Asosiy qismga o'tish
Valimuhammadxon

Xato haqida xabar berish

Roʻyxatdan oʻtish shart emas. Tahririyat tekshirib, sahifani tuzatadi.

Valimuhammadxon

Tarixiy shaxs

Ashtarxoniylar sulolasidan Buxoro xoni (1605–1611), Boqi Muhammadxonning ukasi; Eron shohi yordamiga tayanib taxtni qaytarmoqchi bo'lgan, jangda yengilib qatl etilgan.

Faoliyat:
Tarixiy shaxs, Siyosatchi, Hukmdor
Vafot etgan sana:
1611
Otasi:
Jonibek sulton

Biografiya

Valimuhammadxon — Ashtarxoniylar (Joniylar) sulolasidan Buxoro xonligi hukmdori, 1605–1611-yillarda taxtda o'tirgan. U Jonibek sultonning o'g'li, sulolaning birinchi xoni Boqi Muhammadxonning ukasi. Tug'ilgan yili manbalarda ko'rsatilmagan.

Aka-ukasi Boqi Muhammad xon bo'lgach, Valimuhammad 1599–1605-yillarda Balx noibi bo'ldi: Balx taxtiga da'vogar ashtarxoniy shahzodalar mag'lub etilgandan keyin viloyatni ukasiga topshirgan edi. Boqi Muhammad 1605-yilda vafot etgach, saroy amaldorlari Valimuhammadni Buxoro taxtiga o'tqazdi.

Uning hokimiyati mustahkam bo'lmadi. Balx hokimi Nodir Muhammad boshchiligidagi mahalliy amaldorlar Dinmuhammadxonning o'g'li Imomqulini xonlikka ko'tarish uchun fitna uyushtirdi. Imomquli savdogarlar va yer egalarining qo'llovini oldi, suiqasd rejasi puxta tayyorlangan edi. 1611-yil bahorida kurashda yengilgan Valimuhammad ikki o'g'li bilan Eron shohi Abbos I huzuriga qochdi.

Muhammad Yusuf munshi «Tarixi Muqimxoniy» asarida yozishicha, shoh unga Imomqulixonga qarshi qizilboshlardan iborat katta qo'shin bergan. Samarqand yaqinidagi Bog'i Shamol mavzesida 1611-yil avgustida bo'lgan jangda Imomqulixon g'alaba qozondi; Valimuhammad asir olinib, qatl etildi. Ba'zi ma'lumotlarda uning o'limi 1612-yil deb ko'rsatiladi. Xon taxtini Imomqulixon egalladi.

Hayot yo'li

  1. 1599–1605
    Balx noibi

    Akasi Boqi Muhammad hukmronligi davrida Balxni boshqargan.

  2. 1605
    Buxoro xoni

    Akasi vafotidan so'ng taxtga o'tqazilgan.

  3. 1611
    Taxtdan ag'darilgan

    Imomqulini qo'llagan amaldorlar fitnasi tufayli Eronga qochgan.

  4. 1611
    Bog'i Shamol jangi

    Eron qo'shini bilan Imomqulixonga qarshi chiqib yengilgan, asirga olinib qatl etilgan.

Xato topdingizmi?

Xato haqida xabar berish

Roʻyxatdan oʻtish shart emas. Tahririyat tekshirib, sahifani tuzatadi.

Tuzatish taklif qilish