. 1917-йил феврал инқилобидан кейин Тошкент «Шуройи исломия» ташкилотига раис, Бутунроссия мусулмон шуросига аъзо этиб сайланган, барча Туркистон ва Бутунроссия мусулмонлари съездларида қатнашган. Қўқондаги IV фавқулодда ўлка мусулмонлари съезди уни Туркистон Мухторияти ҳукуматининг ҳарбий нозири этиб сайлади (1917-йил ноябр – 1918-йил феврал).

Мухторият тор-мор этилгач, Оренбургга бориб Бошқирдистон Мухторияти ҳукуматини тузишда иштирок этган. 1920–1930-йилларда совет ҳокимияти уни бир неча бор таъқиб остига олган: 1929-йилда мансаб вазифасини сусткашлик билан бажаргани учун бир йилга меҳнат жазосига ҳукм қилинган, 1931-йилда аксилинқилобий фаолиятда айбланиб шимолга сургун қилинган, 1938-йил февралда жосуслик ва миллатчи ташкилотга аъзоликда айбланиб қайта ҳибсга олинган ва саккиз йиллик лагерга ҳукм қилинган.

Манбалар унинг ўлими ҳақида турлича ёзади: рус Википедияси (ва Викималумотлар) бўйича у 1942-йил 21-октабрда Котласда (РСФСР) вафот этган; «Зиёуз» сайтидаги мақолада эса 1937-йилда «миллатчилик»да айбланиб отиб ташлангани, қабри қаердалиги номаълумлиги айтилади. Биз Википедиядаги санани асос қилиб олдик.

Карьера

Ҳаёт йўли

  1. 1878
    Туғилиши

    Тошкент, 12-май.

  2. 1908–1912
    Саратовда ҳуқуқ таълими
  3. 1913
    Адвокат ва жадидлар раҳбари

    Тошкент округ судида хусусий адвокат; «Умид» ва «Турон» жамиятлари.

  4. 1914–1915
    «Садойи Туркистон» газетаси

    Асосчиси ва муҳаррири; газета 1915-йил апрелда ёпилган.

  5. 1916
    Мардикорлик қўмитаси

    Мардикорлик фармонига қарши Петербургга борган.

  6. 1917
    Шуройи исломия раиси

    Бутунроссия мусулмон шуроси аъзоси.

  7. 1917–1918
    Туркистон Мухториятининг ҳарбий нозири
  8. 1929–1931
    Совет жазолари

    1929-йил – бир йиллик меҳнат жазоси; 1931-йил – шимолга сургун.

  9. 1938
    Қайта ҳибс

    Феврал; саккиз йиллик лагерга ҳукм.

  10. 1942
    Вафоти

    Котлас, 21-октабр (Википедия бўйича).

Хато топдингизми?

Хато ҳақида хабар бериш

Рўйхатдан ўтиш шарт эмас. Таҳририят текшириб, саҳифани тузатади.

Тузатиш таклиф қилиш