Биография
Усмон Юсупович Юсупов 1901-йил 1-мартда Фарғона вилоятининг Кафтархона қишлоғида (ҳозирги Фарғона тумани) батрак оиласида туғилган. 1910-йилларнинг охирида Қовунчидаги пахта тозалаш заводида ишчи бўлиб меҳнат фаолиятини бошлаган — ҳозирги Янгийўл 1934-йилгача шундай аталган. 1926-йилда ВКП(б) сафига кирган.
1926–1928-йилларда Тошкент округи бинокорлар касаба уюшмаси қўмитасига раҳбарлик қилган, сўнг Ўзбекистон КП(б) Тошкент округ қўмитасининг котиби бўлган. 1929-йилдан Ўзбекистон КП(б) МК котиби, 1931–1934-йилларда ВКСПС Ўрта Осиё бюросининг раиси. 1936-йилда Ўзбекистон ССР озиқ-овқат саноати халқ комиссари лавозимини эгаллаган.
1937-йилда Юсупов Ўзбекистон КП(б) МК биринчи котиби этиб сайланган ва бу лавозимда 1950-йилгача ишлаган. Шу йилларга Катта Фарғона каналининг қурилиши (1939-йил августида бошланган), уруш даврида республикага кўчириб келтирилган корхоналарни қабул қилиш ҳамда 1937–1939-йиллардаги оммавий қатағонлар тўғри келади: биринчи котиб сифатида у СССР ИИХК-нинг 1937-йил 30-июлдаги 00447-сонли буйруғига мувофиқ тузилган республика «махсус учлиги» таркибига кирган.
1950–1953-йилларда Юсупов СССР пахтачилик вазири, 1953–1955-йилларда Ўзбекистон ССР Вазирлар Совети раиси бўлган. Кейин Тошкент вилояти Боёвут туманидаги 4-совхознинг директори бўлиб ишлаган, 1959-йилдан нафақада эди, 1962–1966-йилларда Янгийўл туманидаги «Халқобод» комбинатига раҳбарлик қилган. 1939–1956-йилларда КПСС МК аъзоси, партиянинг XVI–XIX съездлари делегати, СССР Олий Совети 1–4-чақириқ депутати бўлган.
1966-йил 7-майда Янгийўлда вафот этган, Тошкентдаги Чиғатой қабристонига дафн этилган. Ўша йили унинг номи Катта Фарғона каналига берилган; Янгийўл шаҳрида унинг уй-музейи бор.
Карьера
- Ўзбекистон Коммунистик партиясиТошкент округ қўмитаси котиби, МК котиби (1929–1936), МК биринчи котиби (1937–1950) · Тошкент · 1928–1950
- Совет Иттифоқи Коммунистик партиясиМарказий Комитет аъзоси · 1939–1956
- СССР Олий Совети1–4-чақириқ депутати
Мукофотлар
Ленин ордени1939 · СССР
Ленин ордени1944 · СССР
Ленин ордени1946 · СССР
Ленин ордени1947 · СССР
Ленин ордени1950 · СССР
Ленин ордениСССР
Меҳнат Қизил Байроқ ордени1939 · СССР
Ҳаёт йўли
- 1901Туғилиши
Кафтархона қишлоғида (ҳозирги Фарғона тумани) батрак оиласида туғилган.
- 1910-йилларПахта тозалаш заводи
Қовунчидаги (ҳозирги Янгийўл) заводда ишлай бошлаган.
- 1926–1929Тошкентда касаба ва партия иши
1926-йилда ВКП(б) сафига кирган; бинокорлар касаба уюшмаси округ қўмитасига раҳбарлик қилган, сўнг Ўзбекистон КП(б) Тошкент округ қўмитасининг котиби бўлган.
- 1929–1936Ўзбекистон КП(б) МК котиби
Республика партия ташкилоти Марказий Комитетининг котиби лавозимида ишлаган.
- 1931–1934ВКСПС Ўрта Осиё бюроси
Бутуниттифоқ касаба уюшмалари марказий кенгашининг Ўрта Осиё бюроси раиси.
- 1936–1937Озиқ-овқат саноати халқ комиссари
Ўзбекистон ССР озиқ-овқат саноати халқ комиссарлигига раҳбарлик қилган.
- 1937–1950Ўзбекистон КП(б) МК биринчи котиби
Республика партия ташкилотига раҳбарлик қилган; 1939-йилдан ВКП(б) МК аъзоси.
- 1939Катта Фарғона канали
Август ойида ҳашар усулида канал қурилиши бошланган; 1966-йилда каналга Юсупов номи берилган.
- 1950–1953СССР пахтачилик вазири
Иттифоқ пахтачилик вазирлигига раҳбарлик қилган.
- 1953–1955Ўзбекистон ССР Вазирлар Совети раиси
Республика ҳукуматига раҳбарлик қилган.
- 1955–1966Совхоз ва комбинат
Боёвут туманидаги 4-совхоз директори (1955–1959), 1959-йилдан нафақада, 1962–1966-йилларда «Халқобод» комбинати директори.
- 1966Вафоти
7-майда Янгийўлда вафот этган; Тошкентдаги Чиғатой қабристонига дафн этилган.
Мерос
Юсупов 1937-йилдан 1950-йилгача Ўзбекистон ССР партия ташкилотининг биринчи котиби сифатида республикага раҳбарлик қилган; шу йилларга Катта Фарғона каналининг қурилиши, уруш даврида саноатнинг республикага кўчирилиши ва 1937–1939-йиллардаги оммавий қатағонлар тўғри келади. Юсупов номи билан Катта Фарғона канали (1966-йилдан), республикадаги бир қанча кўча, мактаб ва хўжалик аталган; Янгийўлда унинг уй-музейи ишлайди.
Давр: Совет Ўзбекистони, 1930–1960-йиллар- Ўзбекистон КП(б) МК биринчи котиби этиб сайланган (1937)
- Катта Фарғона каналининг қурилиши бошланган (1939)
- СССР пахтачилик вазири этиб тайинланган (1950)
- Катта Фарғона каналига Юсупов номи берилган (1966)
