Асосий қисмга ўтиш
SHAXS
Ҳамид Ғулом
Тузатиш таклиф қилиш

Ҳамид Ғулом

Ўзбек ёзувчиси ва шоири, «Машъал», «Тошкентликлар», «Мангулик» романлари муаллифи, Ўзбекистон ССР халқ ёзувчиси, СССР Давлат мукофоти совриндори.

Фаолият:
Ёзувчи, Шоир, Носир
Ҳақиқий исми:
Ҳамид Убайдуллаевич Ғуломов
Туғилган:
25 апрел 1919(86 ёш) ♉ — 21 август 2005
Туғилган жой:
Тошкент
Отаси:
Убайдулла Ғуломов
  • "Эл-юрт ҳурмати" ордени
  • Меҳнат шуҳрати ордени
  • Ҳамза номидаги Ўзбекистон ССР Давлат мукофоти
  • Меҳнат Қизил Байроқ ордени
  • Меҳнат Қизил Байроқ ордени
  • СССР Давлат мукофоти

Биография

Ҳамид Ғулом (асл исми Ҳамид Убайдуллаевич Ғуломов) 1919-йил 25-апрелда Тошкентда туғилган. Ўрта Осиё политехника институтининг ишчилар факултетида, сўнг Тошкент педагогика институтининг рус тили ва адабиёти факултетида ўқиган; институтни 1941-йилда тугатган. Илк шеърлари 1930-йилларда матбуотда чиққан.

1940-йилларда «Гулистон» журналида адабий ходим, мактаб ўқитувчиси бўлиб ишлаган, радиода диктор ва муҳаррирлик қилган (1943–1944), сўнг 1944–1954-йилларда «Қизил Ўзбекистон» газетасида бўлим мудири ва масъул котиб бўлган. Биринчи шеърлар тўплами «Қасосим бор» 1942-йилда нашр этилган; кейинчалик «Қитъалар уйғоқ» (1960), «Ошиқ кўнгил» (1974) тўпламлари ва бир қанча достонлари чиққан.

1950-йилларнинг ўрталарида Москвадаги Олий адабиёт курсларида таҳсил олган, 1956–1958-йилларда «Литературная газета»нинг Ўзбекистон бўйича махсус мухбири бўлган. Насрга 1956-йилда «Олмос қизи» қиссаси билан ўтган. Асосий романлари: 1920-йиллар Ўзбекистонидаги ўзгаришлар ҳақидаги икки китобли «Машъал» (1958–1961), ўзлаштирилган ерлар мавзусидаги «Сенга интиламан» (1963) ва «Бинафша атри» (1976), тошкентликларнинг уруш олди ва уруш йиллари меҳнатига бағишланган «Тошкентликлар» (1967), инқилобий мавзудаги «Мангулик» (1978) ҳамда шоир Бобораҳим Машраб ҳаётига оид «Машраб».

Саҳна учун ҳам ёзган: мусиқали драма театри учун «Ўғил уйлантириш» (1963), «Тошболта ошиқ» (1965), «Ажаб савдолар» (1968) ва бошқа песалар, опера театри учун «Хоразм қўшиғи» либреттоси (1964). Шекспирнинг «Ўн иккинчи кеча», Лопе де Веганинг «Қўзи булоқ» песаларини, Пушкин, Лермонтов, Шевченко, Горкий асарларини, «Шоҳнома»дан айрим достонларни ўзбек тилига ўгирган.

Ташкилотчилик ишларида ҳам фаол бўлган: 1958–1965-йилларда Ўзбекистон Ёзувчилар уюшмаси бошқаруви котиби, 1965–1971-йилларда «Шарқ юлдузи» журналининг бош муҳаррири, 1971–1981-йилларда Ғафур Ғулом номидаги Адабиёт ва санъат нашриётининг директори бўлган.

1969-йилда Ўзбекистон ССР санъат арбоби, 1979-йилда Ўзбекистон ССР халқ ёзувчиси унвонларига сазовор бўлган; «Тошкентликлар» романи учун Ҳамза номидаги Ўзбекистон ССР Давлат мукофоти (1974), «Мангулик» учун СССР Давлат мукофоти (1980) берилган. Икки марта Меҳнат Қизил Байроқ ордени билан тақдирланган (1959, 1979); мустақиллик йилларида «Эл-юрт ҳурмати» (1998) ва «Меҳнат шуҳрати» (2004) орденлари топширилган. Ёзувчи 2005-йил 21-августда вафот этган; таваллудининг 90 йиллиги 2009-йилда мамлакат бўйлаб нишонланган.

Таълим

Карьера

Мукофотлар

Ҳаёт йўли

  1. 1919
    Тошкентда туғилган

    1919-йил 25-апрелда туғилган; асл исми Ҳамид Убайдуллаевич Ғуломов.

  2. 1941
    Педагогика институтини тугатган

    Тошкент педагогика институтининг рус тили ва адабиёти факултетини битирган.

  3. 1942
    Биринчи шеърий тўплам

    «Қасосим бор» тўплами нашр этилган.

  4. 1943–1944
    Радиода диктор ва муҳаррир

    Республика радио қўмитасида сухандон ва муҳаррир бўлган.

  5. 1944–1954
    «Қизил Ўзбекистон» газетаси

    Газетада бўлим мудири ва масъул котиб бўлган.

  6. 1956–1958
    «Литературная газета» мухбири

    Газетанинг Ўзбекистон бўйича махсус мухбири бўлган.

  7. 1958–1961
    «Машъал» романи

    Икки китобли тарихий-инқилобий роман 1958–1961-йилларда чоп этилган.

  8. 1958–1965
    Ёзувчилар уюшмаси бошқарувида

    Ўзбекистон Ёзувчилар уюшмаси бошқарувининг котиби бўлган.

  9. 1965–1971
    «Шарқ юлдузи» журнали

    Журналнинг бош муҳаррири бўлган.

  10. 1971–1981
    Нашриёт директори

    Ғафур Ғулом номидаги Адабиёт ва санъат нашриётини бошқарган.

  11. 1979–1980
    Юксак унвон ва мукофот

    1979-йилда Ўзбекистон ССР халқ ёзувчиси унвонини, 1980-йилда «Мангулик» романи учун СССР Давлат мукофотини олган.

  12. 2005
    Вафоти

    2005-йил 21-августда вафот этган.

Китоблар

  • «Қасосим бор»
    1942 · Шеърлар тўплами

    Ёзувчининг биринчи шеърий тўплами.

  • «Қитъалар уйғоқ»
    1960 · Шеърлар тўплами

    1960-йилда чиққан шеърлар тўплами.

  • «Машъал»
    1958 · Роман

    1920-йиллар Ўзбекистонида совет тузумининг ўрнатилиши ҳақида икки китобли роман (1958–1961).

  • «Сенга интиламан»
    1963 · Роман

    Қўриқ ва бўз ерларнинг ўзлаштирилиши ҳақида роман.

  • «Тошкентликлар»
    1967 · Роман

    Тошкентликларнинг уруш олди ва уруш йилларидаги меҳнати ҳақида; асар учун Ҳамза номидаги Давлат мукофоти берилган.

  • «Бинафша атри»
    1976 · Роман

    Мирзачўл ўзлаштирилиши мавзусидаги роман.

  • «Мангулик»
    1978 · Роман

    1920-йиллардаги инқилобий воқеалар ҳақида роман; 1980-йилда СССР Давлат мукофотига сазовор бўлган.

  • «Машраб»
    · Роман

    Мумтоз шоир Бобораҳим Машраб ҳаётига бағишланган роман.

  • «Тошболта ошиқ»
    1965 · Комедия

    Мусиқали драма театри учун ёзилган; Муқимий театрида саҳналаштирилган.

  • «Хоразм қўшиғи»
    1964 · Опера либреттоси

    Опера театри учун ёзилган либретто.

  • «Ошиқ кўнгил»
    1974 · Шеърлар тўплами

    1974-йилда чиққан шеърий тўплам.