Асосий қисмга ўтиш

Бухоро вилояти

Ушбу ҳудудда туғилган машҳурлар (173 та)

Баҳоуддин Нақшбанд мажмуаси

Бухоро вилояти — Ўзбекистоннинг жануби-ғарбидаги вилоят, ҳудудининг катта қисми Қизилқум чўлидан иборат. Маркази — қадимий Бухоро шаҳри; вилоят табиий газ конлари, қоракўлчилик ва меъморий обидалари билан танилган.

Аҳолиси
2 107 035 киши (2026)
Майдони
40 300 км²
Аҳоли зичлиги
52 киши/км²
Маъмурий маркази
Бухоро
Ташкил топган
1938

Шунингдек машҳур

1.
Карим Мирходиев
Karim Mirxodiyev
Актёр
72 ёш
2.
Аҳад Қаюм
Ahad Qayum
Актёр
39 ёш
3.
Юлдуз Турдиева
Yulduz Turdiyeva
Хонанда
41 ёш
4.
Миршакар Файзуллоев
Mirshakar Fayzulloyev
Блогер
37 ёш
5.
Имрон
Имрон, 1990
Imron
Хонанда
36 ёш
6.
Уста Ширин Муродов
Usta Shirin Murodov
Ҳунарманд
76 ёшида вафот этган
7.
Толиб Мўминов
Tolib Mo'minov
Актёр
55 ёш
8.
Адиз Ражабов
Adiz Rajabov
Актёр
42 ёш
10.
Мустафо Бафоев
Mustafo Bafoyev
Композитор
80 ёш
11.
Убайдулла Омон
Ubaydulla Omon
Актёр
78 ёш
12.
Ситора Фармонова
Sitora Farmonova
Актриса
42 ёш
13.
Мутал Бурҳонов
Mutal Burhonov
Композитор
86 ёшида вафот этган
14.
Муҳаммад Аҳмедов
Muhammad Ahmedov
Тадбиркор
76 ёш
15.
Феруза Собитова
Feruza Sobitova
Актриса
46 ёш
16.
Шерзод Асадов
Sherzod Asadov
Сиёсатчи
45 ёш
17.
Бахтиёр Ихтиёров
Bakhtiyor Ikhtiyarov
Актёр
81 ёшида вафот этган
18.
Мухтор Ашрафий
Mukhtar Ashrafi
Композитор
63 ёшида вафот этган
19.
Ўктам Барноев
Uktam Barnoyev
Сиёсатчи
56 ёшида вафот этган
20.
Алимжон Халимов
Alimjan Khalimov
Композитор
21.
Шариф Ҳалилов
Sharif Khalilov
Спортчи
37 ёш
22.
Бобур Бобомурод
Bobur Bobomurod
Ёзувчи
58 ёш
24.
Миролим Қиличов
Mirolim Kilichov
Актёр
38 ёш

Жой ҳақида — Бухоро вилояти

Тарихи

Бухоро воҳаси қадимдан ўтроқ деҳқончилик ва савдо маркази бўлган. Воҳада Пойкенд, Варахша, Вардонзе каби қадимий шаҳарларнинг харобалари сақланиб қолган; Варахшадаги саройдан топилган деворий суратлар Суғд санъатининг нодир намуналаридан ҳисобланади.

VIII аср бошида воҳа араблар томонидан забт этилди. IX–X асрларда Бухоро Сомонийлар давлатининг пойтахти бўлиб, бутун Мовароуннаҳрнинг илм ва маданият марказига айланди. Кейинчалик ҳудуд Қорахонийлар, Хоразмшоҳлар, мўғуллар ва Темурийлар ҳукмронлигини бошдан кечирди.

XVI асрдан Бухоро Шайбонийлар асос солган хонликнинг, XVIII аср ўрталаридан эса Манғитлар сулоласи бошқарган Бухоро амирлигининг пойтахти бўлди. 1868-йилдан амирлик Россия империясига қарам бўлиб қолди, 1920-йилда эса амирлик тугатилиб, Бухоро Халқ Совет Республикаси тузилди; 1924-йилги миллий чегараланишдан кейин ҳудуд Ўзбекистон ССР таркибига кирди.

Бухоро вилояти 1938-йил 15-январда ташкил этилди. Дастлаб у анча кенг бўлиб, ҳозирги Қашқадарё ва Сурхондарё ерларининг бир қисмини ҳам ўз ичига олган; бу ҳудудлар 1940-йилларда алоҳида вилоятларга ажратилди. 1982-йилда вилоятнинг шимолий туманларидан Навоий вилояти ташкил топди.

XX аср ўрталарида Газли атрофида йирик газ конларининг очилиши вилоят иқтисодини ўзгартирди. 1993-йилда Бухоронинг тарихий маркази ЮНЕСКО Бутунжаҳон мероси рўйхатига киритилди, 1997-йилда шаҳарнинг 2500 йиллиги нишонланди. Бугун вилоят газ саноати, пахтачилик, ҳунармандчилик ва туризм билан ривожланмоқда.

Географияси

Вилоят Ўзбекистоннинг жануби-ғарбида жойлашган. Шимоли-ғарбда Хоразм вилояти ва Қорақалпоғистон Республикаси, шимол ва шарқда Навоий вилояти, жануби-шарқда Қашқадарё вилояти билан чегарадош; жануби-ғарбда Туркманистон билан давлат чегараси ўтади. Майдони тахминан 40 минг км² бўлиб, мамлакатдаги энг катта вилоятлардан бири.

Ҳудуднинг асосий қисми Қизилқум чўлининг қумли текисликлари ва алоҳида қолдиқ тоғлардан иборат. Аҳоли ва деҳқончилик Зарафшон дарёсининг қуйи оқимидаги воҳаларда — Бухоро, Ғиждувон ва Қоракўл воҳаларида тўпланган. Зарафшон суви бу ергача кам етиб келади, шунинг учун воҳалар Амударёдан сув оладиган Аму-Бухоро машина каналига таянади. Тўдакўл ва Қуйимозор сув омборлари, Денгизкўл каби кўллар ҳам бор.

Иқлими кескин континентал ва қуруқ: ёзи узоқ ва жазирама (июлнинг ўртача ҳарорати тахминан 28–32 °C), қиши нисбатан совуқ, январнинг ўртача ҳарорати 0 °C атрофида. Йилига ўртача 100–150 мм атрофида ёғин тушади, асосан қиш ва баҳорда.

Ер ости бойликлари орасида табиий газ ва нефт (Газли ва бошқа конлар), графит, бентонит, мармар ва оҳактош бор. Чўл яйловларида қадимдан қоракўл қўйчилиги ривожланган.

Диққатга сазовор жойлари
  • Бухоронинг тарихий маркази — ЮНЕСКО рўйхатидаги шаҳар маркази: Арк қалъаси, Пои Калон мажмуаси, Сомонийлар мақбараси ва ўнлаб мадрасалар.
  • Баҳоуддин Нақшбанд мажмуаси — Когон туманидаги Қасри Орифонда, Нақшбандия тариқати асосчиси қабри атрофида шаклланган зиёратгоҳ.
  • Чор Бакр — Бухоро яқинидаги Сумитан қишлоғида жойлашган XVI аср мақбара ва масжидлар шаҳристони.
  • Ситораи Моҳи Хоса — Бухоро амирларининг XIX–XX асрлар бўсағасида қурилган шаҳар ташқарисидаги ёзги саройи.
  • Вобкент минораси — XII аср охирида қурилган, сиртидаги ғишт нақшлари билан машҳур баланд минора.
  • Ғиждувондаги Улуғбек мадрасаси — 1430-йилларда Абдухолиқ Ғиждувоний қабри ёнида қурилган, Улуғбек бунёд этган учта мадрасанинг энг кичиги.
  • Варахша — Жондор туманидаги қадимий шаҳар харобалари; бу ердан Суғд даври сарой деворий суратлари топилган.
  • Пойкенд — Қоракўл туманидаги «савдогарлар шаҳри» деб аталган қадимий шаҳар харобалари ва археологик қўриқхона.
Бухоро вилоятидан чиққан машҳурлар | Shaxs.uz