Норбўтабий
Қўқон ҳукмдори (тахминан 1763–1798), Минг сулоласидан; ўсмирлик чоғида тахтга чиқиб, Наманган ва Хўжанд бекларини бўйсундирган, хонликни мустаҳкамлаган.
- Фаолият:
- Тарихий шахс, Сиёсатчи, Ҳукмдор
- Ҳаёт йиллари:
- тахминан 1749 — 1798
- Туғилган жой:
- Қўқон, Фарғона
- Отаси:
- Абдураҳмонбий
- Фарзандлар:
Биография
Норбўтабий Минг сулоласидан чиққан Қўқон ҳукмдори. Тахминан 1749-йилда туғилган; отаси Абдураҳмонбий, бобоси Абдулкаримбий. Ziyouz.uz ва рус тилидаги Википедияга кўра, тахтга тахминан 14 ёшида, 1763-йил атрофида чиққан; инглиз тилидаги нашрларда эса 1764 ва 1770-йиллар ҳам учрайди. Сулаймонбек ўлдирилгач, суиқасд уюштирган зодагонлар уни давлат ишини қабул қилишга кўндириб, хон деб эълон қилган.
Ёш ҳукмдор даврида бекларнинг ажралиб чиқишга интилиши бостирилди: Наманган бекларининг бўйсунмаслигига чек қўйилди, қўзғолон кўтарган Хўжанд беги мағлуб этилиб, шаҳар Қўқонга қарам қилинди. Бироқ Тошкентни эгаллаш уринишлари муваффақиятсиз бўлди, Ўратепа эса фақат кўринишда Бухорога тобе бўлиб қолаверди.
Рус тилидаги Википедияга кўра, унинг замонида Бухоро амири Шоҳмурод билан муносабатлар тинч бўлган, 1774–1798-йилларда Син империяси билан элчилик алоқалари юритилган, мамлакатда мис пул зарб қилинган. У олимларга ҳомийлик қилган, 1798-йилда Қўқонда унинг номи билан аталган мадраса қурилган.
Норбўтабий 1798-йилда Қўқонда вафот этган деб кўрсатилади; инглиз тилидаги манбаларда эса 1801-йилда Тошкент юришида Юнусхўжа қўшинига асир тушиб, боши кесилгани айтилади. Унинг ўғилларидан Олимхон ва Умархон кетма-кет хон бўлди.
Карьера
- Қўқон хон саройиҚўқон ҳукмдори · Қўқон · 1763–1798
Ҳаёт йўли
- тахминан 1749Туғилиши
Қўқонда Абдураҳмонбий оиласида туғилган.
- тахминан 1763Тахтга чиқиши
Тахминан ўн тўрт ёшида Қўқон ҳукмдори деб эълон қилинган.
- 1774–1798Син империяси билан алоқалар
Хитой томон билан дипломатик алоқа юритилган.
- 1798Вафоти
Кўпчилик манбаларга кўра Қўқонда вафот этган; тахтга ўғли Олимхон ўтган.