Асосий қисмга ўтиш
Ҳайдар Муҳаммад

Хато ҳақида хабар бериш

Рўйхатдан ўтиш шарт эмас. Таҳририят текшириб, саҳифани тузатади.

Ҳайдар Муҳаммад

Ёзувчи · Тошкент

Тошкентлик шоир ва драматург, мусиқали драма ва комедиялар муаллифи («Хотинлар «гап»идан чиққан ҳангома» — «Темир эркак» филми асоси), «Дўстлик» ордени соҳиби.

Фаолият:
Ёзувчи, Шоир, Драматург
Ҳаёт йиллари:
22 январ 1936(86 ёш) ♒ — 9 октабр 2022
Туғилган жой:
Тошкент
  • «Дўстлик» ордени

Биография

Ҳайдар Муҳаммад — тошкентлик шоир ва драматург; мусиқали драма ҳамда комедиялари билан танилган. У Тошкентда 1936-йил 22-январда дунёга келган. 1966-йилда филология бўйича таълимни Низомий номидаги Тошкент давлат педагогика институтининг кечки бўлимида олган.

Меҳнат йўлини телерадиода бошлаган: 1965–1976-йилларда Ўзбекистон телерадиосида муҳаррир эди. 1976–1980-йилларда Маданият ишлари вазирлигида масъул вазифаларни бажарган, сўнг узоқ йиллар Ҳамза номидаги академик драма театрида адабий ходим бўлган.

Адабиётга шеърият билан кириб келган: «Кўнглим менинг» тўплами 1975-йилда босилган. Кетидан сайланма «Ҳазилкаш шоҳ» (1994), шунингдек 1978-йилда «Олчамнинг туғилган куни», 1979-йилда «Йўлларингга муштоқман», 1990-йилда «Ипак гиламлар» каби шеърий ҳамда драматик китоблар чиққан. Қўшиқ ва мусиқа жанрлари учун ҳам кўп ёзган: Сайфи Жалил мусиқа басталаган «Шоир овози» достони, Д. Зокиров билан ҳамкорликдаги «Ёшлигим» сюитаси ҳамда Баҳрилло Лутфуллаев мусиқасига ёзилган «Менинг оппоқ қўшиғим» туркуми шулар жумласидан.

Энг кўп танилгани — саҳна асарлари. Мусиқали драма ва комедиялари орасида «Тошкентнинг нозанин маликаси» (мусиқаси Манас Левиевники), «Кўнгил — чинни пиёла» (1987; мусиқаси Комил Кенжаевники), «Куёвлар конкурси» (1991) ва Бобур ҳақидаги «Ҳар кимки вафо қилса…» (1994) бор. Комедияларидан «Жиноят устида ушлансин» (1996), «Сеҳргар ва айёр» ва «Ҳазилкаш шоҳ» (иккаласи 1994), Навоий достони асосидаги «Сабъаи сайёр» (1991), «Элёр ботир» (1985), ҳамда 1990-йилда ёзилган «Хотинлар «гап»идан чиққан ҳангома» Ҳамза номидаги академик драма театри, Муқимий номидаги мусиқали театр ва вилоят театрлари саҳнасида қўйилган; баъзиларини Тожикистон ва Қирғизистон томошабинлари ҳам кўрган. Шу комедиядан «Темир эркак» филми туширилган ва у республикада энг кўп томошабин кўрган асарлар қаторидан жой олган.

Латифа, интермедия ва ҳажвий ҳикоялари «Муштум» журнали ҳамда газеталарда эълон қилинган; улардан «Табассум» радиостудияси ва телевизион миниатюралар театри ҳам фойдаланган. Халқ театрлари «Севги жазаваси», «Чиройли аёлнинг илтимоси», «Навоий бир куни», «Улуғбек шарофати» песаларини, шунингдек «Ипак гиламлар», «Собир Раҳимов ва хоин» ҳамда «Берунийнинг бахт эшиги» асарларини саҳнага олиб чиққан. Таржимон сифатида у озарбайжон драматурги Анорнинг «Занжир ёки қиёфалар», Ҳ. Мухторнинг (туркман) «Неварали келин» ҳамда бошқирд адиби Фарид Богдановнинг «Тунги меҳмон» песаларини ўзбек саҳнасига олиб чиққан.

Ўзбекистон Ёзувчилар уюшмаси аъзоси ва «Дўстлик» ордени соҳиби эди. 2022-йил 9-октябрда Тошкентда вафот этган.

Таълим

Карьера

Мукофотлар

Ҳаёт йўли

  1. 1936
    Дунёга келган

    Тошкентда, 22-январ.

  2. 1965–1976
    Ўзбекистон телерадиоси муҳаррири
  3. 1966
    Олий таълим

    Низомий номидаги Тошкент давлат педагогика институтининг филология бўлимида (кечки) ўқиб, шу йили диплом олган.

  4. 1975
    Илк шеърий китоб

    «Кўнглим менинг» тўплами босилиб чиққан.

  5. 1976–1980
    Маданият ишлари вазирлигида хизмат

    Масъулиятли лавозимларда бўлган.

  6. Ҳамза номидаги академик драма театри

    Кўп йил давомида адабий ходим сифатида хизмат қилган.

  7. 1990
    «Хотинлар «гап»идан чиққан ҳангома» саҳнада

    Комедия театрда қўйилган; кейинчалик «Темир эркак» филми шу асар асосида суратга олинган.

  8. 2022
    Оламдан ўтган

    Тошкентда, 9-октябр.

Асарлар

  • «Кўнглим менинг» (1975)
    Шеърий тўплам
  • «Олчамнинг туғилган куни» (1978)
    Шеърий тўплам
  • «Йўлларингга муштоқман» (1979)
    Шеърий тўплам
  • «Ипак гиламлар» (1990)
    Шеърий тўплам
  • «Ҳазилкаш шоҳ» (Сайланма) (1994)
    Шеърий тўплам
  • «Элёр ботир» (1985)
    Драма
  • «Кўнгил — чинни пиёла» (1987)
    Мусиқали драма
  • «Хотинлар «гап»идан чиққан ҳангома» (1990)
    Комедия

    Асосида «Темир эркак» филми суратга олинган.

  • «Сабъаи сайёр» (1991)
    Комедия

    Навоий достони асосида.

  • «Куёвлар конкурси» (1991)
    Мусиқали драма
  • «Ҳазилкаш шоҳ» (1994)
    Комедия
  • «Сеҳргар ва айёр» (1994)
    Комедия
  • «Ҳар кимки вафо қилса…» (1994)
    Мусиқали драма

    Бобур ҳақида.

  • «Жиноят устида ушлансин» (1996)
    Комедия
  • «Тошкентнинг нозанин маликаси»
    Мусиқали драма
  • «Шоир овози»
    Достон
  • «Ёшлигим»
    Сюита
Хато топдингизми?

Хато ҳақида хабар бериш

Рўйхатдан ўтиш шарт эмас. Таҳририят текшириб, саҳифани тузатади.

Тузатиш таклиф қилиш
Ҳайдар Муҳаммад биографияси (1936–2022) — Ёзувчи | Shaxs.uz