Xurshid Davron
O'zbek shoiri, nosiri, dramaturgi va tarjimoni; «O'zbekiston xalq shoiri» (1999), tarixiy qissalar va she'riy kitoblar muallifi.
Biografiya
Xurshid Davron 1952-yil 20-yanvarda Samarqand viloyatining Samarqand tumanidagi Chordara qishlog'ida, xizmatchi oilasida tug'ilgan. Ba'zi manbalarda ona tomondan u Naqshbandiya tariqatining yirik namoyandasi Maxdumi A'zam avlodlaridan ekani aytiladi.
Maktabni bitirgach, 1969-yilda Toshkent davlat universiteti jurnalistika fakultetining kechki bo'limiga kirgan va kunduzi Toshkentdagi qurilishlarda ishlagan. 1971–1973-yillarda harbiy xizmatni o'tagan, so'ng o'qishni davom ettirib, universitetni 1977-yilda tamomlagan. 1974–1989-yillarda «Yosh gvardiya» nashriyotida muharrir va tahririyat mudiri, 1989–1991-yillarda «Kamalak» nashriyotida direktor o'rinbosari va direktor bo'lgan.
Dastlabki she'rlari 1976–1977-yillardan tuman va viloyat gazetalarida bosilgan. 1979-yilda «Qadrdon quyosh» va «Shahardagi olma daraxti» to'plamlari chiqqan; keyin «Tungi bog'lar» (1981), «Uchib boraman qushlar bilan» (1983), «To'marisning ko'zlari» (1984), «Bolalikning ovozi» (1986), «Qaqnus» (1987) va «Bahordan bir kun oldin» (1997) kitoblari nashr etilgan. Yozuvchilar uyushmasi a'zosi (1979-yildan).
1990-yillarda u asosan nasrda ishlagan: «Samarqand xayoli» (1991), «Sohibqiron nabirasi» (1995) va Najmiddin Kubro hayotiga bag'ishlangan «Shahidlar shohi» (1998) tarixiy qissalarini yozgan. Dramaturg sifatida Bobur va Mirzo Ulug'bek haqida pyesalar yaratgan. Yapon, rus, latish she'riyatidan, jumladan «Dengiz yaproqlari» (1988) va «Qirq oshiq daftari» (1989) to'plamlarini o'zbek tiliga tarjima qilgan. «Temurnoma» teleserialining (1996), Parijdagi «Odeon» teatrida qo'yilgan «Buyuk ipak yo'li» musiqiy tomoshasining (1997) stsenariysi muallifi.
1994–1996-yillarda Respublika «Ma'naviyat va ma'rifat» markazi raisining o'rinbosari, 1996-yildan O'zbekiston Milliy teleradiokompaniyasida rahbar lavozimlarda ishlagan; «Yoshlar» telekanalining bosh direktori bo'lgan (1998–2005). 2000–2004-yillarda Oliy Majlis deputati.
1997-yilda «Do'stlik» ordeni, 1999-yilda «O'zbekiston xalq shoiri» faxriy unvoni berilgan. Mahmud Koshg'ariy nomidagi xalqaro mukofot (1989), xalqaro «Oltin qalam» mukofoti (2009), Ozarbayjonning Mikoyil Mushfiq mukofoti (2013) va Turkiyaning Niyoziy Misriy nomidagi mukofoti (2022) laureati. She'rlari qirqdan ortiq tilga tarjima qilingan.
Ta'lim
- O'zbekiston Milliy universitetiOliygoh · Toshkent · 1969–1977 · Jurnalistika (kechki bo'lim)
Karyera
- «Yosh gvardiya» nashriyotiMuharrir, tahririyat mudiri · Toshkent · 1974–1989
- O'zbekiston Yozuvchilar uyushmasiA'zo · Toshkent · 1979–hozirgacha
- O'zbekiston Respublikasi Oliy MajlisiDeputat · Toshkent · 2000–2004
- O'zbekiston milliy teleradiokompaniyasiRahbar lavozimlarda; «Yoshlar» telekanalining bosh direktori (1998–2005) · Toshkent · 1996–…
- Respublika «Ma'naviyat va ma'rifat» markaziRais o'rinbosari · Toshkent · 1994–1996
- «Kamalak» nashriyot-matbaa birlashmasiDirektor o'rinbosari, direktor · Toshkent · 1989–1991
Mukofotlar
O'zbekiston xalq shoiri1999 · O'zbekiston
Hayot yo'li
- 1952Tug'ilgan
Samarqand tumanidagi Chordara qishlog'ida tug'ilgan.
- 1969–1977Toshkent davlat universiteti
Jurnalistika fakultetining kechki bo'limida o'qigan, 1971–1973-yillarda harbiy xizmatni o'tagan.
- 1974–1989«Yosh gvardiya» nashriyoti
Muharrir va tahririyat mudiri bo'lib ishlagan.
- 1979Birinchi kitoblar
«Qadrdon quyosh» va «Shahardagi olma daraxti» to'plamlari chop etilgan; Yozuvchilar uyushmasiga a'zo bo'lgan.
- 1989–1991«Kamalak» nashriyoti
Direktor o'rinbosari, so'ng direktor.
- 1989Xalqaro mukofot
Mahmud Koshg'ariy nomidagi xalqaro mukofotga sazovor bo'lgan.
- 1991–1998Tarixiy nasr
«Samarqand xayoli», «Sohibqiron nabirasi» va «Shahidlar shohi» qissalari nashr etilgan.
- 1994–1996«Ma'naviyat va ma'rifat» markazi
Respublika markazi raisining o'rinbosari.
- 1996–2005Teleradiokompaniya
O'zbekiston Milliy teleradiokompaniyasida rahbar lavozimlarda ishlagan; 1998–2005-yillarda «Yoshlar» telekanalining bosh direktori.
- 1999Xalq shoiri
«O'zbekiston xalq shoiri» faxriy unvoni berilgan.
- 2000–2004Oliy Majlis
Oliy Majlis deputati bo'lgan.
- 2009–2022Xalqaro mukofotlar
«Oltin qalam» (2009), Mikoyil Mushfiq (2013) va Niyoziy Misriy (2022) mukofotlari berilgan.
Kitoblar
- «Qadrdon quyosh»1979 · She'riy to'plam
Shoirning birinchi kitobi; 1979-yilda «Shahardagi olma daraxti» bilan birga chop etilgan.
- «Tungi bog'lar»1981 · She'riy to'plam
Shoirning uchinchi she'riy kitobi.
- «To'marisning ko'zlari»1984 · She'rlar va doston
She'rlar, rivoyatlar va massagetlar malikasi To'maris haqidagi doston.
- «Qaqnus»1987 · She'rlar va doston
She'rlar va doston to'plami.
- «Bahordan bir kun oldin»1997 · She'riy to'plam
Mustaqillikni kuylovchi yangi she'rlar kitobi.
- «Samarqand xayoli»1991 · Tarixiy qissalar
O'zbek xalqi tarixiga oid qissalar va maqolalar to'plami.
- «Sohibqiron nabirasi»1995 · Tarixiy qissalar
Tarixiy hikoya va qissalar to'plami.
- «Shahidlar shohi»1998 · Tarixiy qissa
Najmiddin Kubro hayoti va tasavvuf tarixiga bag'ishlangan qissa; muqobil nomi «Shayx Kubro tushlari».
- «Alg'ul»1995 · Tarixiy pyesa
Mirzo Ulug'bek hayotiga bag'ishlangan pyesa.
- «Dengiz yaproqlari»1988 · Tarjima
Yapon she'riyati antologiyasi o'zbek tilida.
- «Qirq oshiq daftari»1989 · Tarjima
Sharq va G'arb shoirlarining sevgi haqidagi she'rlari tarjimalari.
Filmografiya
| Nomi | Yil |
|---|---|
| Jaloliddin Xorazmshoh | 1998 |
Obunachilar
- YouTube41 000
