Музаффар Муҳамедов
Ўзбек театр режиссёри ва актёри, миллий мусиқали театр шаклланишида қатнашган; «Ҳалима», «Гулсара», «Лайли ва Мажнун», «Тоҳир ва Зуҳра», «Алпомиш»ни саҳналаштирган. Ўзбекистон ССР халқ артисти.
Биография
Музаффар Муҳамедов 1902-йилда Тошкентда туғилган (аниқ куни манбаларда кўрсатилмайди). Саҳнадаги фаолиятини 1918-йилда Ҳамза раҳбарлигидаги труппада актёр сифатида бошлаган, 1919–1924-йилларда Ўзбек давлат намуна драма труппасида ўйнаган. 1924-йилда труппанинг бошқа аъзолари қатори Москвадаги Ўзбек драма студиясига ўқишга юборилган ва уни 1927-йилда тамомлаган.
Актёр сифатида у «Заҳарли ҳаёт»даги Маҳмудхон, «Ҳалима»даги Муслим, «Ёрқиной»даги Ўлмас Ботир ва «Арслон»даги Мирзабоши ролларини яратган. Кейинчалик асосий касби режиссёрлик бўлиб қолди: 1928–1930-йилларда Андижон театрида бош режиссёр, 1930–1939-йилларда Ўзбек давлат мусиқали театрида, 1939–1943-йилларда ва 1950-йилдан Навоий номидаги театрда режиссёр, 1943–1950-йилларда Муқимий номидаги мусиқали драма ва комедия театрида бош режиссёр бўлган.
Режиссёрлик фаолиятининг дастлабки йилларида у В. Меерхолд йўналишига яқин бўлган, кейинроқ эса ўзига хос услуб топган. Мусиқали театр режиссёри сифатида шаклланиб, бу соҳада ўз мактабини яратган. Унинг саҳналаштиришлари орасида «Ҳалима», «Гулсара», «Лайли ва Мажнун», «Даврон ота», «Тоҳир ва Зуҳра», «Алпомиш», «Ғунчалар», «Офтобхон» мусиқали драмалари ва опералари, шунингдек Фитратнинг «Арслон»и ҳамда Готстсининг «Маликаи Турондот»и бор.
Муҳамедов драматург ва либретто муаллифи сифатида ҳам ишлаган: Комил Яшин билан бирга 1932-йилда «Ичкарида» песасини ёзган, «Гулсара» ва «Дилором» операларининг либреттосини, Саид Абдулла билан «Майсаранинг иши» операсининг либреттосини (1958) яратган.
1937-йилда Ўзбекистон ССР хизмат кўрсатган санъат арбоби, 1959-йилда Ўзбекистон ССР халқ артисти унвонларига сазовор бўлган; Октябр инқилоби ордени ва икки марта Меҳнат Қизил Байроқ ордени билан тақдирланган. Музаффар Муҳамедов 1995-йил 18-ноябрда вафот этган.
Таълим
- Москвадаги Ўзбек давлат драма студиясиБошқа · 1924–1927
Карьера
- Муқимий номидаги Ўзбек давлат мусиқали театриРежиссёр, 1943–1950-йилларда бош режиссёр · Тошкент · 1930–1950
- Алишер Навоий номидаги Давлат академик Катта театриРежиссёр (1939–1943 ва 1950-йилдан) · Тошкент · 1939–…
- Андижон мусиқали драма театриБош режиссёр · Андижон · 1928–1930
Мукофотлар
Ўзбекистон ССР халқ артисти1959 · Ўзбекистон ССР- Ўзбекистон ССР санъат арбоби1937 · Ўзбекистон ССР


Ҳаёт йўли
- 1918Ҳамза труппасида актёр
Тошкентда Ҳамза раҳбарлигидаги труппада саҳнадаги фаолиятини бошлаган.
- 1919–1924Намуна драма труппасида актёр
Ўзбек давлат намуна драма труппаси таркибида ишлаган.
- 1924–1927Москвадаги Ўзбек драма студияси
Труппанинг бошқа аъзолари билан Москвада ўқиган ва студияни 1927-йилда тугатган.
- 1928–1930Андижон театрида бош режиссёр
Режиссёр сифатидаги фаолиятининг бошланиши.
- 1930–1939Ўзбек давлат мусиқали театри
Мусиқали театрда режиссёр сифатида ишлаган, мусиқали драма ва опера саҳналаштирган.
- 1932«Ичкарида» песаси
Комил Яшин билан ҳамкорликда песа ёзган.
- 1937Хизмат кўрсатган санъат арбоби
Ўзбекистон ССР хизмат кўрсатган санъат арбоби унвони берилган.
- 1939–1943Навоий номидаги театрда режиссёр
Опера ва балет театрида режиссёр бўлган; 1950-йилдан яна шу театрга қайтган.
- 1943–1950Муқимий театрида бош режиссёр
Муқимий номидаги мусиқали драма ва комедия театрини бошқарган.
- 1958Либреттолар
«Дилором» ва Саид Абдулла билан «Майсаранинг иши» операларининг либреттоларини яратган.
- 1959Халқ артисти
Ўзбекистон ССР халқ артисти унвони берилган.
Асарлар
- «Ҳалима»Мусиқали драма
Ф. Зафарийнинг песаси асосидаги саҳналаштириш; режиссёрнинг энг машҳур ишларидан бири.
- «Гулсара»Опера
Опера Р. Глиэр ва Т. Содиқов мусиқасида; либретто муаллифларидан бири — Муҳамедовнинг ўзи.
- «Лайли ва Мажнун»Опера
Хуршид песаси ва Р. Глиэр ҳамда Т. Содиқов мусиқаси асосидаги опера саҳналаштириши.
- «Тоҳир ва Зуҳра»Мусиқали драма
Саид Абдулла, Т. Жалилов ва Б. Бровтсин ижоди асосидаги саҳналаштириш.
- «Алпомиш»Мусиқали драма
Саид Абдулла ва Т. Жалилов мусиқали драмаси саҳналаштириши.
- «Даврон ота»Мусиқали драма
К. Яшин, С. Абдулла ва Чустий песаси, Т. Содиқов ва А. Козловский мусиқаси.
- «Арслон»Драма
Фитрат драмасининг саҳналаштириши; Муҳамедов унда Мирзабоши ролини ҳам ўйнаган.
- «Улуғ канал»Опера
С. Василенко ва М. Ашрафий операсининг саҳналаштириши.
- «Ичкарида» (1932)Песа
Комил Яшин билан ҳамкорликда ёзилган песа.
- «Майсаранинг иши» (1958)Опера либреттоси
Саид Абдулла билан ҳамкорликда ёзилган либретто.
