Асосий қисмга ўтиш
Ҳожи Абдулазиз Абдурасулов

Хато ҳақида хабар бериш

Рўйхатдан ўтиш шарт эмас. Таҳририят текшириб, саҳифани тузатади.

Ҳожи Абдулазиз Абдурасулов

Хонанда · Самарқанд

Самарқандлик машҳур ҳофиз ва бастакор, мақом ижрочиси ва устоз; Юнус Ражабий каби кўплаб санъаткорларнинг ўқитувчиси, «Самарқанд ушшоғи» йўллари муаллифи.

Фаолият:
Хонанда, Композитор, Мусиқачи, Халқ қўшиқчиси
Тахаллуси:
Ҳожи Абдулазиз
Ҳаёт йиллари:
тахминан 1854 — 1936
Туғилган жой:
Самарқанд
  • «Буюк хизматлари учун» ордени

Биография

Ҳожи Абдулазиз Абдурасулов Самарқанднинг Кўк масжид маҳалласида тўқувчи оиласида туғилган (туғилган йили манбаларда 1852 ва 1854 деб кўрсатилади). Мусиқага ҳаваси ёшлигидан бошланган: танбурчи Ҳожи Раҳимқулга шогирд тушган, Самарқандлик мақом ижрочиси Боруҳ ҳофиздан ашулалар ўрганиб, у билан бирга куйлай бошлаган. «Шашмақом»ни мукаммал ўрганиш учун Бухорога бориб, машҳур мақомдон Ота Жалол Носировдан сабоқ олган.

Маккага икки марта ҳаж қилган (1887–1888 ва 1907–1908-йиллар) ва сафарлар давомида турли халқларнинг куй ва қўшиқлари билан танишган. Танбурни жуда яхши чалган, аммо ашулаларни кўпроқ дуэтлар жўрлигида ижро этган. Дастурларидан юзлаб ашула ўрин олган; хонандалик билан бирга бастакорлик ҳам қилган: унинг «Бебокча», «Гулзорим», «Қурбон ўлам» ва «Бозургоний» ашулалари халқ ўртасида кенг танилган.

1909-йилда унинг ижросида Ригадаги «Грамофон» фирмаси «Ироқ», «Насруллойи», «Ушшоқ»ларни ёзиб олган; кейинчалик ижролари грампластинка ва радио тасмаларига ёзилган. 1928-йилда Самарқанд мусиқа ва хореография институтига ишга олинган (манбаларда 1928–1931-йиллар кўрсатилади), у ерда кейинчалик таниқли бўлган санъаткорлар — Д. Зокиров, М. Бурҳонов, Т. Содиқов, М. Ашрафий ва бошқалар — унинг ижодидан озиқланган. Мақом ижроларини бойитиб, жумладан «Ушшоқ»нинг «Самарқанд ушшоғи» ва «Қашқарчаи ушшоқ» йўлларини яратган.

Кўплаб шогирдлар етиштирган; улар орасида Юнус Ражабий, Ризқи Ражабий, Имомжон Икромов, М. Ашрафий, Т. Содиқов, Д. Зокиров, Н. Ҳасанов бор. Юнус Ражабий хотирасида устозининг уйида яшаб ашула ўрганганларини, устоз хато қилганда ётган жойидан тўғрилаб берганини ёзган. Саксон ёшида ҳам, 1933-йил февралида бўлган Ўзбекистон санъаткорларининг биринчи слётида қўшиқ айтган ва ўша куни Домла Ҳалим Ибодов билан бирга «Ўзбекистон халқ ҳофизи» фахрий унвонига сазовор бўлган.

1936-йилда вафот этган. Мустақиллик йилларида вафотидан кейин «Буюк хизматлари учун» ордени билан тақдирланган. Самарқандда унинг номида ёш хонандаларнинг республика кўрик танлови ўтказилади (1997-йилдан), Самарқанд мусиқа билим юрти унинг номини олган, 2019-йил августида шаҳардаги уйида уй-музей очилган.

Карьера

Мукофотлар

Ҳаёт йўли

  1. 1854
    Туғилган

    Самарқанднинг Кўк масжид маҳалласида; туғилган йили манбаларда 1852 ёки 1854.

  2. 1887–1888
    Биринчи ҳаж

    Маккага ҳаж сафари.

  3. 1907–1908
    Иккинчи ҳаж

    Маккага иккинчи ҳаж сафари.

  4. 1909
    Грамофон ёзувлари

    Ригадаги «Грамофон» фирмаси «Ироқ», «Насруллойи», «Ушшоқ»ни ёзиб олган.

  5. 1928–1931
    Самарқанд мусиқа ва хореография институти

    Институтда дарс берган.

  6. 1933
    Халқ ҳофизи

    Ўзбекистон санъаткорларининг биринчи слётида «Ўзбекистон халқ ҳофизи» унвони берилган.

  7. 1936
    Вафоти

    Самарқандда вафот этган.

  8. 1997
    Кўрик танлови

    Самарқандда унинг номидаги ёш хонандалар республика кўрик танлови ўтказила бошлаган.

  9. 2001
    Вафотидан кейинги орден

    «Буюк хизматлари учун» ордени.

  10. 2019
    Уй-музей

    Самарқанддаги уйида уй-музей очилган.

Асарлар

  • «Гулзорим»
    Ашула
  • «Бозургоний»
    Ашула
  • «Бебокча»
    Ашула
  • «Қурбон ўлам»
    Ашула
  • «Самарқанд ушшоғи»
    Мақом йўли

    «Ушшоқ» ижросининг муаллифи вариантлари.

  • «Қашқарчаи ушшоқ»
    Мақом йўли

    «Ушшоқ» ижросининг муаллифи вариантлари.

  • «Ироқ», «Насруллойи», «Ушшоқ» (1909)
    Грамофон ёзуви

    Ригадаги «Грамофон» фирмаси ёзуви.

Хато топдингизми?

Хато ҳақида хабар бериш

Рўйхатдан ўтиш шарт эмас. Таҳририят текшириб, саҳифани тузатади.

Тузатиш таклиф қилиш