Бернара Қориева
Ўзбек балеринаси ва балетмейстер, СССР халқ артисти (1973), Навоий номидаги театрнинг прима-балеринаси, 1994–2002-йилларда Катта театр директори ва бадиий раҳбари.
Биография
Бернара Қориева 1936-йил 28-январда Тошкентда, Раҳим Қориевнинг оиласида туғилган. 1952-йилда Тошкент хореография билим юртини, 1955-йилда Москва хореография билим юртини (М. А. Кожухова синфида) тамомлаган, кейинчалик, 1980-йилда Тошкент давлат маданият институтида ҳам ўқиган.
1955-йилдан Алишер Навоий номидаги опера ва балет театри труппасида рақсга тушган, прима-балерина бўлган. 1957-йилда Москвадаги балет танловида кумуш медал олган. Унинг репертуарида «Оққуш кўли»даги Одетта-Одилия, «Боғчасарой фаввораси»даги Мария, «Жизел», «Дон Кихот»даги Китри каби жаҳон классикаси партиялари, шунингдек миллий балетлардан «Суҳайл ва Меҳри»даги Меҳри ва «Севги тумори»даги Сохани бор. «Севги тумори»даги Сохани партияси учун 1970-йилда Ҳамза номидаги Ўзбекистон ССР Давлат мукофотига сазовор бўлган.
Қориева Р. Шчедриннинг «Анна Каренина» балетида бош партияни ижро этган; шу партия ҳамда «Нотаниш аёл», «Заҳарли ҳаёт», «Элегия» спектаклларидаги роли учун 1982-йилда СССР Давлат мукофоти берилган. Кўп йиллар Куба, Бразилия, Франсия, Англия, Италия, Сурия, Ямайка, Ҳиндистон, Аргентина ва бошқа мамлакатларда гастрол сафарларида бўлган; ижодига «Бернора Қориева рақсга тушади» ва «Мен балеринаман» филмлари бағишланган.
1964-йилда Ўзбекистон ССР халқ артисти, 1973-йилда СССР халқ артисти унвонини олган. 1979–1983-йилларда «Ўзбекистон ёш балети» бирлашмасини ташкил этган ва унга раҳбарлик қилган. 1985–1998-йилларда Ўзбекистон театр арбоблари уюшмаси раиси бўлган; 1989–1991-йилларда СССР халқ депутати сифатида Олий Кенгаш Миллатлар Кенгашининг маданият масалалари бўйича комиссияси ишида қатнашган.
1991-йилдан Жанубий-Шарқий Осиё театрлари масалалари бўйича мувофиқлаштирувчи кенгашга раис бўлган. Унинг ташаббуси билан 1993-йилда Тошкентда «Театр: Шарқ–Ғарб» биринчи халқаро фестивали ўтказилган; унда 25 та мамлакат вакиллари спектакллар кўрсатган. 1994–2002-йилларда Алишер Навоий номидаги Катта театрнинг директори ва бадиий раҳбари бўлган, 2002-йилдан маданият вазири ҳузурида театр масалалари бўйича маслаҳатчи.
1985-йилдан профессор; ҳозирги вақтда Ўзбекистон давлат хореография академиясининг хореография кафедрасида дарс беради. 2004-йилда Тошкентда биринчи хусусий рақс мактаби — «Бернара Қориевадан услуб ва рақс»ни очган. 1996-йилда «Дўстлик» ордени билан тақдирланган; 2020-йилда «Фидокорона хизматлари учун», 2026-йилда «Меҳнат шуҳрати» орденлари берилган.
Таълим
- Тошкент хореография билим юртиКоллеж, техникум · Тошкент · 1952 · Балет раққосаси
- Москва хореография билим юртиКоллеж, техникум · 1955 · Балет раққосаси (М. А. Кожухова синфи)
- Абдулла Қодирий номидаги Тошкент давлат маданият институтиОлийгоҳ · Тошкент · 1980
Карьера
- СССР халқ депутатлари съездиСССР халқ депутати · 1989–1991
- Алишер Навоий номидаги Давлат академик Катта театриБалерина, прима-балерина (1955-йилдан), директор ва бадиий раҳбар (1994–2002) · Тошкент · 1955–2002Бу лавозимда бўлганлар →
- Ўзбекистон давлат хореография академиясиХореография кафедраси профессори · Тошкент · ҳозиргача
Мукофотлар
«Фидокорона хизматлари учун» ордени2020 · Ўзбекистон
Меҳнат шуҳрати ордени2026 · Ўзбекистон
«Дўстлик» ордени1996 · Ўзбекистон
«Шуҳрат» медали1994 · Ўзбекистон
Ўзбекистон ССР халқ артисти1964 · Ўзбекистон ССР
Ҳамза номидаги Ўзбекистон ССР Давлат мукофоти1970 · Ўзбекистон ССР
СССР халқ артисти1973 · СССР
Меҳнат Қизил Байроқ ордени1986 · СССР
«Ҳурмат белгиси» ордени1959 · СССР
СССР Давлат мукофоти1982 · СССР- Қирғиз Республикаси халқ артисти1996 · Қирғизистон
Ҳаёт йўли
- 1936Туғилиши
28-январда Тошкентда туғилган.
- 1955Москвадан Навоий театрига
Москва хореография билим юртини тамомлаб, Алишер Навоий номидаги опера ва балет театри труппасига қабул қилинган.
- 1957Москвадаги танлов
Балет танловида кумуш медал олган.
- 1964Ўзбекистон ССР халқ артисти
Шу унвон берилган.
- 1973СССР халқ артисти
Шу унвон берилган.
- 1979–1983«Ўзбекистон ёш балети»
Бирлашмани ташкил этган ва унга раҳбарлик қилган.
- 1982СССР Давлат мукофоти
«Анна Каренина» балетидаги бош партия ва бошқа роллари учун.
- 1985–1998Театр арбоблари уюшмаси
Ўзбекистон театр арбоблари уюшмасининг раиси; 1985-йилдан профессор.
- 1989–1991СССР халқ депутати
СССР халқ депутатлари съездининг депутати бўлган.
- 1993«Театр: Шарқ–Ғарб» фестивали
Унинг ташаббуси билан Тошкентда биринчи халқаро театр фестивали ўтказилган.
- 1994–2002Катта театр раҳбари
Алишер Навоий номидаги Катта театрнинг директори ва бадиий раҳбари.
- 2004Хусусий рақс мактаби
Тошкентда «Бернара Қориевадан услуб ва рақс» мактабини очган.
Асарлар
- «Оққуш кўли»Балет партияси
Одетта-Одилия партияси (П. Чайковский балети)
- «Боғчасарой фаввораси»Балет партияси
Мария партияси (Б. Асафев балети)
- «Жизел»Балет партияси
Бош партия (А. Адан балети)
- «Дон Кихот»Балет партияси
Китри партияси (Л. Минкус балети)
- «Суҳайл ва Меҳри»Балет партияси
Меҳри партияси (М. Левиев балети)
- «Севги тумори»Балет партияси
Сохани партияси (М. Ашрафий балети); шу партия учун 1970-йилда Ҳамза номидаги Давлат мукофоти берилган
- «Анна Каренина»Балет партияси
Бош партия (Р. Шчедрин балети); 1982-йилги СССР Давлат мукофоти шу рол учун ҳам берилган
- «Заҳарли ҳаёт», «Нотаниш аёл», «Элегия»Балет партиялари
1980-йиллар бошидаги спектакллар (Р. Вилданов мусиқаси): Марям, Аёл, Ася Полозова ва Лиза Калитина образлари
- «Спартак», «Маскарад», «Ҳамлет»Балет партиялари
Фригия, Нина ва Офелия партиялари
Ютуқлар
- 🥈Москвадаги балет танловиМосквадаги балет танлови (1957)
