Каттақўрғонлик шоир ва олим; ўзбек, тожик ва араб тилларида ғазал ҳамда бошқа жанрларда ижод қилган, фиқҳга оид рисолага тожикча шарҳ ёзган.
- Фаолият:
- Ёзувчи, Шоир
- Ҳақиқий исми:
- Муҳаммад Шариф
- Ҳаёт йиллари:
- 1785 — 1861
- Туғилган жой:
- Каттақўрғон тумани, Самарқанд
Биография
Шавқий Каттақўрғоний тахаллус бўлиб, шоирнинг исми Муҳаммад Шариф. У 1785-йилда Каттақўрғон туманида туғилган ва 1861-йилда шу ерда вафот этган. Уни Самарқанд вилоятидаги Каттақўрғон адабий муҳити вакилларидан бири сифатида билишади.
Муҳаммад Шариф Бухорода, Говкушон мадрасасида ўқиган. Ижодида у ўзбек, тожик ва араб тилларидан фойдаланган. Қаламига мансуб шеърларнинг умумий ҳажми тахминан уч минг мисра бўлиб, улар битта девон ва турли баёзларда сақланган.
Лирикасининг асосий қисмини ғазал ташкил этади, бироқ у мухаммас, мусаддас, маснавий, рубоий, қитъа, марсия, мувашшаҳ ва чистонда ҳам қалам тебратган. Шоир Бедил, Навоий ва Фузулий анъаналарини давом эттириб, комил инсон ҳақидаги қарашларини фалсафий мулоҳаза ва тасаввуфий оҳанглар орқали ифодалаган.
Илмий меросида фиқҳга оид «Мухтасар ул-виқоя» маснавийсига тожик тилида ёзилган «Миръот ал-мухтасар» шарҳи алоҳида ўрин тутади: у 26 бобдан иборат, ҳажми тахминан йигирма уч минг мисрага тенг, охирида арабча атамалар изоҳли луғати илова қилинган. Шунингдек, у араб грамматикасига бағишланган «Рисолаи қофия ё миръот ун-наҳв» асарини яратган.
Девонларининг қўлёзмалари Ўзбекистон ва Тожикистон Фанлар академияларининг Шарқшунослик институтларида сақланади. Танланган асарлари 1964-йилда Тошкентда нашр этилган.
Ҳаёт йўли
- 1785Туғилган
Каттақўрғон тумани.
- 1861Вафот этган
Каттақўрғон тумани.
- 1964Танланган асарлари нашр этилган
Тошкент.
Асарлар
- ДевонШеърий тўплам
- «Миръот ал-мухтасар»Шарҳ (тожик тилида)
- «Рисолаи қофия ё миръот ун-наҳв»Араб грамматикаси рисоласи
- «Танланган асарлар» (1964)Танланган асарлар (Тошкент)