Asosiy qismga o'tish
Zarifa Saidnosirova

Xato haqida xabar berish

Roʻyxatdan oʻtish shart emas. Tahririyat tekshirib, sahifani tuzatadi.

Zarifa Saidnosirova

Olima

O'zbek kimyogar olimasi, kimyo fanlari nomzodi, professor; birinchi o'zbek rassom ayol sifatida ham tanilgan; Oybek adabiy merosini saqlash va nashr etishda katta hissa qo'shgan.

Faoliyat:
Olima, Rassom, Kimyogar
Hayot yillari:
30 sentabr 1908(77 yosh) ♎ — 16 avgust 1986
Otasi:
Saidnosir Mirjalilov
Turmush o'rtog'i:
Oybek
  • Beruniy nomidagi O'zbekiston SSR Davlat mukofoti

Biografiya

Zarifa Saidnosirova 1908-yil 30-sentabrda (ba'zi manbalarda 31-sentabr deb noto'g'ri ko'rsatilgan) hozirgi Qozog'istondagi Turkiston shahrida tug'ilgan. U taniqli ma'rifatparvar Saidnosir Mirjalilovning qizi va yozuvchi Oybekning turmush o'rtog'i edi.

Toshkentda «Pestalotsi» maktabida (1922–1926), Navoiy nomidagi ta'lim-tarbiya texnikumida o'qigan, shu bilan birga Rozanov tasviriy san'at studiyasida (1924–1926) shug'ullangan. Keyin, 1926–1930-yillarda, O'rta Osiyo universitetida o'qidi: fizika-matematika fakultetining kimyo bo'limi uning yo'nalishi edi.

Universitetdan so'ng fizika, matematika va kimyo fanlaridan o'rta maktablarda, xotin-qizlar bilim yurtida hamda ishchilar fakultetida saboq bergan. Eng uzoq mehnat yo'li Qishloq xo'jalik institutida o'tdi (1930–1986): o'qituvchilikdan boshlab dotsent, keyin kafedra mudiri bo'ldi. Bundan tashqari, Toshkent tibbiyot institutida o'qituvchi (1932–1937) va O'quv-pedagogika nashriyotida muharrir (1934–1935) edi. Kimyo fanlari nomzodi darajasini 1945-yilda, professor unvonini 1970-yilda olgan.

1933-yilda u o'rta maktab va texnikumlar uchun «Kimyo» nomli darslik yozgan. Tadqiqot mavzulari — volframning kompleks birikmalari va kimyoviy atamalarning ruscha-o'zbekcha lug'ati; hamkorlikda tuzilgan «Ximiyadan ruscha-o'zbekcha qisqacha izohli lug'at» 1975-yilda, xotiralari «Oybegim mening» 1994-yilda bosilgan.

Oybekning adabiy merosi — uni asrash, tartibga keltirish, chop ettirish — uning zimmasidagi katta ish bo'ldi: adibning 20 jildlik o'zbekcha «Mukammal asarlar to'plami» (1975–1985) hamda 5 jildlik ruscha «Asarlar»i (1985–1987) nashrga tayyorlanishida faol ishtirok etdi. U o'zbek ayollari orasida birinchi rassom sanaladi, rasm ishlari Oybek uy-muzeyida turibdi. Zarifa Saidnosirova 1986-yil 16-avgustda Toshkentda olamdan o'tgan.

Unvon va mukofotlari: 1968-yilda xizmat ko'rsatgan fan arbobi (O'zbekiston), 1985-yilda Beruniy nomidagi Davlat mukofoti laureati.

Ta'lim

  • O'rta Osiyo davlat universiteti
    Oliygoh · Toshkent · 1926–1930 · Fizika-matematika fakultetining kimyo bo'limi
    hozirgi nomi — O'zbekiston Milliy universiteti

Karyera

Mukofotlar

Hayot yo'li

  1. 1908
    Tug'ilgan

    Hozirgi Qozog'iston hududidagi Turkiston shahrida.

  2. 1922–1926
    Pestalotsi maktabi

    Toshkentda o'qigan; 1924–1926-yillarda Rozanov studiyasida rassomlik bilan shug'ullangan.

  3. 1926–1930
    O'rta Osiyo universitetida

    Fizika-matematika fakultetida, kimyo bo'limida o'qigan.

  4. 1930–1986
    Qishloq xo'jalik instituti

    Ketma-ket o'qituvchi, dotsent va kafedra mudiri lavozimlarida ishlagan.

  5. 1932–1937
    Toshkent tibbiyot instituti

    Dars bergan.

  6. 1933
    «Kimyo» darsligi

    O'rta maktab hamda texnikumlarga mo'ljallangan.

  7. 1945
    Kimyo fanlari nomzodi ilmiy darajasi
  8. 1968
    Faxriy unvon: xizmat ko'rsatgan fan arbobi

    O'zbekiston SSR.

  9. 1970
    Professor unvoni
  10. 1975–1985
    Oybek merosini nashr etishga hissa

    Adibning 20 jildlik «Mukammal asarlar to'plami»ni tayyorlashda qatnashgan.

  11. 1985
    Beruniy nomidagi Davlat mukofoti laureati

    Laureat.

  12. 1986
    Olamdan o'tgan

    16-avgust kuni Toshkentda.

Asarlar

  • «Kimyo» (1933)
    Darslik
  • «Ximiyadan ruscha-o'zbekcha qisqacha izohli lug'at» (1975)
    Lug'at

    Hamkorlikda.

  • «Oybegim mening» (1994)
    Xotiralar

    Xotiralar.

Xato topdingizmi?

Xato haqida xabar berish

Roʻyxatdan oʻtish shart emas. Tahririyat tekshirib, sahifani tuzatadi.

Tuzatish taklif qilish