
Адабиётшунос ва матншунос, филология фанлари доктори, профессор; Навоий лирикаси матншунослиги бўйича етакчи олим, Навоий номидаги Адабиёт музейи ва Қўлёзмалар институтининг директори бўлган.
Биография
Ҳамид Сулаймонов — адабиётшунос ва матншунос, филология фанлари доктори, профессор. Илмий фаолиятининг асосий қисмини Алишер Навоий лирикаси матнларини ўрганишга бағишлаган. У 1910-йил 5-майда Тошкентда туғилган ва 1979-йилда вафот этган.
1932-йилда Москва кинематография институтини битирган. 1935–1950-йилларда Тошкент педагогика институтида ўқитувчи ва кафедра мудири, шу билан бирга Тошкент давлат университетида доцент эди. 1950-йилларда қатағон қилинган, 1960-йилларда оқланган. Докторлик унвонини 1961-йилда, профессорлик унвонини 1971-йилда олган.
Навоий матншунослиги бўйича ишлари қуйидагилардан иборат. 1946–1947-йилларда у шоир қўлёзмаларининг библиографиясини тузди. 1959-йилда «Бадое ул-бидоя» ва «Наводир ун-ниҳоя» девонларининг қўлёзмаларини топди ҳамда уларни шоирнинг ўзи тартибга солганини исботлади. «Хазойин ул-маоний»нинг танқидий матнини тайёрлаб, 1958–1960-йилларда нашр қилдирди. Франсиядан «Девони Фоний» қўлёзмаларини топиб, 1965-йилда уни фотонусхадан босдирди.
Ҳайдарободда (Ҳиндистон) сақланаётган Ҳофиз Хоразмийнинг икки жилдли «Девон»и фотонусхасини Сулаймонов 1977-йилда Тошкентга олиб келди; китоб унинг сўз бошиси билан 1980-йилда босилиб чиқди. Китобат ва хаттотлик санъати ҳам унинг эътиборидан четда қолмаган: бу мавзуда илмий асарлар ёзган, шунингдек, иллюстрация албомларини тузган — аввал «Бобурнома» учун (1959), кейин «Навоий асарларига ишланган расмлар» (1980) ва «Амир Хусрав асарларига ишланган расмлар» (1983). Охирги икки албомда Ф. Сулаймонова ҳаммуаллиф.
Лавозимлари: Ўзбекистон Фанлар академиясининг Тил ва адабиёт институтида сектор мудири (1962–1967), кейин Алишер Навоий номидаги Адабиёт музейининг директори (1967–1969), сўнг Қўлёзмалар институтининг директори (1978–1979). У Тошкент, Андижон, Қўқон, Самарқанд ва Жиззахда адабиёт музейлари очилишига, шунингдек, Қўлёзмалар институти ташкил топишига бошчилик қилган.
Сулаймонов 1964-йилда Ўзбекистонда хизмат кўрсатган фан арбоби унвонини олди, 1979-йилда эса Ўзбекистон Давлат мукофотини (Беруний номидаги) олди. Тошкентдаги бир кўча унинг номини олиб юради.
Таълим
- Бутунроссия давлат кинематография институти (ВГИК)Олийгоҳ · 1932
Карьера
- Тил ва адабиёт институтиСектор мудири · Тошкент · 1962–1967
- Алишер Навоий номидаги Давлат адабиёт музейиДиректор · Тошкент · 1967–1969
- Фанлар академияси Қўлёзмалар институтиДиректор · Тошкент · 1978–1979
Мукофотлар
- Ўзбекистон ССР фан арбоби1964 · Ўзбекистон ССР
Беруний номидаги Ўзбекистон ССР Давлат мукофоти1979 · Ўзбекистон ССР
Ҳаёт йўли
- 1910Тошкентда, 5-майда дунёга келган
- 1932Москва кинематография институтини битирган
- 1935–1950Тошкент педагогика институтида ўқитувчи ва кафедра мудири, шунингдек ТошДУ доценти бўлиб ишлаган
- 1946–1947Навоий қўлёзмалари библиографиясини яратган
- 1958–1960«Хазойин ул-маоний»нинг танқидий матнини тайёрлаб, чоп эттирган
- 1959Навоийнинг «Бадое ул-бидоя» ҳамда «Наводир ун-ниҳоя» девонлари қўлёзмаларини кашф этган
- 1961Филология фанлари доктори илмий даражасини олган
- 1962–1967Тил ва адабиёт институти секторига раҳбарлик қилган
- 1967–1969Навоий номидаги Адабиёт музейини бошқарган
- 1978–1979Қўлёзмалар институтини бошқарган
- 1979Беруний номидаги Давлат мукофотига сазовор бўлган; шу йили оламдан ўтган
Асарлар
- Навоий қўлёзмалари библиографияси (1947)Библиография
- Навоий, «Хазойин ул-маоний» (танқидий матн) (1960)Нашр
- «Бобурнома»га ишланган расмлар (1959)Албом
- «Девони Фоний» (фотонусха асосида нашр) (1965)Нашр
- «Навоий асарларига ишланган расмлар» (Ф. Сулаймонова билан) (1980)Албом
- «Амир Хусрав асарларига ишланган расмлар» (Ф. Сулаймонова билан) (1983)Албом
- Ҳофиз Хоразмий «Девон»и фотонусхаси (сўз боши билан) (1980)Нашр