Асосий қисмга ўтиш

Шароф Бошбеков

Драматург, ссенарист ва актёр; «Темир хотин» комедияси ҳамда «Чархпалак» телесериали ссенарийси муаллифи, Ҳамза номидаги Ўзбекистон ССР Давлат мукофоти совриндори.

Биография

Шароф Бошбеков 1951-йил 4-январда Самарқанд вилоятининг Булунғур туманидаги Ғубир қишлоғида туғилган. 1974-йилда Тошкентдаги санъат институтининг мусиқали актёрлик бўлимини тамомлаб, саҳнада иш бошлаган: Тошкентдаги Муқимий номидаги мусиқали театрда ва Гулистондаги театрда актёр бўлган.

Ёзувчиликка 1980-йилда «Тақдир эшиги» песаси билан кирган. Кейин «Ғ варианти» (1981), «Ғурур» (1982), «Жумбоқ» (1986) ҳикоялари, «Тушов узган тулпорлар» (1983) драмаси ва «Эшик қоққан ким?» (1987) комедияси юзага келган. 1983–1985-йилларда Ўзбекистон Ёзувчилар уюшмасида, 1986–1987-йилларда Ўзбек Миллий академик драма театрида адабий ходим бўлган.

Энг кўп саҳналаштирилган асари 1989-йилда ёзилган «Темир хотин» комедияси. У аввал республика театр фестивалида бош совринни олган, кейин Марказий Осиё мамлакатлари театр фестивалида ғолиб деб топилган; песа асосида бадиий филм ва оперета ишланган. Асар учун муаллиф 1989-йилда Ёзувчилар уюшмасининг Мақсуд Шайхзода номидаги йиллик мукофотини, 1990-йилда Ҳамза номидаги Ўзбекистон ССР Давлат мукофотини олган.

Бошбеков кино ва телевидение учун ҳам ёзган. Унинг ссенарийлари асосида «Маъруф ва Шариф», «Юзсиз» (1993), «Тилла бола» (1994) филмлари суратга олинган; «Масхарабоз» (1996) ва «Фарҳод ва Ширин» филмларида ссенарий муаллифи бўлиш билан бирга режиссёрлик ҳам қилган. «Чархпалак» телесериали ссенарийси унинг номи билан боғлиқ. Саҳнада «Тентак фаришталар» (1995), «Зўрдан зўр чиқса» (1996), «Эски шаҳар гаврошлари» (1998) песалари қўйилган.

Мустақиллик йилларида «Ўйин» (2002) ва «Дока рўмолнинг қуриши» (2004) телефилмлари ссенарийларини ёзган, «Сўқмоқ» (2003) ва «Меҳр ва маузер» (2007) киноқиссаларини яратган. «Фалакнинг гардиши» ва «Мусофир бўлмагунча» (иккаласи 2009), «Тентак фаришта» (2010), «Чархпалак» (2017) китоблари нашр этилган, 2021-йилда «Танланган асарлар» тўплами чиққан. 1982-йилда ҳажвий ҳикоялари «Ўзбекистон адабиёти ва санъати» газетасининг «Йилнинг энг яхши ҳажвий асари» мукофотига, 1992-йилда «Муштум» журналида босилган публитсистик мақолалари журналнинг «Йилнинг энг яхши публитсистик асари» мукофотига лойиқ топилган.

1999-йилда унга «Ўзбекистонда хизмат кўрсатган маданият ходими» унвони, 2001-йилда «Меҳнат шуҳрати» ордени берилган. Бошбеков Ўзбекистон Ёзувчилар уюшмасининг аъзоси бўлган. У 2022-йил 26-январда Тошкентда 71 ёшида вафот этган.

Таълим

Карьера

Мукофотлар

Ҳаёт йўли

  1. 1951
    Туғилиши

    Самарқанд вилояти Булунғур туманидаги Ғубир қишлоғида туғилган.

  2. 1974
    Институтни тугатиши

    Тошкентдаги санъат институтининг мусиқали актёрлик бўлимини битирган.

  3. 1974 йилдан кейин
    Актёр сифатида

    Тошкентдаги Муқимий номидаги мусиқали театрда ва Гулистондаги театрда актёр бўлган.

  4. 1980
    Биринчи песа

    «Тақдир эшиги» песаси билан ёзувчилик фаолиятини бошлаган.

  5. 1983–1987
    Адабий ходим

    Ўзбекистон Ёзувчилар уюшмасида (1983–1985), сўнг Ўзбек Миллий академик драма театрида (1986–1987) ишлаган.

  6. 1989
    «Темир хотин»

    Комедия театр фестивалларида соврин олган, Ёзувчилар уюшмасининг Мақсуд Шайхзода номидаги мукофотига лойиқ топилган.

  7. 1990
    Давлат мукофоти

    «Темир хотин» учун Ҳамза номидаги Ўзбекистон ССР Давлат мукофотини олган.

  8. 1996
    «Масхарабоз» филми

    Филм ссенарийсини ёзган ва уни режиссёр сифатида суратга олган.

  9. 1999
    Фахрий унвон

    «Ўзбекистонда хизмат кўрсатган маданият ходими» унвонига сазовор бўлган.

  10. 2001
    Меҳнат шуҳрати ордени

    «Меҳнат шуҳрати» ордени билан тақдирланган.

  11. 2021
    «Танланган асарлар»

    Танланган асарлари тўплами нашр этилган.

  12. 2022
    Вафоти

    26-январда Тошкентда вафот этган.

Асарлар

  • «Тақдир эшиги» (1980)
    Песа (комедия)

    Муаллифнинг биринчи песаси; кейинроқ шу номдаги филм суратга олинган.

  • «Тушов узган тулпорлар» (1983)
    Драма

    1980-йилларнинг бошларида ёзилган саҳна асари.

  • «Эшик қоққан ким?» (1987)
    Комедия

    1989-йилда шу номдаги тўплам («Эшик қоққан ким бўлди?») чоп этилган.

  • «Темир хотин» (1989)
    Комедия

    Театр фестивалларида соврин олган, собиқ иттифоқ республикаларида саҳналаштирилган; асосида филм ва оперета яратилган.

  • «Тилла бола» (1994)
    Филм ссенарийси

    Бошбеков ссенарийси асосида суратга олинган филм.

  • «Тентак фаришталар» (1995)
    Песа

    Республика театрларида қўйилган саҳна асари.

  • «Масхарабоз» (1996)
    Филм

    Муаллиф ссенарийни ёзган ва филмни ўзи режиссёр сифатида суратга олган.

  • «Зўрдан зўр чиқса» (1996)
    Песа

    Республика театрларида қўйилган саҳна асари.

  • «Эски шаҳар гаврошлари» (1998)
    Комедия

    Театрлар репертуаридан ўрин олган жиддий комедия.

  • «Чархпалак»
    Телесериал

    Ссенарийси Бошбеков номи билан боғлиқ машҳур телесериал; 2017-йилда шу номдаги китоб чоп этилган.

  • «Меҳр ва маузер» (2007)
    Киноқисса

    Мустақиллик йилларида ёзилган киноқисса.

  • «Танланган асарлар» (2021)
    Тўплам

    Адибнинг танланган асарлари китоби.

Фильмография

НомиЙил
Юзсиз1992
Шариф ва Мариф1993
Масхарабоз1994
Чархпалак1997
Жаннат қайдадир?2009
Шароф Бошбеков (1951–2022) — Ёзувчи | Shaxs.uz