
Ўзбекистон президенти, 2003–2016-йилларда Бош вазир.
Ойлар бўйича обуначилар
- Фаолият:
- Сиёсатчи, Давлат раҳбари, Вазир
- Туғилган:
- 24 июл 1957(69 ёш) ♌
- Туғилган жой:
- Зомин тумани, Жиззах
- Отаси:
- Миромон Мирзиёев
- Онаси:
- Марифат Мирзиёева
- Турмуш ўртоғи:
- Зироат Мирзиёева
- Фарзандлар:
- Миралишер Мирзиёев
Биография
Шавкат Миромонович Мирзиёев 1957-йил 24-июлда Жиззах вилояти Зомин туманида, туман сил касалликларига қарши диспансерини бошқарган фтизиатр шифокор Миромон Мирзиёев ва ўша диспансерда ҳамшира бўлиб ишлаётганда юқтирган сил касаллигидан ёш вафот этган Марифат оиласида туғилган. Баъзи ОАВда Мирзиёев Тожикистондаги Яхтан қишлоғида туғилгани ва тожик келиб чиқишига эга экани нотўғри ёзилган; журналистик текширувлар Яхтан отаси томонидан бобосининг ватани эканини, ўзи ва оиласи эса ўзбек эканини аниқлади. 1981-йилда Тошкент ирригация ва мелиорация институтини механик-муҳандис мутахассислиги бўйича тамомлаб, институтда ишлаб қолган, техника фанлари номзоди илмий даражасини ҳимоя қилган ва институтнинг биринчи проректори лавозимигача етган.
1980-йиллар охирида КПССга аъзо бўлган, 1990-йилда Ўзбекистон ССР Олий Кенгашига халқ депутати этиб сайланган. 1991-йилда мустақилликка эришилгандан сўнг Ўзбекистон Халқ Демократик партиясига аъзо бўлган. 1992-йилда Тошкентнинг Мирзо Улуғбек тумани ҳокими этиб тайинланган, 1996–2001-йилларда ўзининг туғилган Жиззах вилояти ҳокими, 2001–2003-йилларда эса Самарқанд вилояти ҳокими лавозимларида ишлаган.
2003-йил 12-декабрда президент Ислом Каримов томонидан Ўзбекистон Бош вазири этиб тайинланган; бу лавозимда парламент томонидан 2005, 2010 ва 2015-йилларда қайта тасдиқланган. Ҳукумат раҳбари сифатида саноатни ривожлантириш, экспортни ошириш ва қишлоқ хўжалигини ислоҳ қилишга алоҳида эътибор қаратган.
Каримов 2016-йил 2-сентабрда вафот этгач, Сенат спикери Ниғматилла Йўлдошев Мирзиёевнинг катта тажрибасига ишора қилиб президент вазифасини бажаришдан воз кечган; 2016-йил 8-сентабрда Олий Мажлис Мирзиёевни давлат раҳбари вазифасини вақтинча бажарувчи этиб тайинлади. 2016-йил 4-декабрда Либерал-демократик партиядан президентликка сайланиб, расмий маълумотларга кўра 88,6% овоз олган. 2016-йил 14-декабрда лавозимга киришган.
Президентлигининг дастлабки йилларида Мирзиёев Каримов давридаги бир қатор чекловларни юмшатган: сиёсий маҳбусларнинг бир қисмини озод қилган, 2019-йил августда машъум Жаслик қамоқхонасини ёпган, Қирғизистон ва Тожикистон билан муносабатларни яхшилаган (чегара низоларини ҳал қилган, авиарейсларни тиклаган), Жаҳон савдо ташкилотига қўшилиш бўйича музокараларни бошлаган ва «Тошкент-Сити» инвестиция лойиҳасини ишга туширган. 2017-йил декабрда мамлакат тарихида биринчи марта парламентга тўрт соатлик мурожаат билан чиқиб, инвестиция лойиҳаларидаги коррупсия кўламини очиқ тан олган. Ғарб ОАВ ва таҳлилчилари бу даврни «ўзбек баҳори» деб таърифлаб, унинг сиёсатини Ден Сяопин ва Михаил Горбачёв ислоҳотлари билан солиштиришган.
2021-йилда иккинчи муддатга қайта сайланиб, 80,3% овоз олган. Шу йил охирида ўлим жазосини конституцияда тақиқлашни ва инсон ҳуқуқларини ҳимоя қилишни ўз ичига олган конституциявий ислоҳот эълон қилган; ўзгартиришлар 2023-йилги референдумда расмий маълумотларга кўра 90,6% қўллаб-қувватлаш билан қабул қилинган ва шу билан бирга президентлик муддатлари ҳисобини бошидан бошлаган ҳамда ваколат муддатини беш йилдан етти йилгача оширган. 2023-йил 9-июлдаги муддатидан олдинги сайловларда Мирзиёев Либерал-демократик партия қўллаб-қувватлаган мустақил номзод сифатида ғалаба қозониб, 87,7% овоз олган.
Зироат Мирзиёева билан турмуш қурган; никоҳдан қизлари Саида ва Шаҳноза ҳамда ўғли Миралишер туғилган — Саида Мирзиёева 2025-йилдан Президент Администрациясини бошқармоқда, иккала куёв ҳам президент аппаратида лавозимларда ишлаган ёки ишламоқда. Мирзиёев шунингдек 2020-йилда МДҲ Давлат бошлиқлари кенгаши ва 2022–2025-йилларда Туркий давлатлар ташкилоти раислигини ҳам амалга оширган.
Таълим
- Тошкент ирригация ва мелиорация институтиОлийгоҳ · Тошкент · 1976–1981 · Муҳандис-механик
Карьера
- Ўзбекистон Халқ Демократик партиясиПартия депутати · 1991–1995
- Ўзбекистон Либерал-демократик партиясиАъзо · 2016–ҳозиргача
Мукофотлар
«Фидокорона хизматлари учун» ордени2007 · Ўзбекистон
Меҳнат шуҳрати ордени1998 · Ўзбекистон
Александр Невский ордени2022 · Россия
I даражали «Дўстлик» ордени2018 · Қозоғистон
«Данакер» ордени2017 · Қирғизистон
Туркий дунёнинг олий ордени2023 · Туркий давлатлар ташкилоти
Ҳаёт йўли
- 1981Фаолиятининг бошланиши
Тошкент ирригация ва мелиорация институтини тамомлаб, унда илмий ходим бўлиб қолган.
- 1990Халқ депутати
Ўзбекистон ССР Олий Кенгашига депутат этиб сайланган.
- 1992Мирзо Улуғбек тумани ҳокими
Тошкент тумани ҳокими этиб тайинланган.
- 1996Жиззах вилояти ҳокими
Ўзининг туғилган вилоятини бошқарган.
- 2001Самарқанд вилояти ҳокими
Самарқанд вилояти ҳокими этиб тайинланган.
- 2003Бош вазир
Президент Ислом Каримов томонидан тайинланган; 2005, 2010 ва 2015-йилларда қайта тасдиқланган.
- 2016Президент вазифасини бажарувчи
Ислом Каримов вафотидан сўнг давлат раҳбари вазифасини вақтинча бажарувчи этиб тайинланган.
- 2016Президентликка сайланиши
Ўзбекистон президенти этиб сайланган, 88,6% овоз олган.
- 2019Жаслик қамоқхонасининг ёпилиши
Ўтган давр қатағонининг рамзи бўлган қамоқхонани ёпган.
- 2021Иккинчи муддатга қайта сайланиши
Президентлик сайловида 80,3% овоз билан ғалаба қозонган.
- 2023Конституциявий ислоҳот ва қайта сайланиш
Конституция ўзгартиришлари референдумда қабул қилинган; муддатидан олдинги сайловда 87,7% овоз билан ғалаба қозонган.
Мерос
Мирзиёев Каримовнинг кўп йиллик изоляционистик курсини иқтисодиётни либераллаштириш ва очиқ ташқи сиёсатга алмаштириб, сезиларли инвестиция ўсишига, сиёсий маҳбусларнинг озод этилишига ва ислоҳотларнинг халқаро тан олинишига эришган.
Давр: «Янги Ўзбекистон», 2016-йилдан- Ислом Каримов вафотидан сўнг ҳокимиятга келган (2016)
- Жаслик қамоқхонасини ёпган (2019)
- Конституциявий ислоҳот ва янги муддатга қайта сайланиш (2023)