Биография
Армаис Аристагесович Аковбян 1900-йил 2-мартда Табризда (Эрон, ўша пайтда Форс) хизматчи оиласида туғилган. Аср бошида оила Ашхободга кўчган; болалик ва ёшлик йиллари шу ерда ўтган, у эркаклар гимназиясида кейинчалик бастакор, жарроҳ, гематолог ва шарқшунос бўлиб етишган синфдошлари билан ўқиган. Гимназия оркестрида трубада чалган, ҳаваскор спектаклларда қатнашган, лотин ва немис тилларини яхши билган.
1919-йилда гимназияни тугатгач, Аковбян ихтиёрий равишда Қизил Армияга кирди, 1920-йилда эса Тошкентда янги очилган Туркистон давлат университетининг тиббиёт факултетига ўқишга кирди. Унинг дастлабки ўқитувчилари орасида П. Ф. Боровский, В. Ф. Войно-Ясенетский ва А. Н. Крюков бор эди. 1926-йилда университетни битиргач, танлов асосида тери-таносил касалликлари клиникасига ординатор бўлди, 1930-йилдан эса дерматовенерология кафедрасининг ассистенти бўлиб ишлади. Мутахассис сифатида профессорлар И. С. Милман ва А. И. Картамишев раҳбарлигида шаклланди.
1935-йилда унга ҳимоясиз тиббиёт фанлари номзоди даражаси берилди, 1937-йилда эса юмшоқ шанкрнинг иммунодиагностикаси ва иммунотерапияси ҳақидаги докторлик диссертациясини ҳимоя қилди. 1938-йил майида Москвадаги хизмат сафаридан қайтгач, туҳмат асосида ҳибсга олинди. Тергов тахминан йигирма ой давом этди; камерада у билан профессор В. Ф. Войно-Ясенетский, кейинчалик архиепископ Лука бўлган инсон бирга эди. Сил билан касалланган Аковбян далил йўқлиги сабабли озод қилинди ва кейинчалик тўлиқ оқланди.
1940-йилда у Тошкент давлат тиббиёт институти дерматовенерология кафедрасининг профессори бўлди, 1945–1971-йилларда тери ва таносил касалликлари кафедрасига мудирлик қилди. У мамлакатда биринчилардан бўлиб витилигони даволашда анжир баргидан олинган фуранокумаринли экстрактларни, экзема, нейродермит ва бошқа тери касалликларида эса қизилмия илдизидан олинган глитсиррет кислотаси препаратларини қўллаган; айрим ҳолларда гипноздан ҳам фойдаланган. Унинг асосий ҳиссаси венерологияга тегишли: кафедрада сифилисга қарши пенитсиллин ва бошқа препаратлар синаб кўрилган, Аковбяннинг монографиялари юмшоқ шанкр, сифилисни маргимуш препаратлари билан даволашдаги асоратлар ва Ўзбекистонда сифилисга қарши курашни ташкил этишга бағишланган.
Тахминан йигирма йил Аковбян Ўзбекистон ССР Соғлиқни сақлаш вазирлигининг бош дерматовенерологи бўлган, кўп йиллар республика дерматовенерологлар илмий жамиятига раҳбарлик қилган ва ўн беш йилдан ортиқ талабалар илмий жамиятини бошқарган. У юзга яқин илмий иш ва учта монография чоп этган; унинг раҳбарлигида докторлик ва номзодлик диссертациялари бажарилган, ўзи ўзбек дерматовенерологлар мактабининг асосчиси ҳисобланади.
1960-йилда унга Ўзбекистон ССР хизмат кўрсатган фан арбоби унвони берилди; шунингдек, Меҳнат Қизил Байроқ ва «Ҳурмат белгиси» орденлари ҳамда медаллар билан тақдирланган. 1971-йилдан кафедрада илмий маслаҳатчи бўлиб ишлади. Армаис Аковбян 1974-йилда Тошкентда вафот этган ва шаҳардаги Боткин (эски христиан) қабристонига дафн этилган.
Таълим
- Туркистон давлат университетиОлийгоҳ · Тошкент · 1920–1926 · Шифокор (тиббиёт факултети)
Карьера
- Тошкент давлат тиббиёт институтиАссистент, профессор, тери ва таносил касалликлари кафедраси мудири · Тошкент · 1930–1974
Мукофотлар
- Ўзбекистон ССР фан арбоби1960 · Ўзбекистон ССР


Ҳаёт йўли
- 1900Табризда туғилган
2-мартда хизматчи оиласида туғилган; кейинроқ оила Ашхободга кўчган.
- 1919Гимназияни битириш, Қизил Армияда хизмат
Ашхободаги эркаклар гимназиясини тугатиб, ихтиёрий равишда Қизил Армияга кирди.
- 1920–1926Туркистон давлат университетида ўқиш
Тошкентда тиббиёт факултетида Россиядан келган олимлардан таълим олди.
- 1926Тери-таносил касалликлари клиникасида ординатор
Ординатор лавозимини танлов асосида эгаллади.
- 1930Дерматовенерология кафедраси ассистенти
Кафедрада 44 йил ишлади.
- 1935–1937Илмий даражалар
1935-йилда ҳимоясиз тиббиёт фанлари номзоди бўлди, 1937-йилда юмшоқ шанкр ҳақидаги докторлик диссертациясини ҳимоя қилди.
- 1938–1940Ҳибсга олиниш ва озод этилиш
1938-йил майида туҳмат асосида ҳибсга олинган, тахминан 20 ойлик қамоқдан сўнг далил йўқлиги сабабли озод этилган ва кейинроқ оқланган.
- 1940Дерматовенерология кафедраси профессори
Тошкент давлат тиббиёт институтининг профессори этиб сайланди.
- 1945–1971Тери ва таносил касалликлари кафедраси мудири
Кафедра мамлакатда сифилисга қарши пенитсиллин ва бошқа янги воситаларни синаш марказига айланди.
- 1960Ўзбекистон ССР хизмат кўрсатган фан арбоби
Республиканинг фахрий унвонига сазовор бўлди.
- 1971Кафедранинг илмий маслаҳатчиси
Кафедра мудирлигини қолдириб, маслаҳатчи лавозимига ўтди.
- 1974Тошкентда вафот этган
Узоқ давом этган касалликдан сўнг вафот этган ва Боткин қабристонига дафн этилган.
