Наби Раҳимов
Ўзбек театр ва кино актёри, СССР халқ артисти; 1929-йилдан умрининг охиригача Ҳамза драма театрида ўйнаган, «Отелло»даги Яго роли ва кўплаб филмлардаги роллари билан танилган.
- Фаолият:
- Актёр, Кино актёри, Театр актёри
- Туғилган:
- 7 ноябр 1911(83 ёш) ♏ — 23 ноябр 1994
- Туғилган жой:
- Қўқон, Фарғона
- Турмуш ўртоғи:
- Любов
- Фарзандлар:
- Эдмунд
Биография
Наби Раҳимов 1911-йил 7-ноябрда Қўқонда туғилган. Саҳнада болалигидан, 1918-йилдан кўринган; ёшликда оркестрда кларнет чалишни ўрганган, 1926–1929-йилларда Қўқондаги партия клуби театрида актёр бўлган.
1929-йилда Тошкентга кўчиб, Давлат ўзбек драма театри қошидаги Ҳамза номли драма студиясида ўқиган ва ўша йили шу театр труппасига қабул қилинган. Театр кейинчалик Ҳамза номи билан аталган (2001-йилдан Ўзбек Миллий академик драма театри); Раҳимов умрининг охиригача шу саҳнада ишлаган. Дастлабки йилларда «Ҳамлет»даги Лаэрт, «Меҳмонхона бекаси»даги Рипафратта, «Холисхон»даги Норбойвачча каби ролларни ижро этган, кейинроқ Гоголнинг «Ревизор»ида Хлестаковни ўйнаган.
Энг машҳур образларидан бири — Шекспирнинг «Отелло» спектаклидаги Яго; Отелло ролини Аброр Ҳидоятов ижро этган. Кейинги йилларда «Тоға ва жиянлар»да Бўрибой, «Мирзо Улуғбек»да Бобо Кайфий, «Қутлуғ қон»да Шокир ота, «Қирол Лир»да Олбени ролларида чиққан. Комик ва фожиавий ролларни баравар ижро этгани учун театр танқидчилигида ҳар иккала йўналишдаги актёр сифатида тилга олинади.
Уруш йилларида, 1941-йилда ҳарбий мактабга жалб этилган, 1942–1943-йилларда Ўзбекистон санъат усталарининг фронт бригадалари таркибида бўлган. 1943-йилдан кинода ишлаган ва юздан ортиқ филмни дубляж қилишда иштирок этган. Экранда «Мафтунингман», «Улуғбек юлдузи», «Ўтган кунлар», «Оловли йўллар», «Келинлар қўзғолони», «Жимжитлик кодекси» ва бошқа филмларда рол ўйнаган; «Қирқ биринчи йил олмалари» (1969) филмидаги роли учун 1970-йилда Бутуниттифоқ кинофестивалида эркак роли учун биринчи мукофотни олган.
1946–1961-йилларда Тошкент театр санъати институтида дарс берган, Ўзбек радиосининг якшанба эрталабки «Табассум» кўрсатувини ташкил этганлардан бири ва доимий иштирокчиси бўлган. 1945-йилдан СССР Коммунистик партияси аъзоси эди.
1950-йилда Ўзбекистон ССР халқ артисти, 1964-йилда СССР халқ артисти унвонига сазовор бўлган; Ленин ордени (1959), Меҳнат Қизил Байроқ ордени (1951), Ҳамза номидаги Ўзбекистон ССР Давлат мукофоти (1967) ва СССР Давлат мукофоти (1977) соҳиби. 1993-йилда рафиқаси вафот этган; ўзи 1994-йил 23-ноябрда Тошкентда вафот этган ва Чиғатой қабристонига дафн этилган. 2004-йилда «Буюк хизматлари учун» ордени билан вафотидан кейин тақдирланган.
Таълим
- Ўзбек давлат драма театри қошидаги Ҳамза драма студиясиБошқа · Тошкент · 1929
Карьера
- Ўзбек Миллий академик драма театриАктёр · Тошкент · 1929–1994
Мукофотлар
«Буюк хизматлари учун» ордени2004, вафотидан кейин · Ўзбекистон
Ўзбекистон ССР халқ артисти1950 · Ўзбекистон ССР
Ҳамза номидаги Ўзбекистон ССР Давлат мукофоти1967 · Ўзбекистон ССР
СССР халқ артисти1964 · СССР
Ленин ордени1959 · СССР
II даражали Ватан уруши ордени1985 · СССР
Меҳнат Қизил Байроқ ордени1951 · СССР
СССР Давлат мукофоти1977 · СССР
Ҳаёт йўли
- 1911Туғилиши
7-ноябрда Қўқонда туғилган.
- 1918Саҳнадаги биринчи қадамлар
Болалигидан саҳнада кўринган; кейинчалик оркестрда кларнет чалишни ўрганган.
- 1926–1929Қўқон партия клуби театри
Қўқондаги партия клуби театрида актёр бўлган.
- 1929Тошкентга кўчиши
Давлат ўзбек драма театри қошидаги Ҳамза драма студиясида ўқиган ва шу йили театр труппасига қўшилган; умрининг охиригача шу театрда ишлаган.
- 1941–1943Уруш йиллари
1941-йилда ҳарбий мактабга жалб этилган, 1942–1943-йилларда Ўзбекистон санъат усталарининг фронт бригадалари таркибида чиқиш қилган.
- 1943Кинога кириши
Кинода ишлай бошлаган; юздан ортиқ филмни дубляж қилишда қатнашган.
- 1946–1961Педагоглик
Тошкент театр санъати институтида дарс берган.
- 1950Ўзбекистон ССР халқ артисти
24-февралда Ўзбекистон ССР халқ артисти унвони берилган.
- 1964СССР халқ артисти
15-декабрда СССР халқ артисти унвони берилган.
- 1967Ҳамза номидаги мукофот
«Қирол Лир»даги Олбени роли учун Ҳамза номидаги Ўзбекистон ССР Давлат мукофотини олган.
- 1977СССР Давлат мукофоти
К. Яшеннинг «Инқилоб тонги» спектаклидаги Урганжи роли учун СССР Давлат мукофоти берилган.
- 1994Вафоти
23-ноябрда Тошкентда вафот этган; Чиғатой қабристонига дафн этилган.
