Асосий қисмга ўтиш

Хато ҳақида хабар бериш

Рўйхатдан ўтиш шарт эмас. Таҳририят текшириб, саҳифани тузатади.

Олимхон (Қўқон)

Тарихий шахс

Қўқон хони (1801–1810), Минг сулоласидан, Норбўтабийнинг ўғли; Хўжанд, Тошкент ва Сирдарё бўйидаги ерларни қўшиб, хонлик мақомини қабул қилган ҳукмдор.

Фаолият:
Тарихий шахс, Сиёсатчи, Ҳукмдор
Ҳаёт йиллари:
тахминан 1774 — 1810
Отаси:
Норбўтабий

Биография

Олимхон Минг сулоласидан чиққан Қўқон ҳукмдори, Норбўтабийнинг ўғли, Умархоннинг акаси. Тахминан 1774-йилда туғилган ва отасидан сўнг 1801-йилдан 1810-йилгача хонликни бошқарган. Унинг даврида Қўқон Фарғона водийсидаги майда юртдан кенг ҳудудли давлатга айланди.

Олимхон қўшинни ислоҳ қилиб, тоғли тожиклардан — қоратекинликлар, шуғнонликлар, бадахшонликлардан — ёлланма қўшин тузди; бу куч марказлаштириш йўлида унинг таянчи бўлди. У Хўжандни (ziyouz.uz бўйича 1805-йилда), Оҳангарон воҳасини, Тошкент, Чимкент, Сайрам ва Туркистонни қўшиб олди; инглиз тилидаги манбалар Ўратепа, Жиззах, Қорақалпоқларнинг Сирдарё бўйидан сиқиб чиқарилишини ҳам айтади. Ziyouz.uz маълумотига кўра, айнан шу даврда Россия билан савдо алоқалари биринчи марта йўлга қўйилган.

Ўзбек тарихшунослигида у хон унвонини қабул қилган ва давлат шундан сўнг Қўқон хонлиги деб атала бошлаган ҳукмдор сифатида тилга олинади. Диний соҳада у «эшон» унвонини бекор қилган, камбағаллар ва қаландарларга ер ҳамда чорва бериб, уларни меҳнатга жалб этган, айрим дин арбобларини имтиҳон қилиб, фош бўлганларни жазолаган. Бундан уламолар норози бўлган.

Олимхон Тошкентда бўлган пайтда фитначилар «хон ўлдирилди» деган миш-миш тарқатиб, унинг укаси Умархонни тахтга ўтқаздилар. Бу хабарни эшитган Олимхон Қўқонга қайтаётиб, Олтиқуш мавзесида андижонлик Қамбар мирзо ва унинг шериклари пистирмасида отиб ўлдирилган (1810). Тарихий маълумотларга кўра унинг ўлими 1810–1811-йилларга тўғри келади.

Карьера

Ҳаёт йўли

  1. тахминан 1774
    Туғилиши

    Норбўтабий оиласида дунёга келган.

  2. 1801
    Хонлик

    Отасидан сўнг Қўқон тахтига ўтирган.

  3. 1805
    Хўжанднинг қўшилиши

    Ziyouz.uz бўйича Хўжанд хонлик таркибига тўлиқ киритилган.

  4. 1809
    Тошкент воҳаси

    Тошкент вилояти Қўқонга бўйсундирилган.

  5. 1810
    Ўлими

    Қўқонга қайтаётиб, Олтиқуш мавзесида пистирмада отиб ўлдирилган.

Хато топдингизми?

Хато ҳақида хабар бериш

Рўйхатдан ўтиш шарт эмас. Таҳририят текшириб, саҳифани тузатади.

Тузатиш таклиф қилиш
Олимхон (Қўқон) (тахминан 1774–1810) — Тарихий шахс | Shaxs.uz