Асосий қисмга ўтиш

Шукур Бурҳонов

Ўзбек совет театр ва кино актёри, 1928-йилдан умрининг охиригача Ҳамза театри труппасида ишлаган; СССР халқ артисти (1959), Ҳамза номидаги Давлат мукофоти лауреати (1964).

Фаолият:
Актёр, Кино актёри, Театр актёри
Туғилган:
15 сентабр 1910(76 ёш) ♍ — 15 август 1987
Туғилган жой:
Тошкент

Биография

Шукур Бурҳонов 1910-йил 15-сентабрда Тошкентда туғилган. У қаттиқ диний қоидалар ҳукм сурган оилада ўсган ва оиласининг эътиқодига кўра актёрлик касби ман этилгани учун ўзбек драма театрига қўшилиш мақсадида уйдан чиқиб кетишига тўғри келган. Қишлоқ хўжалиги техникумида ўқиётган пайтидаёқ драматик тўгарак ишида қатнашган.

1928-йилда давлат ўзбек драма театри труппасига кирган; бу труппа кейинчалик Тошкентга кўчиб, Ҳамза номидаги театрга айланган (ҳозирги Ўзбек Миллий академик драма театри). 1929–1931-йилларда театр қошидаги студияда таҳсил олган, 1930-йилда Москва бадиий театрида ўқиган ва кейинчалик Ромео, Гамлет, Эдип каби классик ролларни ижро эта олганини шу тажрибага боғлаган. Умрининг охиригача, 1987-йилгача шу труппада ишлаган.

Дастлабки йилларда Комил Яшиннинг «Ёндирамиз» (1932) спектаклида Азамат, «Вайрона» (1934) спектаклида Баҳодир, «Номус ва муҳаббат» (1936) спектаклида Ғулом ролларини ўйнаган. Ҳамзанинг «Бой ила хизматчи» драмасидаги Ғофур роли (1939) унинг илк йирик муваффақияти ҳисобланади. 1940-йилда унга Ўзбекистон ССР халқ артисти унвони берилган.

Уруш йиллари ва ундан кейин замонавий қаҳрамонларни гавдалантирган: «Олеко Дундич» спектаклида бош рол, Яшиннинг «Генерал Раҳимов» песасида (1950) генерал Раҳимов. Николай Погодиннинг «Кремл курантлари» (1947) ва Яшиннинг «Йўлчи юлдуз» (1957) спектаклларида Ленин образини яратган. Гоголнинг «Ревизор» спектаклида (1952) Городничий ролини ўйнаган.

Кейинги йилларда классик ва трагик ролларга мурожаат қилган: Шекспирнинг «Гамлет» ва «Юлий Сезар»ида Гамлет ва Брут, Чеховнинг «Ваня тоға»сида Войнитский, Софоклнинг «Шоҳ Эдип»ида Эдип, Мақсуд Шайхзоданинг «Мирзо Улуғбек» песасида Улуғбек. Улуғбек образи учун 1964-йилда Ҳамза номидаги Ўзбекистон ССР Давлат мукофотини олган. 1959-йилда унга СССР халқ артисти унвони берилган.

Кинода ҳам кўп ишлаган: «Тоҳир ва Зуҳра» филмида (1945) Қоработир, «Бой ила хизматчи» филмида (1954) Ғофур, Александр Птушконинг «Иля Мурометс» филмида (1956) подшо Калин, «Улуғбек юлдузи» филмида (1964) Улуғбек, «Осиё устида бўрон» филмида (1965) Ялангтуш ролларини ижро этган.

Шукур Бурҳонов 1987-йил 15-августда (айрим манбаларда 14-августда) Тошкентда вафот этган ва Чиғатой қабристонига дафн қилинган. Унга «Халқ артисти Шукур Бурҳонов» ҳужжатли филми бағишланган, Тошкентдаги кўчалардан бири унинг номи билан аталади.

Карьера

Мукофотлар

Ҳаёт йўли

  1. 1928
    Давлат ўзбек драма театри

    Театр труппасига қўшилган; кейинчалик труппа Ҳамза номидаги театрга айланган.

  2. 1929–1931
    Театр студияси

    Театр қошидаги студияда таҳсил олган.

  3. 1930
    Москва бадиий театри

    Москва бадиий театрида ўқиган.

  4. 1932–1936
    Дастлабки роллар

    «Ёндирамиз»да Азамат, «Вайрона»да Баҳодир, «Номус ва муҳаббат»да Ғулом.

  5. 1939
    Ғофур роли

    Ҳамзанинг «Бой ила хизматчи» драмасида Ғофурни ижро этган.

  6. 1940
    Ўзбекистон ССР халқ артисти

    Унвон берилган.

  7. 1945
    Кинодаги илк йирик рол

    «Тоҳир ва Зуҳра» филмида Қоработирни ўйнаган.

  8. 1947
    Ленин образи

    «Кремл курантлари» спектаклида Ленинни ижро этган; 1957-йилда «Йўлчи юлдуз»да шу образга қайтган.

  9. 1956
    «Иля Мурометс» филми

    Птушко филмида подшо Калин ролини ўйнаган.

  10. 1959
    СССР халқ артисти

    Унвон 18-мартда берилган.

  11. 1964
    Улуғбек образи

    Улуғбек образи учун Ҳамза номидаги Ўзбекистон ССР Давлат мукофотини олган; шу йили «Улуғбек юлдузи» филми ҳам суратга олинган.

  12. 1987
    Вафоти

    15-августда Тошкентда вафот этган.

Фильмография

НомиЙил
Асал1940
Тоҳир ва Зуҳра1945
Бой ила хизматчи1954
Новоселе1954
Амирликнинг қулаши1955
Иля Мурометс1956
Синчалак1961
Улуғбек юлдузи1964
Где тй, моя Зулфия?1964
Осиё устида бўрон1965
Виждон амри билан1965
Всадники револютсии1968
Ватан ўғлонлари1968
Қора консулнинг ўлими1970
Встречи и расставания1973
Узоқ-яқин йиллар1976
Рошча памяти1981
Қиёмат қарз1982

Алоқадор шахслар