Асосий қисмга ўтиш

Жавлон Умарбеков

Рассом, Ўзбекистон ССР халқ рассоми (1989), Ўзбекистон Бадиий академияси академиги; Шарқ миниатюрасини европача реализм билан уйғунлаштирган, 1984—1987-йилларда Рассомлар уюшмаси раиси.

Фаолият:
Рассом
Туғилган:
17 июн 1946(80 ёш) ♊
Туғилган жой:
Тошкент
  • «Фидокорона хизматлари учун» ордени
  • Меҳнат шуҳрати ордени
  • Ўзбекистон ССР халқ рассоми

Биография

Жавлон Юсупович Умарбеков 1946-йил 17-июнда Тошкентда туғилган. 1961-йилда П. Бенков номидаги Республика рассомлик билим юртига ўқишга кириб, уни 1966-йилда тамомлаган. Шундан сўнг Москвадаги Бутуниттифоқ давлат кинематография институтида (ВГИК) Иван Иванов-Вано устахонасида ўқиган; устозлари орасида Юрий Пименов ва Виталий Токарев ҳам бор. Институтни 1972-йилда битирган.

Ўша йили СССР Рассомлар уюшмасига аъзо бўлган, Москвадаги ВДНХда «Менинг дўстим» асари учун олтин медал олган. 1972—1973-йилларда Навоий номидаги Адабиёт музейида бош рассом бўлиб ишлаган, 1973—1974-йилларда муддатли ҳарбий хизматни ўтаган, 1974—1976-йилларда А. Н. Островский номидаги Тошкент театр ва рассомлик институтида дарс берган.

1976-йилдан Ўзбекистон Рассомлар уюшмаси бошқаруви аъзоси, 1984—1987-йилларда унинг раиси бўлган. 1985 ва 1990-йилларда Ўзбекистон ССР Олий Кенгашининг 11- ва 12-чақириқ депутати этиб сайланган. 1977-йилда «Катта сув» ва «Қўшиқ» асарлари учун Ленин комсомоли мукофотини олган; 1982-йилда унга Ўзбекистон ССР хизмат кўрсатган санъат арбоби, 1989-йилда Ўзбекистон ССР халқ рассоми унвони берилган.

Дастлабки ишларида реалистик анъана асосида ижтимоий ғояларни ифодалаган рассом кейинчалик Шарқ, аввало Ўрта Осиё миниатюра санъатини европача реализм билан уйғунлаштиришга ўтган. Унинг асарлари орасида «Болалик» (1968), «Менинг дўстим» (1971), «Тафаккурли инсон» диптихи (1979—1980), «Мен инсонман» (1981—1983), «Ҳовуз бўйида» (1988), «Соҳибқирон Амир Темур» (1995) ва «Заҳириддин Муҳаммад Бобур» (1996) рангтасвирлари, «Жазоир бўйлаб» (1978) ва «Тошкентнинг 30 кўриниши» (1983) туркумлари бор. «Алпомиш» (2010) ва «Рустамхон» (2014) достонлари учун иллюстрациялар ҳам чизган.

Кўргазмалари Жазоирда (1978), Ғарбий Берлинда (1980), Венада, Дюсселдорфда (1988), Москвада (1989) ва АҚШнинг шарқий қирғоғидаги шаҳарларда (1998—2002) ўтган. Асарлари Москвадаги Третяков галереясида, Ўзбекистон давлат санъат музейида, БМТ штаб-квартирасида (Нью-Йорк) ва Япония ҳамда Европа мамлакатларидаги галереяларда сақланади. 2023-йил февралда Дубайда унинг «Келажак ҳақидаги хотиралар» кўргазмаси намойиш этилган.

Мустақиллик йилларида 1991-йилда Олий Мажлиснинг «Мустақиллик» медали билан тақдирланган; 1995—1997-йилларда Ўзбекистон давлат санъат институтида катта ўқитувчи бўлган. 1997-йилда Ўзбекистон Бадиий академиясининг ҳақиқий аъзоси этиб сайланган, 2002-йилда академиянинг олтин медалини олган. 1998-йилдан Камолиддин Беҳзод номидаги Миллий рассомлик ва дизайн институтида дарс беради. 2011-йилда «Меҳнат шуҳрати» ордени, 2026-йил 28-майда Президент фармонига кўра «Фидокорона хизматлари учун» ордени билан мукофотланган.

Таълим

Карьера

Мукофотлар

Ҳаёт йўли

  1. 1961–1966
    Бенков номидаги рассомлик билим юрти

    П. Бенков номидаги Республика рассомлик билим юртида ўқиди.

  2. 1966–1972
    Москвада, ВГИКда

    Бутуниттифоқ давлат кинематография институтида Иван Иванов-Вано устахонасида ўқиди.

  3. 1972
    СССР Рассомлар уюшмасига аъзолик

    СССР Рассомлар уюшмасига қабул қилинди; ВДНХда «Менинг дўстим» асари учун олтин медал олди.

  4. 1972–1973
    Адабиёт музейида

    Навоий номидаги Адабиёт музейида бош рассом бўлиб ишлади.

  5. 1974–1976
    Театр ва рассомлик институтида

    А. Н. Островский номидаги Тошкент театр ва рассомлик институтида дарс берди.

  6. 1976–1987
    Рассомлар уюшмасида

    1976-йилдан Ўзбекистон Рассомлар уюшмаси бошқаруви аъзоси, 1984—1987-йилларда раис бўлди.

  7. 1977
    Ленин комсомоли мукофоти

    «Катта сув» ва «Қўшиқ» асарлари учун Ленин комсомоли мукофотини олди.

  8. 1985–1990
    Олий Кенгаш депутати

    Ўзбекистон ССР Олий Кенгашининг 11- ва 12-чақириқ депутати этиб сайланди (1985, 1990).

  9. 1982–1989
    ССР унвонлари

    1982-йилда Ўзбекистон ССР хизмат кўрсатган санъат арбоби, 1989-йилда Ўзбекистон ССР халқ рассоми унвони берилди.

  10. 1997
    Бадиий академия академиги

    Ўзбекистон Бадиий академиясининг ҳақиқий аъзоси этиб сайланди.

  11. 1998
    Беҳзод номидаги институтда

    Камолиддин Беҳзод номидаги Миллий рассомлик ва дизайн институтида дарс бера бошлади.

  12. 2026
    «Фидокорона хизматлари учун» ордени

    2026-йил 28-майда Президент фармони билан шу орден берилди.

Асарлар

  • «Болалик» (1968)
    Рангтасвир
  • «Менинг дўстим» (1971)
    Рангтасвир

    ВДНХдаги олтин медал (1972) шу асар учун берилган.

  • «Тафаккурли инсон» (1979)
    Диптих

    1979—1980-йилларда яратилган.

  • «Мен инсонман» (1981)
    Рангтасвир

    1981—1983-йилларда яратилган.

  • «Ҳовуз бўйида» (1988)
    Рангтасвир
  • «Соҳибқирон Амир Темур» (1995)
    Рангтасвир
  • «Заҳириддин Муҳаммад Бобур» (1996)
    Рангтасвир
  • «Жазоир бўйлаб» (1978)
    Туркум
  • «Тошкентнинг 30 кўриниши» (1983)
    Туркум
  • «Алпомиш» достонига иллюстрациялар (2010)
    Иллюстрациялар
  • «Рустамхон» достонига иллюстрациялар (2014)
    Иллюстрациялар