Usmon Yusupov
Sovet davlat va partiya arbobi: 1937–1950-yillarda O'zbekiston KP(b) MK birinchi kotibi, SSSR paxtachilik vaziri va O'zbekiston SSR Vazirlar Soveti raisi.
- Faoliyat:
- Siyosatchi, Vazir
- Tug'ilgan:
- 1 mart 1901(65 yosh) ♓ — 7 may 1966
- Tug'ilgan joy:
- Farg'ona tumani, Farg'ona
Biografiya
Usmon Yusupovich Yusupov 1901-yil 1-martda Farg'ona viloyatining Kaftarxona qishlog'ida (hozirgi Farg'ona tumani) batrak oilasida tug'ilgan. 1910-yillarning oxirida Qovunchidagi paxta tozalash zavodida ishchi bo'lib mehnat faoliyatini boshlagan — hozirgi Yangiyo'l 1934-yilgacha shunday atalgan. 1926-yilda VKP(b) safiga kirgan.
1926–1928-yillarda Toshkent okrugi binokorlar kasaba uyushmasi qo'mitasiga rahbarlik qilgan, so'ng O'zbekiston KP(b) Toshkent okrug qo'mitasining kotibi bo'lgan. 1929-yildan O'zbekiston KP(b) MK kotibi, 1931–1934-yillarda VKSPS O'rta Osiyo byurosining raisi. 1936-yilda O'zbekiston SSR oziq-ovqat sanoati xalq komissari lavozimini egallagan.
1937-yilda Yusupov O'zbekiston KP(b) MK birinchi kotibi etib saylangan va bu lavozimda 1950-yilgacha ishlagan. Shu yillarga Katta Farg'ona kanalining qurilishi (1939-yil avgustida boshlangan), urush davrida respublikaga ko'chirib keltirilgan korxonalarni qabul qilish hamda 1937–1939-yillardagi ommaviy qatag'onlar to'g'ri keladi: birinchi kotib sifatida u SSSR IIXK-ning 1937-yil 30-iyuldagi 00447-sonli buyrug'iga muvofiq tuzilgan respublika «maxsus uchligi» tarkibiga kirgan.
1950–1953-yillarda Yusupov SSSR paxtachilik vaziri, 1953–1955-yillarda O'zbekiston SSR Vazirlar Soveti raisi bo'lgan. Keyin Toshkent viloyati Boyovut tumanidagi 4-sovxozning direktori bo'lib ishlagan, 1959-yildan nafaqada edi, 1962–1966-yillarda Yangiyo'l tumanidagi «Xalqobod» kombinatiga rahbarlik qilgan. 1939–1956-yillarda KPSS MK a'zosi, partiyaning XVI–XIX s'yezdlari delegati, SSSR Oliy Soveti 1–4-chaqiriq deputati bo'lgan.
1966-yil 7-mayda Yangiyo'lda vafot etgan, Toshkentdagi Chig'atoy qabristoniga dafn etilgan. O'sha yili uning nomi Katta Farg'ona kanaliga berilgan; Yangiyo'l shahrida uning uy-muzeyi bor.
Karyera
- O'zbekiston Kommunistik partiyasiToshkent okrug qo'mitasi kotibi, MK kotibi (1929–1936), MK birinchi kotibi (1937–1950) · Toshkent · 1928–1950
- Sovet Ittifoqi Kommunistik partiyasiMarkaziy Komitet a'zosi · 1939–1956
- SSSR Oliy Soveti1–4-chaqiriq deputati
Mukofotlar
Lenin ordeni1939 · SSSR
Lenin ordeni1944 · SSSR
Lenin ordeni1946 · SSSR
Lenin ordeni1947 · SSSR
Lenin ordeni1950 · SSSR
Lenin ordeniSSSR
Mehnat Qizil Bayroq ordeni1939 · SSSR
Hayot yo'li
- 1901Tug'ilishi
Kaftarxona qishlog'ida (hozirgi Farg'ona tumani) batrak oilasida tug'ilgan.
- 1910-yillarPaxta tozalash zavodi
Qovunchidagi (hozirgi Yangiyo'l) zavodda ishlay boshlagan.
- 1926–1929Toshkentda kasaba va partiya ishi
1926-yilda VKP(b) safiga kirgan; binokorlar kasaba uyushmasi okrug qo'mitasiga rahbarlik qilgan, so'ng O'zbekiston KP(b) Toshkent okrug qo'mitasining kotibi bo'lgan.
- 1929–1936O'zbekiston KP(b) MK kotibi
Respublika partiya tashkiloti Markaziy Komitetining kotibi lavozimida ishlagan.
- 1931–1934VKSPS O'rta Osiyo byurosi
Butunittifoq kasaba uyushmalari markaziy kengashining O'rta Osiyo byurosi raisi.
- 1936–1937Oziq-ovqat sanoati xalq komissari
O'zbekiston SSR oziq-ovqat sanoati xalq komissarligiga rahbarlik qilgan.
- 1937–1950O'zbekiston KP(b) MK birinchi kotibi
Respublika partiya tashkilotiga rahbarlik qilgan; 1939-yildan VKP(b) MK a'zosi.
- 1939Katta Farg'ona kanali
Avgust oyida hashar usulida kanal qurilishi boshlangan; 1966-yilda kanalga Yusupov nomi berilgan.
- 1950–1953SSSR paxtachilik vaziri
Ittifoq paxtachilik vazirligiga rahbarlik qilgan.
- 1953–1955O'zbekiston SSR Vazirlar Soveti raisi
Respublika hukumatiga rahbarlik qilgan.
- 1955–1966Sovxoz va kombinat
Boyovut tumanidagi 4-sovxoz direktori (1955–1959), 1959-yildan nafaqada, 1962–1966-yillarda «Xalqobod» kombinati direktori.
- 1966Vafoti
7-mayda Yangiyo'lda vafot etgan; Toshkentdagi Chig'atoy qabristoniga dafn etilgan.
Meros
Yusupov 1937-yildan 1950-yilgacha O'zbekiston SSR partiya tashkilotining birinchi kotibi sifatida respublikaga rahbarlik qilgan; shu yillarga Katta Farg'ona kanalining qurilishi, urush davrida sanoatning respublikaga ko'chirilishi va 1937–1939-yillardagi ommaviy qatag'onlar to'g'ri keladi. Yusupov nomi bilan Katta Farg'ona kanali (1966-yildan), respublikadagi bir qancha ko'cha, maktab va xo'jalik atalgan; Yangiyo'lda uning uy-muzeyi ishlaydi.
Davr: Sovet O'zbekistoni, 1930–1960-yillar- O'zbekiston KP(b) MK birinchi kotibi etib saylangan (1937)
- Katta Farg'ona kanalining qurilishi boshlangan (1939)
- SSSR paxtachilik vaziri etib tayinlangan (1950)
- Katta Farg'ona kanaliga Yusupov nomi berilgan (1966)
