Нинел Владимирова

Нинел Василевна Владимирова 1928-йил 24-апрелда Украина жанубидаги Николаев шаҳрида туғилган. 1941-йилда уруш бошланганда онаси ва синглиси билан Ўзбекистонга эвакуация қилиниб, Тошкент вилоятининг қишлоқ жойига келиб қолган. У ерда ўсмир қиз ўзбек тилини тез ўрганган ва бу тил унинг бутун кейинги тақдирини белгилаб берган.

1945-йилда у Ўрта Осиё давлат университетининг (ҳозирги Ўзбекистон Миллий университети) шарқшунослик факултетига ўқишга кириб, 1950-йилда уни тамомлаган. Шу йили Ўзбекистон ССР Фанлар академиясининг Тил ва адабиёт институтига ишга келган: луғатлар секторида ишлай бошлаб, бир жилдлик ва уч жилдлик рус-ўзбек луғатини тузишда қатнашган. 1952-йилда Москвада ўзбек адабиёти ва санъати декадаси ўтказилиши муносабати билан уни совет даври адабиёти бўлимига ўтказишган.

1950-йилларда унинг Айдин (1953) ва Зафар Диёр (1954) ижодига бағишланган рисолалари чиқди, 1958-йилда эса рус тилидан ўзбек тилига бадиий таржима масалаларига бағишланган номзодлик диссертациясини ҳимоя қилди. Унинг илмий фаолиятининг асосий мавзуси ўзбек ҳикоячилиги бўлди: «Формированиэ героя» (М. Султонова билан ҳаммуаллифликда), «Идеи и образй в узбекскикҳ рассказакҳ», «Развитиэ жанра рассказа в узбекской советской литературе» китоблари, Саид Аҳмад маҳоратига бағишланган монография ва 1988-йилда нашр этилган «От слова к книге» мақолалар тўплами. 1980-йилларда Владимирова ҳикоя жанри ҳақидаги докторлик диссертациясини ҳимоя қилди, кейинчалик профессор унвонини олди.

1981–1985-йилларда у институтнинг илмий ишлар бўйича директор ўринбосари бўлган, 1985-йилдан умрининг охиригача етакчи илмий ходим бўлиб ишлаган. «Ўзбек совет адабиёти тарихи»нинг бир жилдлик Москва ва беш жилдлик Тошкент нашрларини яратишда ҳамда Ойбек асарларининг йигирма жилдлик илмий нашрини тайёрлашда қатнашган. Таржима назарияси ва амалиётига у 1989-йилда чиққан «Искусство перевода» китобида қайтган.

Владимирова рус тилига кўп таржима қилган: Чўлпон, Фитрат, Ғафур Ғулом, Абдулла Қаҳҳор, Саид Аҳмад, Ўткир Ҳошимов, Шукур Холмирзаев ва Алим Отахонов ҳикоялари ўзбек ҳикоясининг «Гранат» антологиясини ташкил этган. Унга Мирзакалон Исмоилий, Мирмуҳсин, Саид Аҳмад ва Улуғбек Ҳамдамнинг романларининг рус тилидаги таржималари ҳам тегишли.

Нинел Владимирова — филология фанлари доктори, профессор, Ўзбекистон ССР хизмат кўрсатган фан арбоби, Беруний номидаги Давлат мукофоти лауреати. У 2009-йилда Тошкентда вафот этган.