Асосий қисмга ўтиш

Хато ҳақида хабар бериш

Рўйхатдан ўтиш шарт эмас. Таҳририят текшириб, саҳифани тузатади.

Абдумалик I ибн Нуҳ (Сомоний)

Тарихий шахс

Сомонийлар амири (954–961), Нуҳ I нинг ўғли; ёшлигида тахтга ўтирган, отдан йиқилиб ҳалок бўлган, лашкарбошилар таъсири кучайган.

Фаолият:
Тарихий шахс, Сиёсатчи, Ҳукмдор
Ҳаёт йиллари:
тахминан 944 — 961
Отаси:
Нуҳ I ибн Наср

Биография

Абдумалик I ибн Нуҳ Сомонийлар амирлигини 954-йилда, отаси Нуҳ I вафот этгач, жуда ёшлигида бошқара бошлаган ва 961-йилгача ҳукмронлик қилган; Амири Рашид номи билан ҳам тилга олинади. Туғилган йили манбаларда турлича: ўзбекча мақолада 944, инглиз Википедиясида 936 ёки 944/945 деб келтирилади.

Унинг даврида давлат ишларида лашкарбошилар, айниқса турк ғуломлари етакчилари катта ўрин тутди. Ҳожиб лавозимига кўтарилган Алптегин обрўси ошиб кетишидан хавотирланган амир уни четлатмоқчи бўлди, аммо бунга эриша олмади; Алптегин кейинчалик Хуросон ҳокими бўлди.

Отаси даврида Бувайҳийлар билан бошланган уруш Абдумалик замонида (956) сулҳ билан тугади. Тахминан 955-йилдан кейин Сомоний қўшинлари Рай ва Исфаҳон томон юриш қилган, сўнг томонлар ярашган; Рай Бувайҳийларда қолиб, улар йиллик ўлпон тўлаш мажбуриятини олган.

Абдумалик 961-йил ноябрида Бухорода чавгон ўйнаётганда отдан йиқилиб ҳалок бўлди. Айрим ғулом гуруҳлар Алптегин тарафдори бўлиб, бошқалари унинг укаси Мансурни қўллаганлар; тахтни Мансур эгаллади, Алптегин эса Ғазна томонга кетди.

Ҳаёт йўли

  1. 954
    Тахтга чиққан

    Отаси Нуҳ I вафот этгач амир бўлган.

  2. 956
    Бувайҳийлар билан сулҳ

    Отаси даврида бошланган уруш ярашув билан тугаган.

  3. 956–961
    Алптегин

    Ҳожиб Алптегин мавқеи ошган, амир уни четлата олмаган.

  4. 961
    Ҳалок бўлган

    Бухорода чавгон ўйинида отдан йиқилиб вафот этган.

Хато топдингизми?

Хато ҳақида хабар бериш

Рўйхатдан ўтиш шарт эмас. Таҳририят текшириб, саҳифани тузатади.

Тузатиш таклиф қилиш
Абдумалик I ибн Нуҳ (Сомоний) биографияси (тахминан 944–961) — Тарихий шахс | Shaxs.uz