Асосий қисмга ўтиш
Зарифа Саидносирова

Хато ҳақида хабар бериш

Рўйхатдан ўтиш шарт эмас. Таҳририят текшириб, саҳифани тузатади.

Зарифа Саидносирова

Олима

Ўзбек кимёгар олимаси, кимё фанлари номзоди, профессор; биринчи ўзбек рассом аёл сифатида ҳам танилган; Ойбек адабий меросини сақлаш ва нашр этишда катта ҳисса қўшган.

Фаолият:
Олима, Рассом, Кимёгар
Ҳаёт йиллари:
30 сентабр 1908(77 ёш) ♎ — 16 август 1986
Отаси:
Саидносир Миржалилов
Турмуш ўртоғи:
Ойбек
  • Беруний номидаги Ўзбекистон ССР Давлат мукофоти

Биография

Зарифа Саидносирова 1908-йил 30-сентабрда (баъзи манбаларда 31-сентабр деб нотўғри кўрсатилган) ҳозирги Қозоғистондаги Туркистон шаҳрида туғилган. У таниқли маърифатпарвар Саидносир Миржалиловнинг қизи ва ёзувчи Ойбекнинг турмуш ўртоғи эди.

Тошкентда «Песталотси» мактабида (1922–1926), Навоий номидаги таълим-тарбия техникумида ўқиган, шу билан бирга Розанов тасвирий санъат студиясида (1924–1926) шуғулланган. Кейин, 1926–1930-йилларда, Ўрта Осиё университетида ўқиди: физика-математика факултетининг кимё бўлими унинг йўналиши эди.

Университетдан сўнг физика, математика ва кимё фанларидан ўрта мактабларда, хотин-қизлар билим юртида ҳамда ишчилар факултетида сабоқ берган. Энг узоқ меҳнат йўли Қишлоқ хўжалик институтида ўтди (1930–1986): ўқитувчиликдан бошлаб доцент, кейин кафедра мудири бўлди. Бундан ташқари, Тошкент тиббиёт институтида ўқитувчи (1932–1937) ва Ўқув-педагогика нашриётида муҳаррир (1934–1935) эди. Кимё фанлари номзоди даражасини 1945-йилда, профессор унвонини 1970-йилда олган.

1933-йилда у ўрта мактаб ва техникумлар учун «Кимё» номли дарслик ёзган. Тадқиқот мавзулари — волфрамнинг комплекс бирикмалари ва кимёвий атамаларнинг русча-ўзбекча луғати; ҳамкорликда тузилган «Химиядан русча-ўзбекча қисқача изоҳли луғат» 1975-йилда, хотиралари «Ойбегим менинг» 1994-йилда босилган.

Ойбекнинг адабий мероси — уни асраш, тартибга келтириш, чоп эттириш — унинг зиммасидаги катта иш бўлди: адибнинг 20 жилдлик ўзбекча «Мукаммал асарлар тўплами» (1975–1985) ҳамда 5 жилдлик русча «Асарлар»и (1985–1987) нашрга тайёрланишида фаол иштирок этди. У ўзбек аёллари орасида биринчи рассом саналади, расм ишлари Ойбек уй-музейида турибди. Зарифа Саидносирова 1986-йил 16-августда Тошкентда оламдан ўтган.

Унвон ва мукофотлари: 1968-йилда хизмат кўрсатган фан арбоби (Ўзбекистон), 1985-йилда Беруний номидаги Давлат мукофоти лауреати.

Таълим

Карьера

Мукофотлар

Ҳаёт йўли

  1. 1908
    Туғилган

    Ҳозирги Қозоғистон ҳудудидаги Туркистон шаҳрида.

  2. 1922–1926
    Песталотси мактаби

    Тошкентда ўқиган; 1924–1926-йилларда Розанов студиясида рассомлик билан шуғулланган.

  3. 1926–1930
    Ўрта Осиё университетида

    Физика-математика факултетида, кимё бўлимида ўқиган.

  4. 1930–1986
    Қишлоқ хўжалик институти

    Кетма-кет ўқитувчи, доцент ва кафедра мудири лавозимларида ишлаган.

  5. 1932–1937
    Тошкент тиббиёт институти

    Дарс берган.

  6. 1933
    «Кимё» дарслиги

    Ўрта мактаб ҳамда техникумларга мўлжалланган.

  7. 1945
    Кимё фанлари номзоди илмий даражаси
  8. 1968
    Фахрий унвон: хизмат кўрсатган фан арбоби

    Ўзбекистон ССР.

  9. 1970
    Профессор унвони
  10. 1975–1985
    Ойбек меросини нашр этишга ҳисса

    Адибнинг 20 жилдлик «Мукаммал асарлар тўплами»ни тайёрлашда қатнашган.

  11. 1985
    Беруний номидаги Давлат мукофоти лауреати

    Лауреат.

  12. 1986
    Оламдан ўтган

    16-август куни Тошкентда.

Асарлар

  • «Кимё» (1933)
    Дарслик
  • «Химиядан русча-ўзбекча қисқача изоҳли луғат» (1975)
    Луғат

    Ҳамкорликда.

  • «Ойбегим менинг» (1994)
    Хотиралар

    Хотиралар.

Хато топдингизми?

Хато ҳақида хабар бериш

Рўйхатдан ўтиш шарт эмас. Таҳририят текшириб, саҳифани тузатади.

Тузатиш таклиф қилиш